སོར་མདོའི་འགྲེལ་པ་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས།
སོར་མདོའི་འགྲེལ་པ་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས།
མཆོད་བརྗོད་དང་གླེང་གཞི།
༈ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་གྱི་བཙུན་གཅིག་མར་གྲགས་ཤིང༌། ཡོངས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་ཅིང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་དང་ལྷག་པའི་ལྷ་ཡིས་རྗེས་སུ་བཟུང་ཞིང༌། སྙིགས་མའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཆེན་པོ་ཀ་རྨ་ཕྲིན་ལས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་འདི་སྐད་དུ་བཀའ་སྩལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གསུང་ལ་ནན་ཏན་དུ་གུས་པའི་ཡན་ལག་སྔོན་དུ་སོང་སྟེ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་ཀར་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤངས་ནས་དགེ་བ་བཅུ་སྒྲུབས་ཏེ་མངོན་པར་མཐོ་བ། ལྷ་མིའི་ལུས་རྟེན་དང༌། ས་ཐོབ་ནས་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ལེན་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཉེས་སྤྱོད་(༢ན)
སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས། དངོས་སུ་ངན་སོང་ནས་དང་བརྒྱུད་ནས་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་སོ་སོ་ནས་ཐར་པའི་ཚུལ་འདི་ལ་དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་པ་ཡིན་པས། དེ་སྟོན་པའི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་མང་ནའང༌། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་གནས་བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་ཉེ་གནས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ལ་བླང་དོར་གྱི་མིག་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ཞེས་འདོན་པར་མཛད་པའི་དཀའ་བའི་གནས་ལས་གླེང་སྟེ། བསླབ་བྱ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བརྗོད་པ་ལ། ཀླད་ཀྱི་དོན་དང༌། གཞུང་གི་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་དུ་བཤད་པ་དང༌། མཚན་གྱི་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་དང༌། བཤད་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྔའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། སྟོན་པ་དང༌། ཆོས་དང༌། དུས་དང༌། གནས་དང༌། འཁོར་རོ། །(༢བ)
དང་པོ་ལ། ཆོས་འདིའི་སྟོན་པ་ཕུན་ཚོགས་ནི། སངས་རྒྱས་དང༌། ཉེ་བར་འཁོར་དང༌། ཆོས་ཀྱི་ཚོང་དཔོན་དང༌། དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་ནོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ལ་གཞན་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྙན་པའི་བ་དན། ཞེས་སོགས་དང༌། རང་དོན་དུ། སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་གཏིང་མཐའ་མེད་བརྒལ་བ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ། སྤངས་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེ་བ་དེའོ། །ཉེ་བ་འཁོར་ཡང་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། ལྷག་མ་བདུན། ལས་དང་སྐྱེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་སྤངས་ཤིང༌། རྟོགས་པ་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་ལ་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་དགྲ་བཅོམ་གཞན་ལས་ཐུན་མོང་མིན་པའི་འདུལ་བ་འཛིན་པའི་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ཅི་ཞེ་ན། བྱུང་བ་ཤེས་པ་དང༌། བཅས་པ་ཤེས་པ་དང༌། རྗེས་སུ་བཅས་པ་ཤེས་པ་དང༌། གནང་བ་ཤེས་པ་དང༌། བཀག་པ་ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན་ཡོད་ལ། ཕྱོགས་གང་ན་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འོད་དུ་འབར་བ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང༌། ཕྱོགས་གང་ན་འདུལ་བ་འཛིན་པ་འཁོད་པ་དེ་ན་ང་ཐུགས་ལས་ཆུང་ངུར་འཁོད་པས་ཆོག་གོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་དབུར༌། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཤིང་རྩ་གཙོ་བོ་སྟེ། །རྣམཔར་འཕེལ་དང་ཀུན་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་གཞི། །ཞེས་གསུངས་པས། འདུལ་བ་འཛིན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ།

《所多》注释《宝藏》
礼敬偈与序言
顶礼遍知者！著名于卫藏康三地的独一尊者，普遍公认的善知识噶玛巴让珠昆钦法王，从他处获得菩提心与大手印成就，蒙受智慧空行和殊胜本尊的摄受，为浊世所化众生而示现的大化身噶玛庆列巴尊前如是宣说，我对这位善知识的教言恭敬专注，将以恭敬之支前行而陈述。
在此，世尊于三乘中皆教导断除十不善业，修行十善业，以获得增上生果报——人天身依，以及得地后转生于清净世界的主要因——防护恶行的戒律。这种直接从恶趣以及间接从三界轮回各道中解脱的方法，即是所谓的"调伏"圣法。虽然阐述此法的论著很多，但《别解脱经》是每半月由诸上座为各自弟子众开启取舍之眼而诵读的。现从《别解脱经》的难点处略作解说。
解说内容分为：前言内容与正文内容。第一部分又分两点：如何解说与经名含义。第一点包括：以五种圆满方式解说与以五支讲法方式解说。第一种方式分五点：导师、法、时间、处所和眷属。
首先，此法的圆满导师是：佛陀、近侍、法商主和无垢善知识。其中，佛陀的殊胜功德，就利他而言，"美名幢"等等；就自利而言，"已渡无边无底苦海"等等，成为众生之主，以断证功德而殊胜区分。近侍的断德是：断除七种余习、业、生和烦恼三种，证悟方面是：证悟人无我而成阿罗汉。不仅如此，他还被赞为较其他阿罗汉殊胜的持律第一者。
如问：何为持律第一的殊胜功德？答：知晓缘起、了知制定、了知随制、了知开许和了知禁止等功德。凡有持律者之处，皆远离一切痛苦过患，闪耀安乐光明。世尊亲自宣说："凡有持律者所住之处，我于彼处略住即可。"《毗奈耶分别》开头说："如树根为主要，能生长、能持一切，"因此，持律者具有无边功德。


 །ཆོས་ཀྱི་ཚོང་དཔོན་ཡང༌། སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཚུལ་(༣ན)
ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཅིང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཕན་ཡོན་ཚེ་རབས་འདིར་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དགུ་དཔེ་དང་བཅས་པ་དང༌། སྟོན་པ་དང་འདྲ་བར་བསྟོད་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་འབྲས་བུ་ཡི་རྟགས་ལས་མཁྱེན་རབ་ཀྱི་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་རྟོགས་པའོ། །དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་ཀྱང༌། སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཅིང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ལའང་ཚོགས་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ལ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ལས་རྙེད་པ་དང༌། རྙེད་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟོད་པ་ནི་སྡེབ་སྦྱོར་ལས་ཀྱང་མཁྱེན་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་བོ། །ཆོས་ནི། སྐབས་འདིར་མཐའ་གཉིས་ལ་ཆགས་པའི་གཉེར་པོར་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དང་པོར་བཅས་པ་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་ལ་ཤམ་ཐབས་ཟླུམ་པོར་བགོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང༌། བར་དུ་བཅས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་སྐྱོན་བྱུང་བའི་དུས་སུ་བཅས་པ་དང༌། ཐ་མར་བཅས་པ་བསྟན་པ་ལ་སྐྱོན་བྱུང་ནས་བཅས་པ་རིམ་གསུམ་གསུངས་ཤིང༌། དེ་ཉིད་ལས་ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་སྤྱི་སྡོམ་རྣམས་བཏུས་ཤིང༌། ཆོས་ཀྱི་ཚོང་དཔོན་གྱིས་སངས་རྒྱས་འདུལ་བ་ནས། ཚོགས་དབུས་སྟོད་ཀྱི་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་དྲུག་དང༌། དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་གྱིས། སངས་རྒྱས། ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚོགས་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བཞི་དང༌། དགེ་སློང་དབང་དུལ། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་ལྔ་སྟེ། དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་གྱིས་དང༌། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་དང༌། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཡང༌། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་དྲུག་དང༌། སྡོམ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་དང༌། སངས་རྒྱས་རྣམ་(༣བ)
གཟིགས་གཙུག་ཏོར་ཐམས་ཅད་སྐྱོབས། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་སྟོན་པ་གང་གི་ལུང་ཡིན་པའི་ཚིགས་བཅད་གསུམ་དང༌། བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང༌། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་དང༌། བསྔོ་བའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ་ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་སོ། །དུས་ཀྱི་དབང་དུ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ནས་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་ཆོས་མ་གསུངས་པ་ལ་ཚངས་པ་གཙུག་ཕུད་འཛིན་གྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་ལ་དང་པོར་གསུངས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཀ་ཡན་དུ་གསུངས་པ་དང༌། ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱི་ལོ་བཀའ་བསྡུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གསུངས། དགྲ་བཅོམ་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནོངས་པ་ནས་དུས་མི་རིང་བར་གསུངས་སོ། །གནས་ནི། མཉན་ཡོད་དང༌། ཝཱ་ར་ཎ་སའི་དང༌། ཙམ་པ་ཀ་དང༌། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་དང༌། ཡངས་པ་ཅན་དང༌། སེར་སྐྱའོ། །ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཕུག ཆོས་ཀྱི་ཚོང་དཔོན་དང་དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ནི་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གསུངས་སོ། །འཁོར་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་སྡེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དག་པ་བ་དང༌། བཟང་སྦྱིན་ལ་སོགས་མ་དག་པ་འདྲེས་མ་ལའོ། །ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ་སྟེ་དག་པའི་ཡུལ་ལའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚོགས་ལ་གསུངས་པའོ།།གཉིས་པ་བཤད་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྔའི་ཚུལ་གྱིས་བཤད་པ་ལ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། དགོས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་བཅས་དང༌། །ཚིག་དོན་བཅས་དང་མཚམས་སྦྱར་བཅས། །(༤ན)
བརྒལ་ལན་བཅས་ཏེ་བསྙད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགོས་པ་ནི། མདོ་འདིས་ལུས་དབང་ཤེས་རབ་སྨིན་པ་གསུམ་ལྡན། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་ཤས་ཆུང་བའི་གང་ཟག་གིས་སྤོང་བ་བདུན་འཁོར་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བདེན་པར་རྟོགས་པའོ།

法商主也具有成就因——戒律，并且对于珍贵戒律在今生可见与不可见的九种殊胜功德及其比喻，与赞叹导师相似的诗偈成果标志，显示其卓越的智慧力量。无垢善知识也具有成就因——戒律，对于戒律的资粮道及其果位难得而获得，以及对此精勤修持之方式的赞叹，从诗偈中也证明其具有智慧。
此处所说法是：作为执着二边的对治，首先制定的毗奈耶藏对五贤众说："应当圆形穿着下裙。"中间制定是在佛教出现过失时所制定，最后制定是在教法出现过失后所制定，如是宣说了三个阶段的制定。正是从这些制定中，近侍摘录了总纲，法商主从"佛陀调伏"至"众中前"的六个偈颂，无垢善知识则有"佛陀"等四个与资粮道及其果位相关的偈颂，以及"比丘调伏"等五个偈颂是由无垢善知识作的，礼敬偈二颂，"于千万劫中"等六个偈颂，纲要偈颂，"毗婆尸佛顶髻一切救护"等三个标明是哪位佛陀的教法的偈颂，"应当开始"等两个偈颂，以及一个回向偈颂是由近侍作的。
从时间来看，佛陀成佛后两个月未说法，梵天发髻持请求说法，首先对五贤众说法，直至涅槃前都在说法。近侍则在佛涅槃后第一年以结集方式宣说。后两位阿罗汉也是在如来圆寂后不久宣说。
处所是：舍卫城、波罗奈、瞻波、王舍城、广严城和迦毗罗卫。近侍是在尼拘律树洞，法商主和无垢善知识则是在中原地区殊胜处所宣说。
眷属是：如来从五比丘开始，包括清净者和贤授等不清净的混合众。近侍则是对五百阿罗汉等清净众宣说。两位阿罗汉也是对出家众宣说。
第二，以五支讲法方式解说，如世亲论师所说："应当解说具有必要、摄义、字义、关联及辩答。"必要性是：此经使身根慧三熟、烦恼业生三障微弱的补特伽罗对七断及眷属戒律生起真实证悟。


 །བསྡུས་པའི་དོན་ནི། བསྟན་བཅོས་དང་སྤྱིའི་ཁོང་ན་གནས་པའི་བརྗོད་བྱ་མི་གསལ་བ་ཁ་བསྐངས་ནས་བཤད་པ་དང༌། བསྟན་བཅོས་རང་གི་བསྡུས་དོན་ཚིག་རིམ་དུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། སྡོམ་པ་མ་ཐོབ་པ་འཐོབ་བྱེད། ཐོབ་པ་སྲུང་བར་བྱེད་པ། ཉམས་ནས་ཕྱིར་བཅོས་པའི་ཐབས་དང་གསུམ་ཡིན་ལ། དེ་གསུམ་གྱིས་ནི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་མཐའ་དག་བསྡུས་ཏེ། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ཡང་ཉི་ཤུར་ལོན་ཅིང༌། ལོན་པར་ཁོ་ནར་མ་ཟད། མཐུན་པའི་རྐྱེན་གང་ལས་ནོད་པའི་ཡུལ་མཁན་པོ་ལ་སོགས་མངོན་གྱུར་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། རྟེན་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ཆོ་ག་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང༌། འགལ་རྐྱེན་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་མཚམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་དགོས་སོ། ཐོབ་ནས་བསྲུང་བའི་ཚུལ་ལ་ལྔ་སྟེ། གང་ཟག་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། རང་གི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། མི་མཐུན་པ་ངོ་ཤེས་པ་དང༌། བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་སྒོ་ནས། བདེ་བར་གནས་པའི་རྐྱེན་བརྟེན་པ་ལས་བསྲུང་པའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་ནི། གནས་ལ་གནས་ཤིང་ཞུ་བ་དང༌། ཆད་པ་(༤བ)
གཅོད་པའི་ཚུལ་ཏེ། འཕགས་པ་རྣམས་ནི་མཐོང་ན་བདེ། །ཞེས་པ་དང༌། གྲོགས་བཟང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་རང་ངོས་ནས་ངོ་ཚ་ཞིང༌། གཞན་ངོས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལྷ་དང་བཅས་པས་ཁྲེལ་ཡོད་པར་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། གཉེན་པོ་མི་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དང༌། འཕྲལ་དུ་བྱ་ར་བྱེད་བཞིན་པའི་ཤེས་རབ་དང༌། སྒོ་དུ་མ་ནས་བག་ཡོད་པའམ། བག་ཟ་བ་དང་བཅས་ཏེ་ལྟུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་གཡང་ཟ་བའི་བློ་ནར་མ་དང་བཅས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྡོམ་པ་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་རྨས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དང༌། སེམས་རབ་དྭངས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་རྣམ་ངོ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་སྤོང་བའོ། །བཞི་པ་ནི། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་ལྟུང་བས་དག་པར་ཁས་ལེན་པའི་གསོ་སྦྱོང་དང༌། དབྱར་དགག་ལ་སོགས་པས་རྒྱུད་དག་པར་བཅོས་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། གོས་ལ་བརྟེན་པ་གོས་ལས་གྱུར་པའི་ལྟུང་བྱ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག ཟས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཟས་ལས་གྱུར་པའི་ལྟུང་བ་ཉེར་གཉིས། སྣོད་སྤྱད་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལྷུང་བཟེད་འཆང་སློང་ཁབ་རལ་ཏེ་གསུམ། གནས་ཁང་གནས་མལ་ལ་བརྟེན་པའི་ཁང་པ་ཁང་ཆེན་སོགས་བཅུ་གསུམ་སྟེ་ལོངས་སྤྱོད་པ་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་དུབ་པ་བསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གསུམ་པ་ཉམས་པ་ཕྱིར་བཅོས་ལ་བསམ་པ་ནི། འགྱོད་ནས་སྡོམ་པ་འཆོས་པར་འདོད་པ་མྱང་འདས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི། བཤགས་(༥ན)
པའི་ཚུལ་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནས་འབྱུང་བཞིན་བྱའོ། །བསྡུས་དོན་གཉིས་པ་ནི། མདོ་འདི་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་སྡོམ་རྣམས་ཡིན་ལ། ཚིག་དོན་ནི། འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་ཞིང༌། མཚམས་སྦྱར་ནི། གསོ་བ་དང་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་སོགས་པས་གླེང་བསླང་བའོ།།བརྒལ་ལན་ནི། རང་རང་གི་སྐབས་བབས་ཀྱིས་འཆད་མོད་ཀྱང༌། མདོ་འདི་བསྒྲུབ་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤས་ཆེ་བས་བརྒལ་ལེན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཆེ་བ་མེད་དོ།

摄义是：补充解释论典及通常隐含但不明确的所诠内容，以及按照文句顺序解释论典本身的摄要内容两种。第一点分为：未获得戒律使之获得、已获得戒律守护、毁坏戒律后的修复方法三种。这三种包含了整个毗奈耶藏，别解脱戒是通过正确领受仪轨所产生的。此外，必须满二十岁，不仅年满，还须有适宜条件——从谁处获得的对境阿阇黎等的十种现前相，依身圆满，前行正行后行三种仪轨具足，无违缘障碍法如无间罪等。
获得后守护的方式有五种：依靠其他补特伽罗、具足自己的圆满发心、了知不顺因素、通过净修学处以及依靠安乐住处的条件来守护。第一种是：依止住处并请教、受处罚的方式，如"圣者见之乐"和"善友极难得"所示。第二种是：自身对恶行不善法感到羞耻，他方面对世间及天神感到惭愧而守护，所以要具备对治的不忘失正念、当下观察的智慧、多方面保持警惕或具足谨慎，以及对堕罪方面有持续警惕的心。第三种是：了知何为舍戒的因、何为能伤害能证菩提的戒体的因、何为障碍清净心三摩地的因，了知后断除。第四种是：每半月通过布萨承认清净无堕罪，以及通过安居等净化相续。第五种是：依靠衣物而有三十六种衣物所生堕罪，依靠食物而有二十二种食物所生堕罪，依靠器具而有钵、乞钵、针锋三种堕罪，依靠住所卧具而有房屋、大房等十三种堕罪，通过遣除受用两边疲劳的方式。
第三，毁坏后修复，意乐方面：悔过后希望修复戒律，具有涅槃的意乐。加行方面：应当依照忏悔方式的作法仪轨而行。
第二种摄义是：此经是总体和个别的纲要。字义将在下文解释，关联是通过治疗和安立等方式引出话题。辩答虽然按各自情况解释，但此经偏重于修行性论典，所以没有太多辩答细节。


 །གཉིས་པ་མཚན་གྱི་དོན་ནི། རྒྱ་གར་སྐད་དུ༌། པྲ་ཏི་མོཀྵ་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལ་དཀའ་བའི་གནས་ཁོང་ནས་བསླངས་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དང༌། རྗོད་བྱེད་སྒྲའི་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། རྒྱུ་གང་ལས་སྐྱེ་བ་འདི་ཤེས་དགོས་ཏེ། དེ་ཡང་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ། འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ། རྒྱུ་དྲུག རྐྱེན་བཞི། འབྲས་བུ་ལྔ་ལས་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་ལས། བྱེད་རྒྱུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང༌། །སྐལ་མཉམ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང༌། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་དང་རྣམ་སྨིན་དང༌། །རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འདོད། །1ཅེས་འབྱུང་བས། རྣམ་སྨིན་ལས་སྡོམ་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། སྡོམ་པའི་སྐྱེ་རྒྱུ་ལས་རྣམ་སྨིན་གྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་སྟེ། རྣམ་སྨིན་རྒྱུ་ནི་མི་དགེ་དང༌། །དགེ་བ་ཟག་བཅས་རྣམ་ཁོ་ན། །2ཞེས་བཤད་ཅིང༌། དུས་སྐྱེ་བ་གཅིག་གི་ཕྱི་ནས་འགྲུབ་པར་བཤད་པ་ལ། སྡོམ་པ་དགེ་བ་ཡིན་པ་དང༌། ཀུན་འགྲོ་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་སྟེ། སྡོམ་པ་ལ་ཀུན་འགྲོའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། དེའི་མཚན་ཉིད། ཀུན་འགྲོ་ཞེས་བྱ་ཉོན་(༥བ)
མོངས་ཅན། །3ཞེས་དང༌། མཚུངས་ལྡན་ལས་ཀྱང་སྡོམ་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས། དེའི་མཚན་ཉིད་ནི། སེམས་བྱུང་རྟེན་མཚུངས་ཅན་རྣམས་སོ། །4ཞེས་འབྱུང་བས། བྱེ་སྨྲས་སྡོམ་པ་གཟུགས་སུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ། །སྐབས་འདིར་རྒྱུ་གསུམ་སྟེ། སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ནི་སྔ་མ་ལས། ཕྱི་མ་རིགས་མཐུན་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། སྐལ་མཉམ་རྒྱུ་ནི་འདྲ་བའོ། །5ཞེས་དང༌། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི། འབྱུང་བ་རྙིང་པ་བཞི་ཚན་བདུན་བདུན་གྱིས་གསར་པ་བཞི་ཚན་བདུན་མདུང་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྐྱེད་དེ། འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་བཞི་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་ལ། བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལ་གཉིས། བྱེད་རྒྱུ་བྱེད་པས་སྟོང་སྟེ་གེགས་མ་བྱས་པ་ཙམ་དང༌། བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ཡང་གསུམ་སྟེ། དང་པོ་ནི། སྡོམ་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་གཞི་རྟེན་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ཀྱི་རྒྱུན་གནས་པར་བྱེད་པ་འབྱུང་བ་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང༌། གཉིས་པ་ནི། སྡོམ་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སྐད་ཅིག་དུ་མས་བར་དུ་ཆོད་པའི་གནས་སྐབས་རྒྱུ་དང༌། སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བའི་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་ལ་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་སྟེ་སེམས་པ་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང༌། གསུམ་པ་ནི། རང་དང་གཞན་གྱི་རིག་བྱེད་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། །རིག་བྱེད་ལ་ཡང་རང་གི་ལུས་རྟགས་བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་སྔ་མ་སྔོན་སོང༌། གཞན་གྱི་རིག་བྱེད་ནི་མཁན་སློབ་དགེ་འདུན་མཚན་ལྡན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུས་བྱས་པའོ། །རྐྱེན་ནི། བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ། རྒྱུ་ཡང་ཡིན། རྐྱེན་ཡང་ཡིན་པར་མི་འགལ་བས། སྐལ་མཉམ། མཚུངས་ལྡན། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་གསུམ་པོ་དེ་རྐྱེན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང༌། (༦ན)
བྱེད་རྒྱུ་བདག་པོའི་རྐྱེན་དུ་བྱས་པས། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་ལྔ་སྟེ། བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བདག་པོར་བཤད། །1ཅེས་པ། རྐྱེན་ནི། གཉིས་ལས་སོ། །འབྲས་བུ་ལྔ་ལ་བྱེད་འབྲས་སུ་འདོད་དེ། གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་སྐྱེ་བ། །འབྲས་དེ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་ལས་སྐྱེས། །2ཞེས་པའོ། །འོ་ན་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི། གཞན་ལ་གནོད་པ་གཞི་བཅས་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱེ་སྨྲ་ལྟར་ན། རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་གྱི་གཟུགས་བསྟན་མེད་ཐོགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སུ་བསྡུ་ཞིང༌། ཇི་སྐད་དུ། སྡོམ་དང་སྡོམ་པ་མིན་དང་གཞན། །1ཅེས་དང༌། གཡེང་དང་སེམས་མེད་པ་ཡི་ཡང༌། །དགེ་དང་མི་དགེ་རྗེས་འབྲེལ་གང༌། །འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པ། །དེ་ནི་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་བརྗོད། །2ཅེས་སོ།

第二，经名含义
梵语为：Prātimokṣa-sūtra。藏语为：so sor thar pa'i mdo，意为《别解脱经》。对此难解之处，从根本上探讨解释。别解脱分为所诠义和能诠声两种。
第一，必须了解从何因生起。根据部派传统，产生有为法需要六因、四缘、五果。如《宗义》中说："能作因、俱生因、同类因、相应因、遍行因和异熟因，因分为六种。"别解脱戒不从异熟因生，因为别解脱戒的生因不具备异熟因的特征，如说："异熟因唯是不善和有漏善法。"并说在一生之后成熟，但别解脱戒是善法。也不从遍行因生，因为别解脱戒不具备遍行因的特征，其特征为："所谓遍行是染污性的。"也不从相应因生，因为不具备其特征，其特征是："心所法同一所依等。"毗婆沙师认为别解脱戒是色法，因此不合理。
此处有三种因：同类因是前者生后者同类新生，如说："同类因是相似的。"俱生因是旧四大种每组七个生起新四大种每组七个，如矛架形式产生，使有为法生起具有四种特征。也从能作因生，此分两种：无作用仅不障碍的能作因，和有作用的能作因又分三种：第一是作为别解脱戒在相续中生起的基础，使第二刹那以后相续住留的大种作因；第二是别解脱戒生起被多刹那间隔的状态因，和后一刹那生起的前一状态的发起动机即思心所作因；第三是自身和他人的表业作因。表业又分：自身身体特征意乐圆满的前行，他人表业则是由具德阿阇黎、亲教师和僧众特别成就的。
缘方面，据毗婆沙宗传统，因与缘不相违，同类因、相应因、俱生因三者合为一缘，能作因作为增上缘，所以"所谓因是五因，能作因即是增上缘。"缘有两种。在五果中为士用果，如说："由某力而某生，彼果从士夫作用生。"
那么别解脱戒的自性是：遮止对他人有基础的损害。根据毗婆沙师，是无表色，无见无对，属于法处和法界所摄。如说："戒与非戒及其他。"又说："散乱与无心的善与不善相随之物，以大种为因，称为无表色。"
;


 །མོད་སྡེ་པས་སྤོང་སེམས་དགེ་བར་འདོད། སེམས་ཙམ་པས་སྤོང་སེམས་དགེ་བ་ས་བོན་དང་བཅས་པར་འདོད། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་དེ་ལ་མིང་དུ་དབྱེ་བ་བརྒྱད་དེ། འཁོར་རྣམ་པ་བཞི་ནི། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་གཉིས། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་སློང་ཕ་མ་གཉིས་སོ། མིང་བསྙེན་གནས་དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་གཉིས། དགེ་ཚུལ་ཕ་མ་གཉིས། དགེ་སློབ་མ། དགེ་སློང་ཕ་མ་གཉིས་སོ། །རྫས་སུ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དགེ་ཚུལ། དགེ་སློང༌། དགེ་བསྙེན། བསྙེན་གནས་ཏེ་བཞི། དགེ་སློང་མཚན་འགྱུར་ན་དགེ་སློང་མ་ཞེས་འཕོ། དགེ་ཚུལ་མ་དང་དགེ་སློང་མ་མཚན་འགྱུར་ན་དགེ་ཚུལ་དང་དགེ་སློང་ཞེས་མིང་འཕོ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ།3སོ་སོར་ཐར་ཞེས་བྱ་རྣམ་བརྒྱད། །རྫས་སུ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་(༦བ)
ཏེ། །མཚན་ལས་མིང་ནི་འཕོ་བའི་ཕྱིར། །ཐ་དད་དེ་དག་འགལ་བ་མེད། །ཅེས་སོ། བསྙེན་གནས་ནི་ཉིན་ཞག་གཅིག་པ་སྟེ། དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་པ་བཅུའི་སྟེང་ནས་གསེར་དངུལ་ལེན་སློང་ཕྲིས་ནས་གར་སོགས་ཕྲེང་སོགས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའོ། །དགེ་བསྙེན་ནས་རྫོགས་པའི་བར་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོ་བའི་སྟེ། དགེ་བསྙེན་ལ་ཡང་རྣམ་གྲངས་དྲུག་གམ་བདུན་ཏེ། སྐྱབས་གསུམ་འཛིན་པའི་དགེ་བསྙེན་དང༌། སྣ་གཅིག་སྤྱོད་པ་སྲོད་གཅོད་ལྟ་བུ་སྤོང་བ། སྣ་འགའ་སྤྱོད་པ་དེའི་སྟེང་དུ་མ་བྱིན་པ་ལེན་པ་སྤོང་བ་ལྟ་བུ། ཕལ་ཆེར་སྤྱོད་པ་དེའི་སྟེང་དུ་འདོད་ལོག་སྤང་བ་ལྟ་བུ། དེའི་སྟེང་དུ་ཆང་སྤོང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། མི་ཚངས་སྤྱོད་རིལ་གྱིས་སྤང་བ་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་དགེ་བསྙེན་ཏེ་དྲུག་པོ་འདི་བྱེ་སྨྲ་དང་ཐུན་མོང་ལ་བསྙེན་གནས་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཇི་སྲིད་འཚོ་བའི་བར་དུ་བསྲུང་བ་གོ་མིའི་དགེ་བསྙེན་ཞེས་མདོ་སྡེ་པ་ཟེར། རབ་བྱུང་ལ་རྩ་བཞི་ཡན་ལག་དྲུག་ཕྱོགས་མཐུན་དང་བཅས་པ་བསྲུང་བ་དགེ་ཚུལ་ཕ་མ། དེའི་ཁར་ལོ་གཉིས་སུ་རྩ་བའི་ཆོས་དྲུག་དང༌། རྗེས་མཐུན་གྱི་ཆོས་དྲུག་སྟེ། བཅུ་གཉིས་སྤངས་པས་དགེ་སློབ་མའི་བསླབ་པ། ཁྲིམས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཆ་ལག་དང་བཅས་པ་སྤོང་བ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའོ། །བྱེད་ལས་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཆུ་ལོན་ཏོ། །སྒྲ་བཤད་པ་ནི། པྲ་ཏི་སོ་སོ་ལ་འཇུག་པ་ནི། རྒྱུད་སོ་སོ་བ་ཐ་དད་པར་སོ་སོ་ཐར་ཞེས་པའམ། པྲ་ཐ་མ་ཞེས་པ་དང་པོ་ལ་འཇུག་པས་བརྗོད་པ་གསུམ་གྱི་མཐར་དང༌། དང་པོར་སྡོམ་པ་ཐོབ་པས་དང་པོར་ཐར་པ་བྱས་(༧ན)
པའམ། ཨུ་པ་པྲ་ཏི་ཐབས་ཀྱི་དོན་ཏེ་ཐར་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞར་ལ་འགྱུར་ཕྱག་གིས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ལུང་སྡེ་བཞི་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པའོ། །གཉིས་པ་གཞུང་དོན་ལ། མཆོད་པར་བརྗོད་ཅིང་བཤད་པར་དམ་བཅའ་བ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྒྱུའི་དུས་སུ་བསྙེན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཉིས་སུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་བསགས་སྦྱང་གི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་ལ། འབྲས་བུའི་དུས་ཀྱི་བསྙེན་པའི་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་དང་བཅས་བརྙེད་ལ། བ་དན་ནི་ཕུར་ཞིང་མངོན་པར་གསལ་བའི་དཔེ་སྟེ། མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གྲགས་པའོ། །འོ་ན་གཟུགས་མེད་དུ་ཅི་ལྟར་གྲགས་སྙམ་ན། གཟུགས་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ས་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།

经部师认为断心是善法，唯识师认为断心是具有种子的善法。别解脱戒名称分为八种：四种眷属即居士方面的优婆塞和优婆夷二者，出家方面的比丘和比丘尼二者。名称上有八种：近住、优婆塞和优婆夷二者，沙弥和沙弥尼二者，式叉摩尼，比丘和比丘尼二者。实质上有四种：沙弥、比丘、优婆塞、近住四者。比丘若性别改变则名为比丘尼，沙弥尼和比丘尼若性别改变则名为沙弥和比丘，如所说："别解脱分为八种，实质上为四种，因性别导致名称改变，故彼等差别并不相违。"
近住戒为一日一夜，即在沙弥十学处基础上将接受和乞求金银，以及歌舞等与花鬘等合为一项。从优婆塞到圆满戒则是尽形寿的。优婆塞有六种或七种：持三皈依的优婆塞，行持一分的如断除杀生，行持几分的如在此基础上断除不与取，行持大部分的如在此基础上断除邪淫，在此基础上断除饮酒的圆满优婆塞，完全断除不净行的梵行优婆塞。这六种是与毗婆沙师共同的，而经部师称持八支近住戒尽形寿为"牛主优婆塞"。
出家者守护四根本、六支分及随顺分的是沙弥和沙弥尼，在此基础上两年间断六根本法和六随顺法共十二法的是式叉摩尼学处，断除二百五十条戒及支分的是具足戒。作用是：断除违逆方面的水流。
词源解释：梵语"prati"对应于"各自"，意为各自相续不同而各自解脱；或者"prathama"意为第一，表示在三次宣说后或最初得戒时首先获得解脱；或将"upaprati"理解为方法之意，即解脱的方法。
附带提到的译者顶礼文为："顶礼遍知者。"
第二，能诠声即文字词句所呈现的四部圣典及其注释。
第二，正文内容，礼敬及誓言解说：如来在因位修习，即在三无数劫中以二菩提心积累净化达到圆满，果位证得的是三身二智，"幢"是竖立且明显之喻，表明能显明增上生与决定胜。这在三界中著名。若问如何在无色界著名，答：无色界处属于神通地，对佛陀有佛陀的想念。


 །དམ་པ་དེ་ཀུན་མཁྱེན་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ནི། བདེན་པ་བཞི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང༌། དེའི་ཐབས་ནི་སྒྲ་སྟེ་སེང་གེ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་འབྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་གདུལ་བྱ་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་སྒྲོག་པར་མཛད་ལ། མཁྱེན་པ་ཕུན་ཚོགས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང༌། ཐུགས་རྗེ་ཕུན་ཚོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་མཛོད་དམ་གཏེར་བརྙེས་པ་སྟེ། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཕུན་ཚོགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་ལ་ཚངས་པའི་དབང་པོ་ནི་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་བདག་པོ་སྟེ། དེས་ཀྱང་གཙུག་གི་ནོར་བུས་གཏུག་པ་ཡིན་(༧བ)
ནོ། །སྤང་བའི་ཁྱད་པར་ནི། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་གཏིང་མཐའ་མེད་པ་ལས་བརྒལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་གཙོ་བོ་སྟེ། སྐྱབས་གནས་དེ་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་བསླབ་གཞི་ལུང་སྡེ་བཞི་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བའི་སྣོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་ལས་རིང་དུ་འཕགས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་དབུས་སུ་དབྱེ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ལས། དང་པོ་སོ་སོ་ཐར་པ་ལ་བསྟོད་པ་ནི། མཐོང་ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ལ་བལྟོས་ཏེ་བསྟོད་པ་ལ་ལྔ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཤད་པའི་འདུལ་བ་ནི། རི་བོ་གངས་ཅན་གྱི་ཞོལ་གྱི་མཚོ་མ་དྲོས་པ་དང་སྟེ། གཏིང་མཐའ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞིའི་གནས་བརྗོད་པའི་སྙིང་དང་ཞེས་པ་ནི་ས་བོན་དང་རྩ་བ་ཡིན་ལ། སྙིང་པོ་ནི་མི་འགྱུར་བའི་དོན་གྱིས་ན་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ནི་དམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཤུལ་གང་དུ་ཆས་པར་གཅེས་སྤྲས་བྱས་པས་དེར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཀུན་ཀྱི་ནི་བློན་པོ་དང་འདྲ་བ་འདྲེན་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ལ། སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ཚོང་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་མྱང་འདས་ཀྱི་ནོར་བུ་ཉོ་བར་བྱེད་པ་ཡི་ཟོང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བསླབ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ཡང་བསླབ་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་བཞག་པའི་གནས་ཀྱི་ཚོང་ཁང་ཆེན་མོ་ནི་བསླབ་པ་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པས་ཟིན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྲུལ་གྱི་དུག་དང་འདྲ་བའི་གདུག་པ་རྣམ་པར་(༨ན)
སེལ་བའི་སྨན་ནི་སོ་ཐར་འདི་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ནི་གླང་པོ་ཆེ་གཞོན་ནུ་ལང་ཚོས་མྱོས་པའི་ཆགས་པས་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་འདུལ་བར་བྱེད་པ་རྐང་གཉིས་གཞོན་ནུ་ནི་མི་སྟེ། ལྕགས་ཀྱུ་དང་བཅས་ནས་སྣ་ཞགས་ནས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་མཐོང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། རྒྱ་མཚོ་དུག་ཅན་ལས་ཟབ་པའི་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བའི་བསྒྲལ་ཐབས་གཟིངས་ལྟ་བུ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བཟང་འགྲོ་སྟེ་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་རེ་བ་སྟེ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཆུ་ལོན་གྱི་ཟམ་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་ཐར་འདི་ནི་མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་པ་ཕམ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་སོགས་དེ་ཉིད་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་བར་རྒྱུད་ལ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་སོ་སོར་ཐར་པའོ། །སོ་ཐར་འདི་ནི་ཐར་པའི་གྲོང་དུ་འཇུག་པའི་ཐེམ་སྐས་ཀྱི་གཞི་དང་འདྲ་བར་གནས་པའོ། །སྟོན་པ་དང་འདྲ་བར་བསྟོད་པ་ནི། ང་ནི་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་ནས། །འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སྟོན་པའོ། །ཞེས། རང་བྱུང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་གུས་པ་དང་བཅས་པར་ནན་ཏན་དུ་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བསྟོད་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་འདིར་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ།

至尊即是遍知者，能成就此的法，是四谛现证，其方便即声音，如同狮子无所畏惧般破斥外道宗派并摄受所化众生而发出声音。具足圆满智慧即遍知，具足圆满大悲获得三宝藏或宝库，果位的殊胜圆满即如来之足为梵天王即顶髻之主所顶礼，他也用顶上宝珠触礼。
断的殊胜之处，是超越了无底无边的三苦大海。智慧的殊胜之处，是为六道众生所摄之主尊，向此皈依处顶礼。为获得遍知者之方便的学处四部圣典，是三宝产生之器，故由远离恶行不善的僧众在中间宣说。
如是宣说后，首先对别解脱的赞颂，从现法利益观点赞颂分五点：佛所说的调伏，如冈仁波齐山脚下的无热恼湖，无底无边的一切戒律基础住处所说的心脏，即是种子和根本。心髓是不变义，即是此别解脱。此别解脱是正法之王佛陀自身，对其脚步所至之处皆精心装饰，从而具十二支戒律的诸法之如大臣般的最胜引导者。此别解脱是比丘商队获得涅槃宝珠的商品，即以戒律为先导的三学处，其中后二学处安立之处的大市场即是前学处。是破戒者即被烦恼所缠者的如毒蛇般毒害的对治药。此别解脱如同驯服被青春期欲望迷乱心识的幼象的二足幼者即人，配有铁钩从鼻子拴住的方式。
不可见的利益是：如从比毒海更深的轮回中救度的救渡方法之船只。这是善趣即乐趣的希望，必定的水流桥梁。此别解脱是战胜见修所断烦恼的十六刹那道等，如王者般引入相续的最胜别解脱。别解脱如同进入解脱城的台阶基础而住。
如同导师般赞颂是："我涅槃后，此即是你们的导师。"自生佛陀恭敬且坚定地在比丘众前亲自赞叹，因此此处也赞叹。


 །འོ་ན་མདོ་ལས། ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་ནས་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་གསུངས་པ་དང༌། སོ་ཐར་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པར་གསུངས་པ་འགལ་ཅེ་ན། ཉེས་པ་མེད་དེ། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ནི་དངོས་སུ་བརྟེན་ནས་དང༌། སོ་ཐར་ནི་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་ཏེ་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་གསུངས་པས་མི་འགལ་(༨བ)
བ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ། དེ་ཡང་དང་པོ་རྙེད་དཀའ་བ་ལས། དང་པོ་གཞན་འབྱོར་གྱི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་བ་ནི།སངས་རྒྱས་ཤེས་བྱའི་སྒྲ་འདི་ཡང༌། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་རབ་ཏུ་དཀོན། །ཞེས་དང༌། གཉིས་པ་རང་འབྱོར་གྱི་རྙེད་དཀའ་ནི། མི་ཉིད་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཞེས་དང༌། གསུམ་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི། རབ་ཏུ་བྱུང་བའང་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །ཞེས་དང༌། བཞི་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི། དེ་བཞིན་རབ་ཏུ་བྱུང་རྣམས་ཀྱང༌། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་རབ་དཀོན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་ལྔ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང༌། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ་དང༌། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་དང༌། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བ་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་དང༌། ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །ལྔ་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་གྱུར་ཀྱང༌། །གྲོགས་བཟང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་པ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང༌། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ཅིང་སེམས་པ་དང༌། གཏོང་བ་སྤེལ་བ་དང༌། བར་ཆད་མེད་པ་དང༌། དགེ་སྦྱོང་གི་རྒྱན་དང་ལྔ་ནི་ལྡན་པར་དཀོན་པ་སྟེ། དགེ་བཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང༌། ཚུལ་ལྡན། མང་ཐོས། རྟོགས་ལྡན། རྗེས་སུ་བརྩེ་བ། ཡིད་མི་སྐྱོ་བ། བཟོད་ལྡན། མི་འཇིགས་པ། ཚིག་གི་བྱ་བ་དང་ལྡན་ལ། དགེ་སྦྱོང་(༩ན)
དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པ། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་ངག་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་འཆད་ཤེས་པ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྐད་སྨྲ་བ་དང༌། སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་དང༌། རྣམ་པར་གསལ་བ་དང༌། རྣམ་པར་རིག་པ་དང༌། མཉན་པར་འོས་པ་དང༌། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང༌། བརྟེན་པ་མེད་པ་དང༌། ཕྱིར་མི་གཏུག་པ་བརྒྱད་དོ། །གཏོང་བ་སྤེལ་བ་ལ་ཡང༌། ཅིའི་ཕྱིར་གཏོང་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མངོན་ཤེས་དྲུག་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་བསམ་གཏན་བཞི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚོགས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་གཉིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང༌། དོན་གྱི་མཆོག་མཐར་ཕྱིར་པའི་ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་ཆད་ཀྱི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ནི། སྡིག་པའི་གྲོགས་སྤོང་ཞིང་ཐར་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་རྩ་ཉོན་དྲུག་ཉེ་ཉོན་ཉི་ཤུ་ཐམས་ཅད་དོ། །དགེ་སློང་གི་རྒྱན་བཅུ་བདུན་ནི། ཇི་སྐད་དུ། དད་ལྡན་གཡོ་མེད་ནད་ཉུང་དང༌། །བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་རབ་འདོད་ཆུང་དང༌། །ཆོག་ཤེས་གསོ་སླ་དགང་སླ་དང༌། །སྦྱངས་དང་མཛེས་དང་དྲོད་རིག་དང༌། །སྐྱེད་བུ་དམ་ཆོས་མཁས་རྟགས་དང༌། །བཟོད་དང་དེས་དང་གྱ་ནོམ་པའོ། །ངེས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་སྟོན་པ་དང༌། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་བྱམས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པ་དང༌། ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྙེད་པའི་ཐུན་མོང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་མི་བསྲི་བ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་མཐུན་པ་དང༌། ལྟ་བ་དང་མཐུན་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དག་པར་དགའ་བ་དང༌། སྡུག་པ་དང༌། བླ་མར་(༩བ)
བྱེད་པ་དང༌། རྩོད་པ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དྲུག་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ།

若问：经中说"依靠无漏道相续而获得涅槃"，又说"依靠别解脱而获得"，是否相互矛盾？答：无过失，因为无漏道是直接依靠而获得涅槃，别解脱是依相续而获得涅槃，故不相矛盾。
关于展示资粮道及其果位，首先是难得，其中：第一，依他圆满而难得："佛陀此知识声音，于世间中极为稀有。"第二，依自圆满而难得："人身获得极为难。"第三，获得善法难得："出家亦极为稀有。"第四，戒律等五种难得："同样已出家诸人，具足戒律圆满稀。"戒律等五种是：戒律律仪、守护根门、知食量、初夜后夜不睡而精进瑜伽、正知而行。第五，依止善知识等五种难得："即使戒律极清净，善友亦极难获得。"这包括依止善知识、听闻思考正法、增长布施、无有障碍、沙门庄严五种极为稀有。
善知识的特征是：具戒律、多闻、具证悟、慈悲、心不厌倦、具忍辱、无畏、具言行，具足四种成为沙门之法，能在眷属中以具八支之语说法：说城市之语、悦耳动听、清晰明了、易于理解、值得听闻、无有违逆、无所依赖、不再追究等八种。
关于增长布施：为何布施？为生起心相续的六神通，为生起心资粮的四禅定，为获得瑜伽资粮的二清净道，为在相续中生起究竟利益之道。断除障碍方面：舍弃恶友，及一切成为解脱障碍的六根本烦恼和二十随烦恼。比丘的十七种庄严是："具信不动且少病，精进智慧少欲望，知足易养易满足，清净美丽知温暖，善人正法善相识，忍辱调柔极优雅。"
确定者：《声闻地》中说，对导师和同梵行者具有慈爱的身语意业，共享如法所获而不吝啬，随顺戒律，随顺见解而行。若具足令喜悦、可爱、尊重、无诤的六法，即是确定者。
;


 དེ་ལྟར་ཚུལ་ལྔས་སོ་ཐར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བསྟན་ནས། ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ནི། མཁས་པ་བདག་ལ་ལེགས་འདོད་ཅིང༌། ཚོགས་ལམ་དེ་དག་ནས་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་རྣམ་དག་གི་ལམ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བཅས་བྱེད་པར་འདོད་པའི་སྡོམ་བརྩོན་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་མཉན་པའི་ཕྱིར་ནི་འབད་པར་བྱའོ།།ད་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་གལ་ཆེ་བར་སྟོན་པ་ལ། བདག་དོན་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་པ་ནི། དགེ་སློང་དག་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་འཕྲད་པ་ན་ཆགས་སྡང་རྨོངས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང༌། གཉེན་པོ་དང་མ་བྲལ་བས་དུལ་བའོ། །ཀུན་དབང་པོ་ཞེས་པ་ནི། གཉེན་པོ་མངོན་གྱུར་དུ་འདྲེན་པར་མ་ནུས་པའི་ཚེ་ཡང་རེ་ཞིག་མཉམ་པར་འཇོག་སྟེ། ལུང་མ་བསྟན་དུ་སེམས་འཇོག་གོ། །གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ངེས་པར་ཕྱུང་ཞིང༌། སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་མི་འགྱུར་བའི་བློས་ཡུལ་དུས་དམ་བཅས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཞན་ལས་ནོད་པས་ཁྲེལ་ཡོད་སྐྱེ་བའི་དགོས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྒྲུབ་པ་ནི། ངེས་པར་ཐར་པ་འདོད་རྣམས་ཀྱིས། ཞེས་སོ། །བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སོ་སོར་ཐར་པ་རྟག་ཏུ་བསྲུང༌། །ཞེས་པའོ། །སོ་ཐར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཡང༌། །སོ་སོར་(༡༠ན)
ཐར་པ་ཐོས་པ་དང༌། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྙེད་དཀའ་སྟེ། །སྒྲུབ་པའང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་སོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བ་ནི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་བདེ། །ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་བདེ་བ་ཡིན། །དགེ་འདུན་མཐུན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། །ཆོ་ག་དང་ལྟ་བ་དང་འཚོ་བ་མཐུན་པ་བཞིའི་རོ་གཅིག་པའོ། །དེ་ལྟར་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་མི་བྱེད་པའི་དཀའ་ཐུབ་བསླབ་པ་གསུམ་ནི། སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་སྤང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བདེ་བའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལས་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ནི་མཐོང་བ་བདེ། །དམ་པ་དག་དང་འགྲོགས་པ་བདེ། །ཞེས་སོ། །སྡིག་གྲོགས་སྤངས་ན་བདེ་བ་ཡིན། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་མ་མཐོང་ན། །རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ཡང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ནི། རྒྱུད་ལ་ཏིང་འཛིན་རྣམ་དག་སྐྱེ་བ་ལ། དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་མཐོང་བ་བདེ་ཞིང༌། རྒྱུད་ལ་ལྷག་མཐོང་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བ་ལ་དགེ་བཤེས་མང་དུ་ཐོས་པ་མཐོང་བའམ་བསྟེན་པ་བདེ་ཞིང༌། དགེ་བཤེས་མཚན་ཉིད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་སྲིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་མཐོང་བ་བདེའོ། །མྱང་འདས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་བདེ་བ་ནི། ཁྲུས་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་ངོགས་བདེ་བ་ནི་ཆུ་ཀླུང་ནས་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལེན་པར་བདེ་བ་བཞིན། ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་(༡༠བ)
འཇུག་ངོགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་གྲོལ་གྱི་མྱང་འདས་བསྒྲུབ་པ་བདེ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་སྦྱོར་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་གོམས་བའི་སྐྱེ་བོ་བདེ་བ་དང༌། མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་ནས་ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་བདེ་བ་དང་མི་སློབ་ལམ་ནས་ངའོ་ང་རྒྱལ་ཟད་པ་བདེ་བའོ། །ད་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་གནས་པ་བདེ་བ་ནི། ངེས་པར་བྱས་ཤིང་དབང་པོ་དུལ་བ་དག །དགོན་པ་ཞི་བ་རྣམས་སུ་རྒས་གྱུར་ཅིང༌། །མང་དུ་ཐོས་པ་ནགས་ཀྱི་ནང་དག་ཏུ། །ལང་ཚོ་ཡོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་བདེ། །ཞེས་པ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ལས་འཕྲོས་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པར་བྱས་ཏེ། དང་པོ་དབྱེ་བ་ནི། སྟན་ཅིག་པ་དང༌། བསོད་སྙོམས་པ་དང༌། ཕྱིས་མི་ལེན་པ་དང༌། ཆོས་གོས་གསུམ་པ་དང༌། ཕྱིང་པ་བ་དང༌། ཕྱགས་དར་ཁྲོད་པ་དང༌། ཤིང་དྲུང་པ་དང༌། དགོན་པ་པ་དང༌། བླ་གབ་མེད་པ་དང༌། དུར་ཁྲོད་པ་དང༌། གཞི་ཇི་བཞིན་པ་དང༌། ཙོག་པུ་པའོ།

如是以五种方式显示别解脱难得后，需要精勤修行：贤者自求善益，从资粮道至加行道和清净道二者及其果位希求的持戒精进者，应当为听闻此所诠能诠的别解脱经而努力。
现在显示别解脱修行的重要性：为自利而修行，即比丘们当眼等诸根与色等境相遇时产生贪嗔痴，因未离对治而调伏。"一切根"是指：当不能现前引发对治时，暂且平等安置，将心安住于无记。
为利他而修行教示：从轮回痛苦中必定出离，以希求成佛不变之心，特定地点时间立誓，剃除须发出家，从他人受戒而生起惭愧之益。
依法而修行："定求解脱者"等。
依修行而言："常护别解脱"等。
别解脱难得："即使千万劫，听闻别解脱，受持守护难，修行更极难。"
三宝出现能生一切乐："诸佛出现乐，说法亦是乐，僧伽和合戒"，仪轨见解生活和合四者同一味。如是和合者不行烦恼方面的苦行三学处，因能断除一切痛苦故为安乐。
从依止善知识获得安乐："圣者见之乐，与圣人交往乐。"若断恶友则是安乐："不见诸凡愚，常时唯安乐。"
依止善知识也需依靠功德之大：心相续中生起清净禅定，见具戒律善知识乐；心相续中生起殊胜毗婆舍那，见或依止多闻善知识乐；见真实善知识法性真理，则见从轮回解脱的阿罗汉乐。
获得涅槃的安乐：如沐浴等渡口安乐，从河中取水等安乐一样，依靠道三学处的渡口修成解脱涅槃安乐。即资粮加行道中习惯善法的人安乐，见修道中获得智慧者安乐，无学道中我慢耗尽安乐。
现在住于修行功德头陀行安乐："决定且根调，住山林静处，多闻住林中，已过青春安。"应解说从头陀功德延伸的方式。
首先分类：一座食、乞食、后不受食、三衣、毛衣、粪扫衣、树下住、阿兰若住、无覆盖、塚间住、随所住、常期座。
;


 །དེའི་དང་པོ་གསུམ་ནི་ཟས་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། དེའི་འོག་མ་གསུམ་ནི་གོས་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། ཤིང་དྲུང་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་གནས་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། ཐ་མ་སྤྱོད་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་བཞིར་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཟག་ལ་བསྔགས་ན། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ཀུན་ཏུ་གདུང་བར་སྤྱོད་པ་ལ་བསྔགས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྤྱོད་པས་ཆགས་པ་སྤངས་པར་ནུས་པའོ། །ཞེ་སྡང་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དངོས་རྒྱུ་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གང་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ནི། དུས་རུང་གི་ཟས་དང་དུས་སུ་ཡང་ཟ་བ་(༡༡ན)
ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་ཆུའི་མཐའ་ཅན་དང་སྟན་གྱི་མཐའ་ཅན་གྱི་སྟན་ཅིག་པ་དང༌། མགྲོན་དུ་བོས་པ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་བསོད་སྙོམས་པ་སྟེ་སྒོ་ཐར་ཆགས་པ་དང་གྲངས་སུ་ཆད་པའོ། །ཡང་ཡང་དུ་བྱིན་ལེན་བྱེད་པ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་ཕྱིས་མི་ལེན་པ་དང༌། ལྷག་པོ་དང་མཁོ་བའི་གོས་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་ཆོས་གོས་གསུམ་པ་དང༌། དར་གོས་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་ཕྱིང་བ་པ་དང༌། གོས་བཟང་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་བོར་བ་དང༌། དུས་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱགས་དར་ཁྲོད་པ་དང༌། བསྐོར་བ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་ཤིང་དྲུང་པ་དང༌། གྲོང་པའི་ཁྱེའུ་དང་བུད་མེད་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་དགོན་པ་དང༌། སྟེང་གཡོགས་ལ་ཆགས་པ་བཅས་པའི་གཉེན་པོར་བླ་གབ་མེད་པ་དང༌། ནང་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་དུར་ཁྲོད་པ་དང༌། གནས་མལ་འདོམ་པ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་གཞི་ཇི་བཞིན་པ་དང༌། ཉལ་བ་དང་ཕྲེས་པ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་ཙོག་པུའོ། །འདི་ལྟར་བྱས་པས་སེམས་དགེ་བ་ལ་བཀོལ་དུ་རུང་བས་ན་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་སྨོས་ལ། དགོན་པ་དང་ཤིང་དྲུང་དུ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་དག་གནས་ན་སེམས་གནས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱིས་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱངས་ཡོན་ལེན་པའི་ཆོ་ག་ནི། སྟོན་པའི་སྐུ་གཟུགས་དགེ་སློང་དང་བཅས་པ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་སྟེན་པ་ལ་མཆོད་པ་དང༌། ཕྱག་གསུམ་བྱ་ཞིང༌། དགེ་སློང་ལ་རྒན་ན་ཕྱག་གསུམ་བྱ་ཞིང༌། བཙུན་པ་དགོངས་སུ་གསོལ་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་རྩོམ་བྱེད་དུ་བྱས་ཏེ་ཇི་སྲིད་འཚོ་བའམ། དུས་ཚིག་གིས་བཅད་པར་སྟན་གཅིག་པ་ལ་(༡༡བ)
སོགས་པ་ཆེ་གེར་བཙུན་པས་བཟུང་དུ་གསོལ་ཞེས་ལན་གསུམ་བཟླས་ཤིང༌། ཐབས་ལེགས་དང༌། རང་དུས་འདས་པ་གཏོང་བའོ། །དེ་ལྟར་མཆོད་པར་བརྗོད་པས་བར་ཆད་བསལ་ཞིང་ཕན་ཡོན་གྱིས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ནས། ལེ་ལོའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་བསལ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སོ་ག་རྣམས་ཀྱི་འདས་པ་དང་ལྷག་མ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་མོ། །འདིར་དུས་བརྗོད་པའི་དགོས་པ་ཅི་ཞེ་ན། འཁོར་བའི་རྒྱུ་ལས་ཉོན་ཡིན་ལ། དེ་རྟག་འཛིན་ལས་བྱུང་ཞིང༌། དེའི་གཉེན་པོ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས། མི་རྟག་པ་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པ་ནི་སྣང་ཡང་མ་ངེས་པས་གཉེན་པོར་མི་འགྱུར་ལ། རྒྱུན་གྱིས་མི་རྟག་པ་མདོ་འདོན་པའི་ཚེ་དུས་འདས་འབྱུང་བརྗོད་པས་ནི་ཚེ་ཟད་པ་བརྗོད་པ་ལ་རྣ་བ་གཏོད་པས་རྒྱུན་གྱི་མི་རྟག་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་རྟོགས་པ་དང༌། གསོ་སྦྱོང་མི་ཉམས་པ་དང༌། ལྷག་པར་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ་དང༌། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤོལ་གྱི་ཟླ་བ་དང་བཅས་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དུས་ནི་མྱུར་བར་མི་རྟག་པ་དེའི་ཕྱིར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་མངོན་པར་འོང་ཞིང༌། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་བག་ཡོད་པས་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །ཞེས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ལོ་ལྔ་སྟོང་དུ་གནས་པ་ལས་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་བཞི་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞིའི་དུས་སོ། །ལྔ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་གཉིས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ཏེ། ལྷག་མཐོང་དང་ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་སོ།

其中前三种是依靠食物，后三种是依靠衣物，树下住等五种是依靠住处，最后一种依靠行为，总共归纳为四类。
赞叹头陀功德对人的作用时，对于贪欲心遍行热恼的修行者特别赞叹，因为与痛苦相应的修行能够断除贪著。对于瞋恚遍行者则不适用，因为瞋恚的直接原因是不悦意故。这些头陀功德依次成为何者的对治：一座食是对治贪著时限内食物及食用时间的，是依水边和座位边际的一座食；乞食是对治贪著应邀赴宴的，按门次第乞食及定量；后不受食是对治贪著再三接受供养的；三衣是对治贪著多余和需求衣物的；毛衣是对治贪著丝绸衣物的；粪扫衣是对治贪著精美衣物的，即捡拾被弃物和季节性丢弃物；树下住是对治贪著围绕处的；阿兰若住是对治贪著村中男女的；无覆盖是对治贪著上层遮蔽的；冢间住是对治贪著内部有情的；随所住是对治贪著选择住处的；常期座是对治贪著卧卧和伸展的。
如此修行使心适合于善法，故称为头陀功德。在阿兰若和树下，多闻者若居住则成为心安住之因，其他则不然。
受持头陀行的仪轨是：迎请导师像及比丘，供养导师，礼拜三次，若比丘年长则礼拜三次，念诵"尊者请听"后以皈依作为开始，终生或限定时间内，诵三遍"尊者，请持受我某某一座食等"，然后念"善哉"并舍弃自己过去的时限。
如是经由敬礼除障碍，以功德激发欢喜后，为除去懒惰而不能修行的障碍，教导应当精进努力："具寿们，夏季已过去多少，还剩多少。"
此处提及时间的目的是什么？轮回的因是业和烦恼，这来源于常执，其对治是无常。关于无常，刹那无常虽可见但不确定故不能作为对治，相续无常则在诵经时提及时间流逝，让人专注于寿命耗尽的说法，使相续无常在心相续中生起，了解世间名言，保持布萨不失，特别是十四日布萨和闰月的了解。
因此，时间迅速无常，所以："具寿们，老死明显到来，导师教法也将灭亡，具寿们应当以不放逸而修习瑜伽。"这表明佛陀教法将住世五千年，其中前四个五百年是沙门四果的时期，两个五百年是现证的时期，即毗婆舍那和止观的时期。


 །ལྔ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་གསུམ་ནི་ལུང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་(༡༢ན)
གྱི་དུས་སོ། །ལྔ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་གཅིག་ནི་རྟགས་ཙམ་འཛིན་པ་སྟེ་ཚེ་ལོ་ལྔ་བཅུ་པའི་དུས་ཏེ། ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་ནས་རྟགས་ཙམ་འཛིན་པ་ཡང་མེད་པར་བཞི་བཅུ་སུམ་ཅུ་ཉི་ཤུའི་བར་ནས་ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་བར་མཚོན་ནད་མུ་གེའི་བསྐལ་པས་ཚེ་སྤྱོད་ཐུང་ངུར་བྱེད་པའོ། །དེང་སང་འགའ་ཞིག་མངོན་པར་རྟོག་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱང༌། དོན་ཚད་རྟགས་ཙམ་གྱི་དུས་ཡིན། འཛམ་བུའི་གླིང་ཆུང་ངུ་འདི་ལས་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་རྒྱ་ནག་སོགས་རིམ་པ་ལྟར་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་རྣམས་འཕར་ཞིང་འགྲོའོ་ཞེས་བཤད་པ་འདུལ་མངོན་གྱི་ལུགས་ལ་མེད་ཀྱི། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སོགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྐང་པ་བཞིས་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་ཡོད་པར་གྲགས། དེ་ལྟར་བག་ཡོད་སྲུང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང༌། གཞན་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་གང་དག་བྱང་ཆུབ་དེ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་བག་ཡོད་པས་འཐོབ་བོ། །དེ་ཡང་དགེ་འདུན་གྱི་ཀློག་པ་དང་སྤོང་བ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་ནི་ལས་གང་ལ་རག་ལས་ལ། ལས་དེ་དག་ནི་མཚམས་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་མ་འདུས་ན་མི་འཆགས་ལ། ན་བ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་འདུ་བའི་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་ན་མ་འདུས་པ་རྣམས་ཀྱི་འདུན་པ་བླངས་པས་གྲུབ་པར་བསྟན་ལ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ལ་སྒྲོགས་པའི་དགེ་འདུན་ཡིད་ཀྱི་དོན་ཉུང་བ་ཡིན་པས། བསླབས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ལས་(༡༢བ)
གལ་ཆེ་བ་མེད་པས་གསོ་དགག་ལ་སོགས་པ་ལས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པས་མི་འདུ་བ་དགག་པའི་དོན་དུ་དགེ་འདུན་ཀྱི་ཐོག་མར་བྱ་བ་ཅི་ཡོད། ཅེས་དྲིས་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ལས་ལམ་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་ལས་ལ་མི་མཐུན་པ་སྤོང་བའི་དོན་དུ་འདུན་པ་དང༌། འདུན་པ་འབུལ་བྱེད་སྣོད་དུ་རུང་བའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲིས་ཤིག བསྐོས་པས་དྲིས་ནས་གནས་བརྟན་གྱིས་བླངས་པ་ཡང་དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ད་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པའི་མདོ་ཉིད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་ལུང་དབོག་པར་བྱ་དགོས་པས། ཤཱཀྱ་སེང་གེ་དེ་ལ་ནི། །སོར་མོ་བཅུ་ཡི་ཐལ་སྦྱར་ཏེ། །སོ་སོར་ཐར་པ་གདོན་པར་བྱ། །གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་དོན་དུ་འདུད་པའམ་འདོན་པ་པོ་ང་ལས་ཉོན། ཉན་ནས་བསྒྲུབས་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཐོས་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཡི། །ཇི་སྐད་གསུངས་བཞིན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞིང༌། །ཁ་ན་མ་ཐོ་ཕྲ་རྣམས་ལ། །བརྟུན་ཅིང་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གྱིས། །བརྟུན་1པ་ནི་འབད་པ་སྟེ་སྒྲིམ་1པར་བྱེད་པ་ཉིད་གྱིས་ཤིག སེམས་རྟ་དམུ་རྒོད་འདྲ་བ་ལ། ཁ་ལོན་སྲབ་གཟེར་བུ་བཏབ་པ་ལྟ་བུའི་བསླབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་གཅེས་སྤྲས་སུ་བྱེད་དགོས་པ་ནི། རྟག་ཏུ་འབད་པས་འདའ་བ་ཡི། །སེམས་རྟ་ཁ་བླན་དཀའ་བ་ལ། །མཐུན་པའི་གཟེར་རྣོན་བརྒྱབ་པ་ཡི། །སྲབ་ནི་སོ་སོར་ཐར་འདི་ཡིན། །ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེ་བ་གང་དག་རིགས་པར་སྨྲ་བའི་ངག་ཙམ་གྱིས་སྤང་བྱ་ལས་ལྡོག་ཅིང་བསླབ་མཚམས་ལས་མི་འདའ་བ་དེ་དག་མིའི་རྟ་ཅང་ཤེས་བཟང་པོ་དང་(༡༣ན)
འདྲ་སྟེ། ཕ་རོལ་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་གཡུལ་ལས་ངེས་པར་བརྒལ་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །མ་བསྒྲུབ་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི། མུ་སྟེགས་ཅན་སོགས་སུ་ལ་སྲབ་འདི་མེད་པ་དང༌། ནམ་དུའང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འདོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཉོན་མོངས་པའི་གཡུལ་གྱིས་དཀྲུགས་ནས་སེམས་དང་ཤེས་རབ་གྱི་བསླབ་པ་འཇོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བར་རྣམ་པར་འཁྱམས་པར་འགྱུར་རོ།

后三个五百年是经典三藏的时期。最后一个五百年是仅持外相的时期，即五十岁寿命的时期。从十岁寿命开始，甚至连仅持外相也不存在，从四十、三十、二十岁到十岁的期间，以刀兵、疾病、饥荒的劫难使寿命行为短暂。
现在有些人认为是现证止观的时期，但实际上是仅持外相的时期。有人说，从这小赡部洲开始，在圣者地区、中国等地依次增加五百年时期，这在律部和阿毗达磨的传统中没有，但据说在《时轮》等中有"以法四支分为十二部分"之说。
如是不放逸守护的利益是：如来、阿罗汉、正等觉诸佛的菩提，以及其他与该菩提相应的善法、菩提分法，也通过不放逸而获得。僧众的诵读和清净舍弃依赖于何种羯磨，这些羯磨若戒场内所有僧众未集合则不成立。若因病等而不具备集合的条件，则通过获取未集合者的同意而成就。因此，世尊的声闻所做的是为获得果位而向僧众宣说，僧众少有心事，故没有比完善学处更重要的，布萨等羯磨是主要任务，为防止不集合，在僧众开始时询问："有何事？"
"具寿们，对于已到的羯磨，为了舍弃对羯磨的不和合，请问同意，为使带来同意者成为合格之器，请问清净。"受指派者询问后，上座收集并在僧众中央宣布。
现在诵读应时的经本身，需要授予法的许可："对彼释迦狮子，合十指礼敬，应当诵别解脱。"为调伏所化而礼敬或"从我听"。听后需要实践的教导："听闻后，应如大仙所说而行持，对小小过失，应当精勤实践。"精勤是努力，即应当勤勉。
对于如野马般的心，需要如辔头钉上铁钉般珍惜宝贵学处："常精勤越过，难控之心马，钉以相应利钉，此辔即别解脱。"由于利益巨大，那些想修行的大丈夫，仅以说理之语就能从所断中回转，不越学处界限，他们如同人中良驹，必定越过对方烦恼的战场。
未修行的过患：外道等无此辔，任何时候都不喜爱戒律，他们被烦恼战场扰乱，失去安置心慧学处的戒律，将在轮回中流转。


 །ད་ནི་མདོ་འདོན་པ་ཉིད་ལ། གསོལ་བ་དང༌། གླེང་གཞི་དང༌། ཕམ་པ་དང༌། ལྷག་མ་དང༌། མ་ངེས་པ་དང༌། རིམ་གྱིས་འདོན་པ་ལས། དང་པོ་གསོལ་བ་ནི། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པའམ་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ཏེ། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱིས་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང༌། དེང་དགེ་འདུན་གསོ་སྦྱོང་མཛད་དེ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་གདོན་ཏོ། །འདི་ནི་གསོལ་བའོ། །གླེང་གཞི་འདོན་པ་ལ། དང་པོ་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་བཞག་པ་བརྗོད་ཅིང་ལུང་འབོག་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་སྙན་པར་བོས་ནས། བདག་ཅེས་ཚོགས་པ་མཐུན་པས་གསོ་སྦྱོང་བྱ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པ་འདོན་གྱི་དྲང་པོར་བསྒྲུབས་པས་རྒྱུ་དང་འགལ་བ་བཟློག་སྟེ། ཉན་པ་པོ་ཁྱེད་ཅག་སུ་ལ་ལྟུང་བ་ཡོད་པ་དེ་མཐོལ་ཞིག ལྟུང་བ་མེད་ན་ཅང་མ་སྨྲ་ཞིག ཅང་མ་སྨྲ་ན་འདོན་པ་པོ་བདག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོངས་སུ་དག་པ་གསོ་སྦྱོང་གི་སྣོད་དུ་རུང་བར་རིག་པར་བགྱིའོ། །གླེང་གཞི་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཐབས་ནི། ཇི་ལྟར་(༡༣བ)
གསོ་སྦྱོང་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་དགེ་སྦྱོང་གི་ལྟུང་བ་ཕྱིར་བཅས་ཤིང་བཤགས་ནས་ཡུལ་དེས་མཐོང་སྡོམ་སོ་སོར་དྲིས་ནས་ཕྱིར་འཆོས་པའི་དགེ་སློང་གིས་དག་པར་ལན་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་མདོ་འདོན་པའི་དགེ་སློང་གིས་འཁོར་འདི་ལྟར་བུར་ཡང་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྒྲགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དགེ་སློང་གང་ཡང་རུང་བས་དགེ་སློང་གིས་འཁོར་འདི་ལྟར་བུར་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་དག་པར་བསྒྲགས་པ་ན་ལྟུང་བ་ཡོད་པ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ངེས་པའམ། ངེས་ནས་ཐོལ་བ་དང༌། ཡིད་གཉིས་ལ་བྱིན་གྱིས་མི་རློབ་པ་ནི། མི་མཐོལ་ན་དེས་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཤེས་བཞིན་དུ་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་གཉིས་ཀར་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་སུ་གསུངས་སོ། །རྒྱུད་མ་དག་ན་བསླབ་པ་འཁྲུལ་བ་དང་བཅས་པས་ལས་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱང་ཡོད་ལ། དག་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། དེ་བས་ན་དགེ་སློང་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་དག་པར་འདོད་པས། ལྟུང་བ་ཡོད་ལ་དྲན་ཅིང་མཐོང་བ་མཐོལ་བར་བྱའོ། །མཐོལ་ན་དེ་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །མ་དག་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི། མ་མཐོལ་མ་བཤགས་ན་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །གླེང་གཞི་འདོན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདོན་པ་པོ་བདག་གིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པའི་རྒྱུའམ་ཐབས་ཀྱི་གླེང་གཞི་བཏོན་ཟིན་ཏོ། །རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྒྲགས་པ་ནི་གླེང་གཞི་འདོན་པ་དེ་ལ། འདོན་པ་པོ་བདག་གིས་ཡུལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་དྲི་བའི་ཚུལ། ཅི་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ་(༡༤ན)
འདི་ཉན་པ་པོ་ཁྱེད་ཅག་ལྟུང་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་དྲི་བ་དང་པོར་བསྟན་ཏེ། ཅི་འདི་ལ་ཁྱོད་ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་འདྲིའོ། །འདི་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོངས་སུ་དག་ན་འདི་ལྟར་ཀྱང་མི་སྨྲ་བས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ། །
ཕམ་པའི་སྡེ།
ད་ནི་ཕམ་པ་འདོན་པར་བྱ་སྟེ། སྡོམ་ལ། མི་ཚངས་སྤྱོད་དང་རྐུ་བ་དང༌། །མི་ལ་བསད་པར་མི་བྱ་བ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་བཅས་པ་ཡི། །ཆོས་བཞི་འདིར་ནི་གསུངས་པ་ཡིན། །ཅེས་སྨོས་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གཉེན་པོ་ཕམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པ་ལས་འབྱུང་ངོ༌། །ཞེས་སྨོས་ནས། ཡང་དགེ་སློང་གང་དག་དགེ་སློང་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བསླབ་པ་མཚུངས་པར་གྱུར་པས་བསླབ་པ་མ་ཕུལ། བསླབ་པ་ཉམས་པར་མ་བྱས་པར་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འཁྲིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བསྟེན་ན་ཐ་ན་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཀྱང་རུང་སྟེ། དགེ་སློང་དེ་ཡང་ཕམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི་གནས་པར་མི་བྱའོ།

现在关于诵经本身，包括请求、缘起、波罗夷、僧残、不定及次第诵出，其中第一请求是：
"尊者僧众请听！今日是僧众的第十四或第十五布萨日，若僧众认为时机已到并同意，请僧众允许，今日僧众行布萨并诵别解脱经。这是请求。"
关于诵缘起，首先陈述缘起并授予许可："具寿们"亲切呼唤后，"我等和合僧众将行布萨，诵别解脱经，请以正直修行遮断违逆因缘。听者您等若有犯堕，请发露。无犯则默然。若默然，我这诵经者将知道具寿们清净，适合行布萨。"
缘起安立方法是：正如进行布萨时，沙门忏悔犯堕后，该对象询问见戒并如法改正的比丘以清净回答，同样，诵经比丘也应在这样的眷属中宣告三次。
任何比丘在比丘眷属中三次宣告清净时，若有犯堕，确定认知或确知后发露，对怀疑则不加持，若不发露，便是知而妄语。具寿们，知而妄语，世尊说是与本性相违，障碍增上生与决定胜二者的法。
心不清净则有学处错乱而障碍羯磨的过患，清净的利益是：因此，比丘欲令犯堕清净者，对已有且忆念所见的犯堕应发露。发露则安住触乐。未清净的过患是：不发露不忏悔则不能如此。
缘起诵毕结语是：具寿们，我这诵经者已经宣说诵别解脱经的因缘或方法。
安立宣告是在诵缘起时，我这诵经者以询问方式向具寿们："第十四布萨日，听者你们是否无犯堕而清净？"首先这样询问，并再三问道："此中你们清净否？"此中，具寿们若清净，则以默然表示，以此作为确认。
波罗夷品
现在诵波罗夷，总偈：
"不净行与偷盗，不害人及妄语，此四法于此中所宣说。"
"具寿们，这四种对治波罗夷法，是每半月诵别解脱经时所出现的。"
"若比丘与诸比丘同等学处，未舍学处，未坏学处，而行不净行、淫欲法，乃至与旁生所生同行亦然，此比丘犯波罗夷，不应共住。"
;


 །ཞེས་སྨོས་ནས། འདིར་ཚིག་གི་འབྲུ་འགྲེལ་པར་མི་བྱེད་པར་དོན་གྱི་བསླབ་བྱ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འོག་ཏུ་བཀོད་པའི་གཞུང་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་ལས། གཞིའི་ཡན་ལག་རྟེན་དང༌། ཡུལ་གཉིས་ལས། རྟེན་ནི། སྡོམ་པ་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པའམ། ཉམས་ཀྱང་བསླབ་པ་བྱིན་པ་ལྟ་བུའི་གསོར་རུང་བ་དང༌། ལས་དང་པོ་པ་མ་ཡིན་པའི་དགེ་སློང་ངོ༌། །ཡུལ་གྱི་གཞི་ནི། (༡༤བ)
མི་དང་མི་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་མ་ནིང་རུང་ངམ་གཞན་གང་རུང་གི་སྒོ་གསུམ་ནད་ལ་སོགས་པས་མ་ཉམས་པ་དང༌། རང་གི་དབང་པོ་མ་ཉམས་པའོ། །བསམ་པ་ལ། འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང༌། ཀུན་སློང་ལམ་དང་ཡན་ལག་ཕྲད་པའི་རེག་པ་བདག་གིར་བྱེད་འདོད་རྒྱུན་མ་ཆད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ལ། བསམ་པས་དོན་ལ་དེ་ལྟར་བརྩོན་པའོ། །མཐར་ཐུག་གི་ཡན་ལག་ནི། བཅུག་རེག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དངོས་གཞིའོ། །དགེ་ཚུལ་ལ་ནི་ཕམ་པ་དང་འདྲ་བས་ཉེས་བྱས་སོ། །སྤྱིར་ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔ་ག་ལ་ལྟུང་བྱེད་བསྐྱེད་པའི་གོ་རིམ་ནི། སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་ལུས་ངག་ཏུ་མ་ཐོན་གྱི་བར་བསྡོམ་བྱ་ཐོབ་ནས་སྤྲོས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བར་སྦྱོར་བས་ཉེས་བྱས་ཏེ་དེ་གཉིས་ནི་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ལ། ཕམ་པ་དང་ལྷག་མ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་ཀྱི་སྦོམ་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་གཞན་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ལ། དེའི་ཕྱིར་སྦོམ་པོར་འགྱུར་ཚུལ་ནི་མི་ཚངས་སྤྱོད་འདོད་ཀྱི་བསྒྲོད་བྱ་ལ་ནོམ་ཉུག་ནས་རོ་མ་མྱོང་བར་སྦྱོར་སྦོམ། འཁྲིག་པའི་བསམ་པས་ལུས་ཀྱི་བུ་ག་ལམ་མིན་པ་ལམ་དུ་འདུ་ཤེས། རྨ་ནང་ནད་སོགས་ཀྱིས་ཉམས་པ་དང༌། བརྟེན་བྱ་ཟག་བྱེད་བཤགས་མཚམས་མངོན་པ་དང༌། ལུས་ལས་བཅད་པའི་མགོ་བའི་ཁ་དང༌། བསྒྲོད་བྱ་སྒྲོད་བྱེད་མི་མཚུངས་པ་སྤྲད་དུ་མི་རུང་བ་དང༌། ཕག་སོགས་ལུས་བཙོས་པའི་སྒོ་གསུམ་དང༌། ཁའི་སོ་ཕྱི་དང༌། ཤིང་སོགས་གཟུགས་བརྙན་བྱས་པ་ལ་མི་མིན་གྱི་མཐུས་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་དོད་པ་དང༌། མ་ནིང་མོ་སྦུབ་མེད་དང༌། ནང་དུ་ཆུད་པ་དང༌། ཆུད་(༡༥ན)
པའི་ཕྱིར་རྨ་ཉེད་པ་དང༌། སྒོ་གསུམ་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་རེག་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཡན་ལག་ནད་སོགས་ཀྱིས་ཉམས་པ་དང༌། ལས་སུ་མི་རུང་བ་དང༌། བལྟབ་པ་དང༌། མི་རེག་པར་འཛུད་པ་དང༌། གཞན་གྱི་མཐུས་བསྩལ་བ་ན་སྐྲག་པ་དང་ངོ་ཚ་བས་རོ་མ་མྱོང་བ་དང༌། འཁྲིག་པ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཁས་བླངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྦོམ་པོའོ། །ལུས་ངག་ཏུ་ཐོན་ནས་བཤགས་བྱའི་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་ལ། མི་ཚངས་སྤྱོད་འདོད་ཀྱིས་ཁྲི་ལས་ལྡང་བ་སོགས་གོམ་པ་རེ་ལའང་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་ལ། ཐ་ན་ཆགས་སེམས་ཀྱིས་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ལ་མིག་གིས་བལྟ་བ་ཙམ་ལའང་ཉེས་བྱས་སོ། །བསླབ་བྱ་ནི། སྒོ་བཅད་ཅིང་བསྐོར་བ་དང༌། གྲོགས་དགེ་སློང་གིས་བསྲུང་བ་དང༌། ཤམ་ཐབ་ཀྱི་མཐའ་མ་བཅིངས་པར་ཉིན་མོ་གཉིད་མི་ལོག་པར་བྱ་བ་དང༌། བུད་མེད་ཀྱིས་འབྲིད་པའི་གནས་དང༌། མི་མིན་གྱིས་འཁྲིག་པ་བསྟན་འཇུག་པའི་གནས་དང༌། ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཆུ་ཀླུང་ལ་སྒྲེན་མོར་བརྒལ་བ་དང༌། དྲན་ཤེས་མེད་པར་གྲུ་སྒྲོལ་བ་དང༌། བ་ལང་གི་ནང་དང༌། ཁྲོན་པ་བརྟག་པ་དང༌། ཤེས་བཞིན་མེད་པར་བསོད་སྙོམས་སོགས་ལ་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཁྱིའི་མདུན་དུ་གཅི་བ་དང༌། ཕོ་མོ་མ་བརྟག་པར་རབ་ཏུ་དབྱུང་བ་དང༌། གཅིག་པོ་བླ་གབ་མེད་པར་མཚན་མོ་ཡང་བློས་མི་དབབ་པ་རྣམས་ནི་བསླབ་བྱའོ། །གཉིས་པ་མ་བྱིན་ལེན་ནི། ཇི་སྐད་དུ། ཡང་དགེ་སློང་གཞན་དག་གིས་གྲོང་ན་འདུག་པའམ། དགོན་པ་ན་འདུག་པ། མ་བྱིན་པར་(༡༥བ)
རྐུ་བའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་བླངས་ན། ཇི་ཙམ་མ་སྦྱིན་པ་བླངས་པས་དེ་རྒྱལ་པོའམ་བློན་པོ་ཆེན་པོའི་བཟུང་ནས། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས། ཀྱེ་མི་ཁྱོད་ནི་རྐུན་མའོ། །བྱིས་པའོ། །བླུན་པོའོ། །རྐུ་བའོ།

说后，此处不解释词句含义，只陈述教诫内容，下文所列举的文本也应当如此了解。
关于不净行成为波罗夷，从事项要素的依处和对象两方面来说：依处是获得戒律未损坏，或虽损坏但如给予学处等可恢复的情况，以及非初业的比丘。对象的事项是：人或非人男性、女性、中性等任何一者的三门未被疾病等损坏，以及自己的根未损坏。
意乐方面：想法不错乱，动机是希求使通道和肢体接触的触感成为己有且相续不断。加行方面：意乐上确实如此努力。究竟要素是：插入、接触、体验，为正行。对沙弥来说，与波罗夷相似但为恶作。
一般来说，五种堕罪类别产生的次第是：心意发起但未表现于身语之间，从获得所应禁止到开始造作期间，因加行而成恶作，这两者是就一般而言。波罗夷和僧残有加行和正行的粗罪这一不同术语，因此成为粗罪的方式是：欲行不净行触摸所行处但未体验其味为加行粗罪；以淫欲心将身体非道视为正道；伤处因病等损坏；所依漏处明显到忏悔处；身体截下的头部之口；所行处与能行处不匹配不适合相结合；猪等煮熟的身体三门；外面的牙齿；木等制成的像由非人力量刻出道相；无孔的石女；已插入；为插入而摩擦伤口；在三门外以肢体形态接触；肢体因病等损坏；不堪使用；折叠；不接触而插入；由他人力量推动时因恐惧和羞耻而未体验其味；为了行淫欲而向他人承诺等，这些都是粗罪。
身语表现后成为应忏悔的恶作，因欲行不净行而从床上起身等每一步都成为恶作，乃至仅以贪心用眼看女性身体也是恶作。
学处是：关门并巡视、由比丘伴保护、不系裙边不在白天睡觉、女人勾引的地方、非人示现交欲的地方、有肢体形态的河流不应裸体渡过、无正念正知不应渡船、牛群中、井中检查、无正知不应去乞食等。
此外，在狗前小便、不检查男女而剃度、独自无遮盖在夜晚也不应降低警惕，这些是学处。
第二，不与取："又若比丘在村中或阿兰若，取不与物，以窃盗计，所取不与物量足使国王或大臣捉住，对他这样说：'唉，你这人是盗贼！是愚童！是蠢人！是偷盗者！'


 །ཞེས་ཟེར་ཞིང༌། བསོད་དམ། འཆིང་ངམ། སྤྱུགས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དགེ་སློང་དེ་ལྟར་མ་བྱིན་པར་ལེན་ན། དགེ་སློང་དེ་ཡང་ཕམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྟེན་གྱི་གཞི་ནི་བཅས་ལྡན་དགེ་སློང་གིས་ཡུལ་གྱི་གཞི་རང་དང་ནོར་མི་གཅིག་པའི་མི་རྒྱུད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་རྫས་བདག་པོས་མ་བྱིན་པར་ཡུལ་དུས་དེར་སྦྱོར་བ་གཅིག་གིས་བརྐུ་བྱ་རྐུ་བྱེད་གཉིས་ཀ་ལ་བལྟོས་པའི་རིན་ཐང་ཚང་བའོ། །སྦྱོར་བ་ནི། རང་ངམ་གཞན་བསྐོས་པས་གཉིས་བསྡུད་གསུམ་བཏུད་དུ་མངགས་པའི་སྒོ་ནས་མཐུ་དང་འཇབ་བུ་སོགས་ཀྱིས་བདག་གིར་བྱེད་ཅིང་ཐོབ་བློ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་རྫས་ཀྱི་བདག་པོ་འགྱུར་ཚུལ་ལ། ཕ་ནོར་བུས་དབང་བ་ལྟ་བུའི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་པོ། ཤོ་གམ་རྒྱལ་པོར་དབང་བ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ། རི་དྭགས་ལིང་པར་དབང་བ་ལྟ་བུ་བསམ་སྦྱོར་གྱི་བདག་པོ། དབྱར་རྙེད་དགེ་འདུན་གྱིས་དབང་བ་ལྟ་བུ་བདེ་གཤེགས་བཀའ་སྩལ་གྱི་བདག་པོའོ། །རིན་ཐང་ཚང་བ་ནི། གཡོས་བུ་བྱས་པའི་ཁ་ཟས་དང་ནི། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རྫས་ལྟ་བུ་དམན་པ་མ་ཡིན་པ། ཀརྵ་པ་ཎའི་བཞི་ཆའི་ཚད་དུ་འཇོག་པར་ཀུན་མཐུན་ལ། ཀརྵ་པ་ཎ་བཞི་ཆའི་ཚད་ཡུལ་དུས་ཀྱི་བརྩི་བ་མི་མཐུན་པ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང༌། དེང་(༡༦ན)
སང་གསེར་དངུལ་ཞོ་གང་ལ་ཚད་དུ་བྱེད་ཅེས་གྲགས་སོ། །ད་ནི་མ་བྱིན་ལེན་གྱི་སྦོམ་པོ་རྣམས་བརྗོད་དེ། རྫས་ལ་ནོམ་ཉུག་བྱེད་པ་ནས་མ་གྲུབ་ཀྱི་བར་རྣམས་ཏེ། མཚོན་ན་པདྨ་རྟ་བཟང་པོ་རྐུ་བའི་ཕྱིར་ནོམ་ཉུག་བྱེད་པ་དང༌། ཆས་ཀྱིས་བྲིད་ནས་རྟ་སོགས་བཀྲི་བ་དང༌། གྲུར་བཞུགས་ཏེ་འདི་བརྐུའོ་སྙམ་པ་དང༌། འདི་ལྟར་བརྐུའོ། །རྐུ་ནས་ལུས་འགྱུར་བ་དང༌། བརྐུ་ཕྱིར་གོམ་པ་དབྲི་བསྣན་སོགས་བདག་པོས་མི་སྣང་བའི་སར་ཕྱིར་པ་དང༌། གཏམ་བརྙན་བསྐྱིས་པ་ལ་བསྙོན་པ་དང༌། དེ་དག་མི་སྦྱིན་པར་སེམས་པའི་དུས་དང༌། རྐུ་སེམས་ཀྱིས་གཏམ་པ་བརྐུ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་བརྣོག །སྤོས་ནས་བསྙོན་པ་དང༌། ཤགས་ཀྱིས་རྐུ་བ་ན་བླའི་གྲར་རྒྱལ་བའི་སྐབས་དང༌། བློན་པོའི་གྲར་ཤགས་རྒྱལ་ནས་ཕ་རོལ་པོས་སྦྱོར་བས་བཏང་བའི་སྐབས་དང༌། རྒྱན་ལ་དོར་བྱས་ནས་རྒྱལ་བ་མ་གྱུར་ཙམ་དང༌། རང་གཞན་གྱི་ཞིང་ལ་ཆུ་གཏོང་འགོག་གི་སྒོ་ནས་དང༌། ཤས་ཐོབ་པའི་རྐུན་པོ་ལ་ལམ་རྒྱུས་གོ་བར་བྱེད་པ་དང༌། རྟ་དང་བ་ལང་སོགས་སྐྱིད་པ་གཅོད་པ་དང༌། རྐུ་སེམས་ཀྱིས་ཤྭ་གམ་དངོས་སུ་ནམ་མཁའ་ལ་འདྲལ་བ་སོགས་ནི་སྦྱོར་བའི་སྦོམ་པོའོ། །རིན་ཐང་མ་ཚང་བ་དང༌། བདག་པོ་མེད་པའི་གཏེར་དང༌། རང་གི་ཡིན་པ་དང༌། འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། གཞན་གྱིས་གཞན་ལ་བསྐུར་བ་གཉིས་ཀས་བདག་གིར་མ་བྱས་པ་དང༌། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་དཀོར་དང༌། དུར་ཁྲོད་པའི་རྫས་དང༌། སྒྲ་མི་སྙན་པའི་ནོར་དང༌། གསང་སྔགས་ཀྱིས་དབུལ་དུ་འཇུག་པ་དང༌། གཞན་གྱི་(༡༦བ)
རྫས་ཆུད་གསོན་པ་དང༌། འབྲས་བུའི་ཀུན་ར་སོགས་སྔགས་ཀྱིས་སྐེམས་པ་དང༌། ལོ་ཐོག་ལ་སེར་བ་སོགས་དབབ་པ་དང༌། གཡར་བ་བསྲི་བ་མེད་པ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང༌། བདག་པོ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་པས་རྐུ་བ་སོགས་ནི་དངོས་གཞིའི་སྦོམ་པོའོ།

 །ཞེས་ཟེར་ཞིང༌། བསོད་དམ། འཆིང་ངམ། སྤྱུགས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དགེ་སློང་དེ་ལྟར་མ་བྱིན་པར་ལེན་ན། དགེ་སློང་དེ་ཡང་ཕམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྟེན་གྱི་གཞི་ནི་བཅས་ལྡན་དགེ་སློང་གིས་ཡུལ་གྱི་གཞི་རང་དང་ནོར་མི་གཅིག་པའི་མི་རྒྱུད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་རྫས་བདག་པོས་མ་བྱིན་པར་ཡུལ་དུས་དེར་སྦྱོར་བ་གཅིག་གིས་བརྐུ་བྱ་རྐུ་བྱེད་གཉིས་ཀ་ལ་བལྟོས་པའི་རིན་ཐང་ཚང་བའོ། །སྦྱོར་བ་ནི། རང་ངམ་གཞན་བསྐོས་པས་གཉིས་བསྡུད་གསུམ་བཏུད་དུ་མངགས་པའི་སྒོ་ནས་མཐུ་དང་འཇབ་བུ་སོགས་ཀྱིས་བདག་གིར་བྱེད་ཅིང་ཐོབ་བློ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་རྫས་ཀྱི་བདག་པོ་འགྱུར་ཚུལ་ལ། ཕ་ནོར་བུས་དབང་བ་ལྟ་བུའི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་པོ། ཤོ་གམ་རྒྱལ་པོར་དབང་བ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ། རི་དྭགས་ལིང་པར་དབང་བ་ལྟ་བུ་བསམ་སྦྱོར་གྱི་བདག་པོ། དབྱར་རྙེད་དགེ་འདུན་གྱིས་དབང་བ་ལྟ་བུ་བདེ་གཤེགས་བཀའ་སྩལ་གྱི་བདག་པོའོ། །རིན་ཐང་ཚང་བ་ནི། གཡོས་བུ་བྱས་པའི་ཁ་ཟས་དང་ནི། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རྫས་ལྟ་བུ་དམན་པ་མ་ཡིན་པ། ཀརྵ་པ་ཎའི་བཞི་ཆའི་ཚད་དུ་འཇོག་པར་ཀུན་མཐུན་ལ། ཀརྵ་པ་ཎ་བཞི་ཆའི་ཚད་ཡུལ་དུས་ཀྱི་བརྩི་བ་མི་མཐུན་པ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང༌། དེང་(༡༦ན)
སང་གསེར་དངུལ་ཞོ་གང་ལ་ཚད་དུ་བྱེད་ཅེས་གྲགས་སོ། །ད་ནི་མ་བྱིན་ལེན་གྱི་སྦོམ་པོ་རྣམས་བརྗོད་དེ། རྫས་ལ་ནོམ་ཉུག་བྱེད་པ་ནས་མ་གྲུབ་ཀྱི་བར་རྣམས་ཏེ། མཚོན་ན་པདྨ་རྟ་བཟང་པོ་རྐུ་བའི་ཕྱིར་ནོམ་ཉུག་བྱེད་པ་དང༌། ཆས་ཀྱིས་བྲིད་ནས་རྟ་སོགས་བཀྲི་བ་དང༌། གྲུར་བཞུགས་ཏེ་འདི་བརྐུའོ་སྙམ་པ་དང༌། འདི་ལྟར་བརྐུའོ། །རྐུ་ནས་ལུས་འགྱུར་བ་དང༌། བརྐུ་ཕྱིར་གོམ་པ་དབྲི་བསྣན་སོགས་བདག་པོས་མི་སྣང་བའི་སར་ཕྱིར་པ་དང༌། གཏམ་བརྙན་བསྐྱིས་པ་ལ་བསྙོན་པ་དང༌། དེ་དག་མི་སྦྱིན་པར་སེམས་པའི་དུས་དང༌། རྐུ་སེམས་ཀྱིས་གཏམ་པ་བརྐུ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་བརྣོག །སྤོས་ནས་བསྙོན་པ་དང༌། ཤགས་ཀྱིས་རྐུ་བ་ན་བླའི་གྲར་རྒྱལ་བའི་སྐབས་དང༌། བློན་པོའི་གྲར་ཤགས་རྒྱལ་ནས་ཕ་རོལ་པོས་སྦྱོར་བས་བཏང་བའི་སྐབས་དང༌། རྒྱན་ལ་དོར་བྱས་ནས་རྒྱལ་བ་མ་གྱུར་ཙམ་དང༌། རང་གཞན་གྱི་ཞིང་ལ་ཆུ་གཏོང་འགོག་གི་སྒོ་ནས་དང༌། ཤས་ཐོབ་པའི་རྐུན་པོ་ལ་ལམ་རྒྱུས་གོ་བར་བྱེད་པ་དང༌། རྟ་དང་བ་ལང་སོགས་སྐྱིད་པ་གཅོད་པ་དང༌། རྐུ་སེམས་ཀྱིས་ཤྭ་གམ་དངོས་སུ་ནམ་མཁའ་ལ་འདྲལ་བ་སོགས་ནི་སྦྱོར་བའི་སྦོམ་པོའོ། །རིན་ཐང་མ་ཚང་བ་དང༌། བདག་པོ་མེད་པའི་གཏེར་དང༌། རང་གི་ཡིན་པ་དང༌། འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། གཞན་གྱིས་གཞན་ལ་བསྐུར་བ་གཉིས་ཀས་བདག་གིར་མ་བྱས་པ་དང༌། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་དཀོར་དང༌། དུར་ཁྲོད་པའི་རྫས་དང༌། སྒྲ་མི་སྙན་པའི་ནོར་དང༌། གསང་སྔགས་ཀྱིས་དབུལ་དུ་འཇུག་པ་དང༌། གཞན་གྱི་(༡༦བ)
རྫས་ཆུད་གསོན་པ་དང༌། འབྲས་བུའི་ཀུན་ར་སོགས་སྔགས་ཀྱིས་སྐེམས་པ་དང༌། ལོ་ཐོག་ལ་སེར་བ་སོགས་དབབ་པ་དང༌། གཡར་བ་བསྲི་བ་མེད་པ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང༌། བདག་པོ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་པས་རྐུ་བ་སོགས་ནི་དངོས་གཞིའི་སྦོམ་པོའོ།

 །ཞེས་ཟེར་ཞིང༌། བསོད་དམ། འཆིང་ངམ། སྤྱུགས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དགེ་སློང་དེ་ལྟར་མ་བྱིན་པར་ལེན་ན། དགེ་སློང་དེ་ཡང་ཕམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྟེན་གྱི་གཞི་ནི་བཅས་ལྡན་དགེ་སློང་གིས་ཡུལ་གྱི་གཞི་རང་དང་ནོར་མི་གཅིག་པའི་མི་རྒྱུད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་རྫས་བདག་པོས་མ་བྱིན་པར་ཡུལ་དུས་དེར་སྦྱོར་བ་གཅིག་གིས་བརྐུ་བྱ་རྐུ་བྱེད་གཉིས་ཀ་ལ་བལྟོས་པའི་རིན་ཐང་ཚང་བའོ། །སྦྱོར་བ་ནི། རང་ངམ་གཞན་བསྐོས་པས་གཉིས་བསྡུད་གསུམ་བཏུད་དུ་མངགས་པའི་སྒོ་ནས་མཐུ་དང་འཇབ་བུ་སོགས་ཀྱིས་བདག་གིར་བྱེད་ཅིང་ཐོབ་བློ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་རྫས་ཀྱི་བདག་པོ་འགྱུར་ཚུལ་ལ། ཕ་ནོར་བུས་དབང་བ་ལྟ་བུའི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་པོ། ཤོ་གམ་རྒྱལ་པོར་དབང་བ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ། རི་དྭགས་ལིང་པར་དབང་བ་ལྟ་བུ་བསམ་སྦྱོར་གྱི་བདག་པོ། དབྱར་རྙེད་དགེ་འདུན་གྱིས་དབང་བ་ལྟ་བུ་བདེ་གཤེགས་བཀའ་སྩལ་གྱི་བདག་པོའོ། །རིན་ཐང་ཚང་བ་ནི། གཡོས་བུ་བྱས་པའི་ཁ་ཟས་དང་ནི། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རྫས་ལྟ་བུ་དམན་པ་མ་ཡིན་པ། ཀརྵ་པ་ཎའི་བཞི་ཆའི་ཚད་དུ་འཇོག་པར་ཀུན་མཐུན་ལ། ཀརྵ་པ་ཎ་བཞི་ཆའི་ཚད་ཡུལ་དུས་ཀྱི་བརྩི་བ་མི་མཐུན་པ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང༌། དེང་(༡༦ན)
སང་གསེར་དངུལ་ཞོ་གང་ལ་ཚད་དུ་བྱེད་ཅེས་གྲགས་སོ། །ད་ནི་མ་བྱིན་ལེན་གྱི་སྦོམ་པོ་རྣམས་བརྗོད་དེ། རྫས་ལ་ནོམ་ཉུག་བྱེད་པ་ནས་མ་གྲུབ་ཀྱི་བར་རྣམས་ཏེ། མཚོན་ན་པདྨ་རྟ་བཟང་པོ་རྐུ་བའི་ཕྱིར་ནོམ་ཉུག་བྱེད་པ་དང༌། ཆས་ཀྱིས་བྲིད་ནས་རྟ་སོགས་བཀྲི་བ་དང༌། གྲུར་བཞུགས་ཏེ་འདི་བརྐུའོ་སྙམ་པ་དང༌། འདི་ལྟར་བརྐུའོ། །རྐུ་ནས་ལུས་འགྱུར་བ་དང༌། བརྐུ་ཕྱིར་གོམ་པ་དབྲི་བསྣན་སོགས་བདག་པོས་མི་སྣང་བའི་སར་ཕྱིར་པ་དང༌། གཏམ་བརྙན་བསྐྱིས་པ་ལ་བསྙོན་པ་དང༌། དེ་དག་མི་སྦྱིན་པར་སེམས་པའི་དུས་དང༌། རྐུ་སེམས་ཀྱིས་གཏམ་པ་བརྐུ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་བརྣོག །སྤོས་ནས་བསྙོན་པ་དང༌། ཤགས་ཀྱིས་རྐུ་བ་ན་བླའི་གྲར་རྒྱལ་བའི་སྐབས་དང༌། བློན་པོའི་གྲར་ཤགས་རྒྱལ་ནས་ཕ་རོལ་པོས་སྦྱོར་བས་བཏང་བའི་སྐབས་དང༌། རྒྱན་ལ་དོར་བྱས་ནས་རྒྱལ་བ་མ་གྱུར་ཙམ་དང༌། རང་གཞན་གྱི་ཞིང་ལ་ཆུ་གཏོང་འགོག་གི་སྒོ་ནས་དང༌། ཤས་ཐོབ་པའི་རྐུན་པོ་ལ་ལམ་རྒྱུས་གོ་བར་བྱེད་པ་དང༌། རྟ་དང་བ་ལང་སོགས་སྐྱིད་པ་གཅོད་པ་དང༌། རྐུ་སེམས་ཀྱིས་ཤྭ་གམ་དངོས་སུ་ནམ་མཁའ་ལ་འདྲལ་བ་སོགས་ནི་སྦྱོར་བའི་སྦོམ་པོའོ། །རིན་ཐང་མ་ཚང་བ་དང༌། བདག་པོ་མེད་པའི་གཏེར་དང༌། རང་གི་ཡིན་པ་དང༌། འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། གཞན་གྱིས་གཞན་ལ་བསྐུར་བ་གཉིས་ཀས་བདག་གིར་མ་བྱས་པ་དང༌། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་དཀོར་དང༌། དུར་ཁྲོད་པའི་རྫས་དང༌། སྒྲ་མི་སྙན་པའི་ནོར་དང༌། གསང་སྔགས་ཀྱིས་དབུལ་དུ་འཇུག་པ་དང༌། གཞན་གྱི་(༡༦བ)
རྫས་ཆུད་གསོན་པ་དང༌། འབྲས་བུའི་ཀུན་ར་སོགས་སྔགས་ཀྱིས་སྐེམས་པ་དང༌། ལོ་ཐོག་ལ་སེར་བ་སོགས་དབབ་པ་དང༌། གཡར་བ་བསྲི་བ་མེད་པ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང༌། བདག་པོ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་པས་རྐུ་བ་སོགས་ནི་དངོས་གཞིའི་སྦོམ་པོའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是简体中文直译：
这样说道，无论是杀，还是囚禁，或是驱逐，如果比丘这样取走未给予之物，那么该比丘已犯堕罪，不应继续住持。这是所说的。对此应解释其意义：在这里，依止的基础是具戒比丘；对象的基础是与自己不共有的、被他人所拥有的物品，未经物主允许而在该地该时以一个行动窃取，盗物与盗者二者都具备足够价值。行为是：自己或委派他人，通过连续指派二人或三人，用武力或隐秘方式等占为己有，当生起获得想时，即成堕罪。
一般而言，物品所有权的获得方式有：如儿子继承父亲财产的血统所有权；如关税归国王所有的地方法规所有权；如猎人拥有野兽的意图行为所有权；如夏季供养归僧团所有的善逝教法所有权。
价值足够是指：不是如烹饪食物和墓地物品等低价物品，公认以卡沙巴纳四分之一为标准。虽然卡沙巴纳四分之一在不同地方时期的计算方法不一致，但现今据说以一两金银为标准。
现在讲述偷盗的粗罪：从触碰物品到未成功的各种情况。例如：触摸莲花宝马以图偷窃；用食物引诱马匹等并牵走；乘船时想"我要偷这个"；思考"这样偷"偷后身体改变；为偷窃而增减步数等在主人看不见的地方离开；否认借来的物品；有不归还之心时；盗心拿走借物之前思考；移动后否认；赌博赢时在王室一方获胜的场合；在大臣一方赢得赌注后对方通过行动放弃的场合；在掷骰子赢了但尚未得到时；通过引水或阻水到自己或他人田地；告知盗贼应得份额的路径；砍断马和牛等的缰绳；盗心实际上在空中躲避关税等，这些是行为的粗罪。
价值不足的；无主的宝藏；自己的物品；误认为属于其他众生；双方都未接受他人委托的物品；无余涅槃的财物；墓地物品；北俱卢洲人的财物；用密咒使人贫穷；浪费他人物品；用咒语使果园等枯萎；向庄稼降冰雹等；借来的物品无节制地使用；虽然无主但认为有主而偷取等，这些是正行的粗罪。


 །སྦྱོར་བའི་ལྟུང་བ་ནི། འདི་སྐབས་ཀྱི་རྐུ་སེམས་སྐྱེས་ནས་སྦྱོར་བ་ལ་མ་ཐུག་གི་བར་བསྡམ་བྱའི་ཉེས་བྱས། ལུས་ངག་ཏུ་ནོམ་ཉུག་སོགས་དངོས་ལ་ཐུག་གི་བར་བཤགས་བྱའི་ཉེས་བྱས་ཏེ། དཔེར་ན། གོམ་པ་བསྲིས་ནས་རྐུ་བ་ལ་མི་སྣང་བར་མ་གྱུར་གྱི་བར་གོམ་རེ་ལ་ཉེས་བྱས་ཏེ། རྐུ་ཕྱིར་གྲུ་ཕུར་པ་ལས་དགྲོལ་བ་ཙམ་དང༌། མཆོད་པའི་དོན་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་སོགས་རྐུ་བ་དང༌། གྲངས་དང་རྩིས་དང་རྒྱན་སོགས་ལ་དོར་བྱས་པ་དང༌། མཚན་མ་ཕྱིས་པ་དང་བསྣན་པ་དང༌། མཚན་མ་གནས་གཞན་དུ་བཞག་པ་དང༌། སྐལ་བ་མི་དབང་བ་ལ་དབང་བར་སྒྲོགས་པ་དང༌། ལོང་ཞིག་ཅེས་མ་བསྒོ་བ་ལེན་པ་དང༌། ཤོ་གམ་དང་གྲུ་བཙས་མི་སྟེར་བའི་ཐབས་ལམ་གཞན་མི་སྟོན་པ་དང༌། རྔོན་པས་ཟིན་པའི་རི་དྭགས་སྙིང་བརྩེ་ཙམ་གྱིས་གཏོང་བ་སོགས་ཉེས་བྱས་སོ། །བསླབ་བྱ་ནི། གཞན་གྱིས་སྤྱོད་པ་གཏོལ་བ་དང༌། ཡིད་གཅུགས་ཀྱི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡིད་བཅུགས་སུ་བྱེད་པ་དང༌། ལག་བོད་དང་བསོད་ནམས་ཙམ་གྱི་བློས་མིན་པར་གླ་བརྔན་ཙམ་གྱིས་ལས་བྱེད་པ་དང༌། རྐུ་སེམས་མེད་ཀྱང་གཞན་གྱི་རྫས་ལྷུང་བ་བླངས་པ་ཡུན་རིང་དུ་བསྲེལ་བ་བདག་པོས་མ་ཤེས་པའི་རྫས་དེ་དགེ་བསྐོས་ལ་མ་གཏོད་པ་སོགས་དང༌། ནད་པས་མ་གནང་བ་སྨན་པ་སྨན་བླངས་པ་དང༌། རང་དབང་ཡང་གཞན་གྱིས་བདག་(༡༧ན)
ཏུ་བཟུང་བའི་ནོར་དེས་མ་གནང་བར་བདག་གིར་བྱས་པ། རྐུན་པོས་ཁྱེར་བའི་ཆོས་གོས་སོགས་རང་གི་བློས་མ་བཏང་ཡང༌། ཆོས་བཤད་པའི་རིན་མ་བྱིན་པ་ནན་གྱིས་བླངས་པ། མགྲོན་དུ་མ་བོས་པར་ཟས་ཟ་བ། གཞན་གྱིས་བོར་བ་ལེན་པའི་ཚེ་གཞན་གྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་མ་བཟུང་མ་བརྟག་པར་བླངས་པ། མ་སྨྲས་པའི་རོ་ལས་གོས་ལེན་པ། བྱ་ཚང་བཤིགས་པ། ཆོམ་རྐུན་པར་གྲགས་པས་ཕུལ་བ་བླངས་པ། གྲགས་པ་ལས་བླངས་པ་ཡང་ཁ་དོག་བསྒྱུར་བ་སོགས་མ་བྱས་པར་གནད་བསྒྲེ་བ། རྔོན་པས་བཙེས་པའི་རི་དྭགས་གནས་ཁང་དུ་ཞུགས་ཤིང་ཤི་བའི་རོ་རྔོན་པ་ལ་མི་སྦྱིན་པ་མི་བྱ་སྟེ་བྱས་ན་ཉེས་བྱས་སོ། །འདིར་བརྐུ་བ་ལ་མུ་དྲུག་སྟེ། མཐུས་འཕྲོགས་པ་ལྟ་བུ་ནན་ཁུག བླ་བརྔན་སོགས་མི་སྟེར་བ་དང་ན་འཐེན། མ་ཚོར་བས་བརྐུ་བ་སྒྱུ་ཐབས། སྐྱིན་པོ་མི་སྟེར་བ་ཕྱིར་མི་བསབ་པ། བཅོལ་བ་མི་སྟེར་བ་གཏམས་པ། མཆོད་པའི་ཕྱིར་རམ་མ་བྱིའི་ཕྱིར་ཆོས་རྐུ་བ་དང་དྲུག་གོ། །དེ་ལྟར་དྲུག་ལ་སྔ་མ་རྣམས་ལ་རིན་ཐང་ཚང་ན་ཕམ་པའོ། །གསུམ་པ་མི་ལ་བསད་པར་མི་བྱ་བ་ནི། ཡང་དགེ་སློང་གང༌། མིའམ་མིར་ཆགས་པ་ལ་བསམས་བཞིན་དུ་རང་གི་ལག་དར་ཏེ་སྲོག་བཅད་དམ། དེ་ལ་མཚོན་བྱིན་ནམ། དེ་ལ་མཚོན་ཐོག་པ་གཉེར་རམ། དེ་འཆིར་བཅུག་གམ། དེ་ལ་འཆི་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས། ཀྱེ་མི་ཁྱོད་འཚོ་བ་སྡིག་པ་མི་གཙང་བ་ངན་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཀྱེ་མི་ཁྱོད་གསོན་པ་བས་ཤི་བ་སླའོ། །ཞེས་ཟེར་ཞིང༌། སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་དང་སེམས་(༡༧བ)
ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དག་གིས་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་དེ་འཆིར་བཅུག་གམ། དེ་ལ་འཆི་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་དེ། དེ་ཡང་བརྩོམ་པ་དེས་དུས་བྱས་ན། དགེ་སློང་དེ་ཡང་ཕམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བསླབ་བྱ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྟེན་གྱི་གཞི་བཅས་ལྡན་དགེ་སློང༌། ཡུལ་གྱི་གཞི་རང་ལས་གཞན་པའི་མིའམ་མིར་ཆགས་པ་བསམ་པ་ལ་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང༌། ཀུན་སློང་ཕན་སེམས་ཡིན་ཡང་རུང་བསད་པར་འདོད་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པ། སྦྱོར་བ་དུག་མཚོན་མཐུ་ལ་སོགས་པ་འཆི་ཐབས་ཐ་ན་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཆུང་ངུ་ཡན་གྱི་སྒོ་ནས་དེའི་ཚེ་འམ་གཞན་གྱི་ཚེ། གསོད་པ་པོ་རང་ཤི་བའི་སྔ་རོལ་དུ་ཤི་ན་དངོས་གཞིའོ།

以下是简体中文直译：
行为的堕罪是：从此情况下生起盗心到尚未实施行为之间为


 །སྦྱོར་བ་ནི། གསོད་པའི་སྦྱོར་བ་བརྩམ་པ་ནས། སྲོག་དང་བྲལ་བའི་མདུན་རོལ་ཚུན་ཆོད་ལ་ཉེས་པ་སྦོམ་པོ་སྟེ། དུད་འགྲོ་ལས་གཞན་པའི་མི་མིན་དང༌། བདག་ཉིད་དང་མ་དང་མངལ་གནས་གཉིད་ལས། མ་བསམ་པ་དེ་ཤི་བ་དང༌། ལྷ་བྱིན་ལས་ནོར་ཏེ་མཆོད་སྦྱིན་བསད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། གསོད་པའི་སྦྱོར་བ་བརྩམས་ནས་མ་ཤིའི་གོང་དུ་འདུན་པ་ལོག་པ་དང༌། གསོད་སེམས་མེད་པ་ཡན་ལག་གཅོད་པ་དང༌། མི་ཡོད་པར་ཤེས་པའམ། དོགས་བཞིན་ནགས་ལ་མེ་གཏོང་བ་དང༌། སྐྲ་ཅན་འཚོང་བ་དང༌། རྐུན་པོ་སོགས་རྒྱལ་པོའི་གྲར་འབུལ་བ་དང༌། ཁོ་བོ་ཤི་འོང་ཟེར་བ་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པར་བསྐྱོད་པ་དང༌། ཤི་ནའང་སླའོ་ཞེས་གཡོག་དང་ཟས་མི་འཕྲོད་པར་སྦྱིན་པ་དང༌། འབྲས་མ་སྨིན་པ་གཏོལ་ཞིང་དངོས་སུ་འཇུག་པ་དང༌། སྒོ་གླེགས་དང་ཐག་པ་སོགས་(༡༨ན)
ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པ་སྦོམ་པོའོ། །བཤགས་སྡོམ་གྱི་ཉེས་བྱས་རྣམས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུའོ། །བསླབ་བྱ་ནི། ནད་པ་འཆི་སེམས་དང་མཐུན་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་དང༌། ནད་གཡོག་མཁས་པ་ཡོད་བཞིན་མི་བཞག་པ་དང༌། མི་མཁས་པ་ལ་དེའི་ཐབས་མ་བསླབ་པ་དང༌། དུག་མཚོན་ལ་སོགས་འཆི་ཐབས་བསྒྲུབ་པ་ལ་མ་བཟློག་པ་དང༌། སྨན་སོགས་ཤེས་པ་ལ་མ་དྲིས་པར་བྱིན་པ་དང༌། ཁུར་ལྕི་བ་འདེགས་པའི་གྲོགས་དང༌། སོ་ཕག་འཕངས་པ་དང༌། མ་བརྟགས་པར་གསད་བྱ་སྟོན་པ་དང༌། ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་གསང་སྔགས་ཐལ་མོ་དང༌། ཕྱོགས་ཉུང་ངུས་ལྕི་བ་འདེག་པ་དང༌། སྤྱིའུ་གཙུག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང༌། མ་སྦྱངས་པར་སྤྱད་བྱེད་པ་དང༌། མཚོན་འཕང་བར་བསྒོ་བ་དང༌། མི་ནུས་པའི་ལམ་དུ་དཀྲི་བ་སོགས་ནི་བསླབ་བྱའི་ཉེས་བྱས་སོ། །བཞི་པ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་ཕམ་པ་ལ། ཡང་དགེ་སློང་གང་མངོན་པར་མི་ཤེས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ལ། མིའི་ཆོས་བླ་མ་མཐའ་དང༌། འཕགས་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཐོབ་པ་དང༌། ཤེས་པ་དང༌། མཐོང་བ་དང༌། རེག་པར་སྤྱོད་པ་མེད་ལ་མེད་བཞིན་དུ་འདི་ཤེས་སོ། །འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཁས་འཆེས་པ་ལས། དེ་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་དག་པར་འདོད་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དྲིས་ཀྱང་རུང༌། མ་དྲིས་ཀྱང་རུང༌། འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་གིས་ནི་མི་ཤེས་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲས། མ་མཐོང་བར་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། གསོག་གསོབ་བརྫུན་དུ་སྨྲས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མ་གཏོགས་ཏེ་དགེ་སློང་དེ་ཡང་ཕམ་པར་(༡༨བ)
གྱུར་པ་ཡིན་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་པའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྟེན་གྱི་གཞི་བཅས་ལྡན་དགེ་སློང༌། ཡུལ་སྨྲ་བའི་གཞི་ནི་རང་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་ལྔ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མི་ཡིན་པ། སྨྲ་ཤེས་པ། དོན་གོ་བ། ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ། མ་ནིང་པ་དང་མཚན་གཉིས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་གཟུགས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་མི་སྣང་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གང་སྨྲ་བའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདོད་ཁམས་པའི་ཡོན་ཏན་ལས་འདས་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་གང་རུང་བ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་བསམ་གཏན་གྱི་མཐུས་ལྷ་ཀླུ་སོགས་མཐོང་ཐོས་དང༌། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་སོགས་ཉི་ཤུ་དང༌། བསམ་གཟུགས་དང༌། ཚད་མེད་དང༌། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་དང༌། མངོན་ཤེས་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་སོ། །སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ཀྱང༌། སྨྲས་པའི་ཆོས་དེ་དང་མི་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་སོ། །འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་རང་ཉིད་མི་ཆོས་བླ་མ་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་འདོད་དང༌། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་ནས་ཚིག་གིས་དང་དུ་ལེན་འདོད་ལྟ་བུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི། ངག་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ངག་ཡིན་པ། བདག་ཉིད་དང་འབྲེལ་བ། མ་ནོར་བ། གསལ་པོར་སྨྲས་པའོ། །དེར་མ་ཟད་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཚིག་དང་དུ་ལེན་པར་རྩོམ་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །འོད་ལྡན་པས། མིའི་འགྲོ་བ་མངོན་སུམ་དུའོ།

以下是简体中文直译：
行为是：从开始杀害行为到断命之前的过程中为粗罪。[杀害]非畜生的非人，自己、母亲和胎儿的非故意导致死亡，如同混淆而非杀提婆达多却杀了祭施者，开始杀害行为后在对方未死之前改变意愿，无杀心而砍断肢体，明知或怀疑有人而放火烧林，出售有毛发者，将盗贼等献给王室，对说"我要自杀"者不相信而离开，说"死了也容易"并给予不适合的仆人和食物，摧毁未成熟的果实并实际参与，用门板和绳索等造成痛苦，[这些]都是粗罪。需忏悔约束的恶作罪也如前所述。
学处是：对病人说与死亡意愿相符的言语，有熟练的护理者却不安置，对不熟练者不教授方法，对获取毒药武器等死亡手段不加制止，未询问懂医药者便给药，搬抬重物时作伴，投掷砖块，未经调查而指认被杀者，在不了解情况下使用密咒合掌，少数人抬举重物，行走在头顶上，未经训练便操作，命令投掷武器，引导他人走不能通行的道路等，这些是学处的恶作罪。
第四、妄语波罗夷：复次，若比丘非真实了知、非遍知，而无上人法、圣者、殊胜证得、知见、触证行为实际上并不存在，却妄称"我知道这个""我见到这个"。此后，为了清净所犯的过失，在其他时候，无论被问与否，说："具寿们，我实不知而说知，不见而说见，说了虚妄的谎言"，除增上慢外，该比丘已犯堕罪，不应继续住持。对此应解释其意义：
依止的基础是具戒比丘；所对言说的对象是非自己且具备五种言语条件者：是人、能说话、能理解、心智正常、非阉人或双性人。此人不是变换形象或隐身的。所说的内容是超越欲界功德的初禅乃至佛陀之间的世间和出世间任何功德。这包括：通过禅定力见闻天龙等，无常想等二十种，四禅色界定，四无量心，四沙门果，神通和解脱等。言说者是不具备所说法的比丘。不错乱的认知和动机是希望表明自己具有上人法，或者改变对他人所说的认知而想要口头应允等持续不断的意图。行为是：具有五种特征的言语：是语言、与自己有关、无错误、清晰表达。不仅如此，开始应允他人所说的话语也是同样的。光明论师说：面对人类众生。


 ། (༡༩ན)
ཞེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་སྨྲས་པ་བགྲངས་ནས་ངག་ཡན་ལག་དྲུག་ལྡན་ཀྱང་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་པོས་དོན་གོ་ན་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེའང་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་ཏེ། བདག་ཉིད་མི་ཆོས་བླ་མ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བརྩམས་ནས་དངོས་གཞི་ལ་ཐུག་གི་བར་སྦྱོར་སྦོམ་སྟེ་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་ནས་བླ་མའི་ཡོན་ཏན་རང་ལ་ཡོད་པར་གོ་འདོད་ཀྱིས་གཞན་ལ་སྦྱོར་ཞིང་སྟོན་ཏེ། གཞོག་སྨོས་སོགས་དང༌། དུར་ཁྲོད་སོགས་ཀྱི་ཤ་ཟ་མཐོང་ཞེས་སོགས་དང༌། འདོད་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་མགོ་ནོན་ཙམ་ཡོད་ཅེས་པ་དང༌། བླ་མ་སྨྲ་འདོད་ཀྱིས་ཤིང་ཐོག་བཟུང་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཁྱོད་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ན་བདག་གི་བསོད་སྙོམས་ལོངས་ཤིག་ཅེས་ཟེར་བ་ལ་ཅང་མི་སྨྲ་བས་དང་དུ་ལེན་པའོ། །བསླབ་བྱ་ནི། མ་བསམ་པ་ལུང་དུ་བསྟན་པར་མི་བྱའོ། །ཕམ་པ་འདོན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཅེས་སྨོས་སོ། །ཕམ་པ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་ནི། དགེ་སློང་གིས། སོགས་སྨོས་སོ།།དག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྒྲག་པ་ནི། དེ་ལ་བདག་གིས། ཞེས་སོ། །
ལྷག་མའི་སྡེ།
གཉིས་པ་ལྷག་མ་འདོན་པ་ལ། སྒྲོ་སྐུར་སྤང་བའི་དོན་དུ། སྡོམ་ལ། ཁུ་བ་འཛིན་པ་འཁྲིག་ཚིག་བསྙེན་བཀུར་སྨྱན། །ཁང་པ་ཁང་ཆེན་དང་ནི་གཞི་མེད་པ། །བག་ཙམ་དགེ་འདུན་དབྱེན་དང་དེ་རྗེས་ཕྱོགས། །ཁྱིམ་སུན་འབྱིན་དང་བཀའ་བློ་མི་བདེ་བའོ། །ཞེས་སོ། །ལུང་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་འདོན་པ་ལུང་འབོག་པའི་དོན་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་སོགས་སོ། །ལྷག་མ་དང་པོའི་སྐབས་བབ་ཀྱི་གཞི་བསམ་པ་དང་བཅས་པ་ནི། བསམ་པ་བཞིན་(༡༩བ)
དུ། ཞེས་སོ། །སྦྱོར་བ་དམིགས་བསལ་དང་བཅས་པ་ནི། འབྱུང་སྟེ། ཞེས་སོགས་སོ། །ད་ནི་དེའི་བསླབ་བྱ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཞིའི་ཡན་ལག་རང་གི་ཡིན་པ། དང་པོའི་གནས་ནས་མ་འཕོས་པ། ཀུན་སློང་སྦྱིན་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས། སྦྱོར་བ་རང་གི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་རེག་ཅིང་རྩོམ་པས་བདེ་བ། རིག་སྔགས་དང༌། ས་བོན་དང༌། སྨན་དང༌། བརྟག་པའི་ཕྱིར་མཐར་ཐུག་ས་བོན་དང་པོའི་གནས་ནས་འཕོས་པ་ན་ལྷག་མའོ། །སྦྱོར་བ་བརྩམས་ནས་དངོས་གཞིའི་བར་སྦོམ་པོ་སྟེ། སྦུབས་སུ་འོང་ཟིན་ཕྱུང་བ་དང༌། བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཕྱུང་བ་དང༌། ཡན་ལག་འཛིན་པ་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྦོམ་པོའོ། །བཤགས་པར་བྱ་བ་དང༌། བསྡམ་པར་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཆགས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུན་དང་རྫི་ཕྱོགས་སུ་གཏོད་པ་དང་ལྟ་ན་ཉེས་བྱས་སོ། །ལྟུང་མེད་ནི། གོས་སམ་གཡན་པ་ཕྲུག་པ་ལྟ་བུར་རེག་པ་དང༌། དབྱུང་འདོད་མེད་པར་འཛག་སྣོད་ལ་དྲུད་པ་དང༌། སྔོན་གྱི་ཆུང་མ་དང་བུ་མོས་འཁྱུད་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱིས་བཟུང་བ་ལས་བབ་ཅོལ་དུ་ལྷུང་བ་རོ་མ་མྱངས་ན་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་འཛིན་པ་ལ། རྟེན་བསམ་པ་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་སོགས་དང༌། ཡུལ་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་ནི། བུད་མེད། ཅེས་སོགས་དང༌། མཐར་ཐུག་ནི། བདག་གིར། ཞེས་སོགས་ཏེ། དེ་དག་རྒྱས་པར་བརྗོད་ན། ཡུལ་བུད་མེད་བརྟེན་རུང་མ་ཉམས་པ་ཐ་མལ་དུ་གནས་པའི་ལུས་དངོས་སམ། སྐྲ་འམ། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐྲ་མཐུད་ལྟ་བུ་ལ་དགེ་སློང་རང་གི་ལུས་དངོས་མ་ཉམས་པས་འདུ་ཤེས་(༢༠ན)
མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཆགས་སེམས་ཀྱིས་རེག་པ་བདག་གིར་བྱས་ན་ལྷག་མ་སྟེ། མཐར་མ་ཐུག་གི་བར་སྦོམ་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བསྟེན་མི་རུང་བའི་བུད་མེད་དང༌། བསྟེན་རུང་གི་སྐྱེས་པ་དང༌། མཚན་མེད་དང༌། མ་ནིང་དང༌། དུད་འགྲོ་ལས་གཞན་པའི་སྤྲུལ་པ་མོ་དང༌། བུད་མེད་ལ་གོས་སྲབ་པོས་ཆོད་པར་རེག་པ་དང༌། འཇམ་པ་དང་སྙི་བའི་བསམ་པས་བུད་མེད་ལ་རེག་པ་དང༌། བོང་བ་སོགས་མོ་དབང་དུ་འཛུད་པ་ནི་སྦོམ་པོའོ།

以下是简体中文直译：
(19a)
这表明直接说话被计数，言语也应具备六个要素。如此，当对方理解其义时，即为究竟。此外，改变认知，为了表明自己具有上人法而开始行动直至正行期间为加行粗罪，即改变认知后希望他人理解自己具有殊胜功德而向他人作行动展示，例如：说"肋骨作响"等，声称"看见墓地等处的食肉鬼"等，或说"以欲心所摄的闻思智慧能稍微降伏烦恼"等，以及想说上人法而手拿水果说"我获得了果位"等，或者当别人说"如果你是阿罗汉，请接受我的供养"而保持沉默表示接受。学处是：不应对未考虑的事作出预言。波罗夷诵念的结语是："具寿们"等。为了断除波罗夷而说明过患："比丘"等。宣说理解为清净性的安立："其中我"等。
僧残部分
第二、诵僧残，为了断除诽谤，摄颂："执持精液、淫秽语、求侍奉、媒介婚姻、造小房、大房及无根据、少许、破僧和随顺破僧、污家及不受谏"。为了生起对律典的敬重，宣讲诵念、授予律典的含义："具寿"等。第一僧残的语境基础及心理："如所思"等。行为及特例："流出"等。现在应讲述其学处：基础要素是自己的，未从原处移动，动机是想给予的心态，行为是以自己肢体的形式触碰并努力产生快感，为了测试咒语、种子、药物，究竟是种子从原处移动时为僧残。从开始行为到正行期间为粗罪，即：已进入孔穴后拔出，或非自己放出，或仅握持肢体而流出是粗罪。应忏悔和应约束的如前所述。以贪欲心观察流动和流向方位时为恶作罪。无犯情况：如触碰衣服或痒处，无意放出而摩擦流液容器，被前妻或女儿拥抱，被女人抓住而仓促落下，未尝味道则无犯。
第二、执持中，依止及心理："复次"等，对象及行为："女人"等，究竟："为己所有"等。详细解释这些：对象是适宜交往的未损坏的处于常态的女人身体本身，或头发，或与之相连的假发等，比丘以自己未损坏的身体，认知不错乱且以贪欲心触碰并据为己有时为僧残；到未究竟为止是粗罪。对不适合交往的女人，或适合交往的男人，或无性征者，或阉人，或除畜生外的变化为女性者，或隔着薄衣触碰女人，或以柔软温和的心触碰女人，或控制母驴等，这些是粗罪。


 །ཕོ་མོ་མ་ནིང་སྤྲུལ་མོ་ལུས་ལས་ཉམས་པ་དང༌། རྒོད་བག་གིས་རྐང་པ་སོགས་ཀྱིས་བུད་མེད་ལ་ཕུལ་བ་དང༌། བུད་མེད་ཀྱི་སྟན་ལ་འདུག་པ་དང༌། བུད་མེད་འགྱེལ་བ་ལ་ལངས་ནུས་བཞིན་དུ་བསློང་བ་སོགས་ལ་ཉེས་བྱས་སོ། །བསླབ་བྱ་ནི། ཆགས་སེམས་མེད་ཀྱང་བུད་མེད་ལ་རེག་པར་མི་བྱ་ཞིང༌། བུད་མེད་ཆུར་ལྷུང་བ་སོགས་ལ་མིང་སྲིང་གི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བསྒྲལ་བར་བྱའོ། །ལྟུང་མེད་ནི། ཉམ་ཐག་པའི་བུད་མེད་ཀྱིས་འཁྱུད་པ་དང༌། བུད་མེད་ཀྱིས་དགེ་སློང་ལ་ཕུལ་བ་དང༌། དགེ་སློང་ལྷུང་བ་བུད་མེད་ཀྱིས་བཟུང་བ་དང༌། མས་འཁྱུད་པ་དང༌། སྔོན་ཁྱིམ་པའི་དུས་ཀྱི་བུ་མོ་པང་ན་འདུག་པ་དང༌། བུད་མེད་འཁྲུལ་པ་མོ་དབང་མེད་དུ་སྟེང་དུ་འགྱེལ་བ་རྣམས་ལ་རེག་པ་བདག་གིར་མ་བྱས་ན་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །གསུམ་པ་འཁྲིག་ཚིག་ལ། རྟེན་བསམ་པ་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་སོགས། ཡུལ་དང་སྦྱོར་བ་ནི། བུད་མེད། ཅེས་སོགས། སྦྱོར་བ་དང་དཔེ་ནི། སྐྱེས་བུ། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡུལ་བུད་མེད་བསྟེན་རུང་ཐ་མལ་དུ་གནས་(༢༠བ)
པ་རྫུ་འཕྲུལ་ཅན་མིན་པ་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལ་དགེ་སློང་གིས་བརྗོད་བྱའི་དོན་ཡུལ་དུས་དེར་འཁྲིག་པའི་དངོས་མིང་དུ་གསལ་པོར་གྲགས་པ་འདི་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་སྨྲ་བའི་བདེ་བ་མྱོང་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་ཆགས་སེམས་ཀྱིས་རང་གིས་སྨྲས་པའམ། ཡུལ་གྱིས་སྨྲས་པ་དང་དུ་ལེན་ཅིང༌། ཡུལ་གྱིས་དོན་གོ་ན་དངོས་གཞིའོ། །སྦོམ་པོ་ནི། བརྡ་མི་འཕྲོད་པ་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་ཅན་གྱི་བུད་མེད་ལ་སྨྲས་པ་དང༌། དངོས་སུ་འཁྲིག་ཚིག་མིན་པར་འབྲེལ་བར་རྨའི་(སྒོ་(ལེགས་པར་དོད་ཅེས་སོགས་བསྔགས་པ་དང་བསྔགས་པ་མིན་པར་བརྗོད་པ་དང༌། འཁྲིག་པ་ལ་བསམས་ནས་སུ་ཁོ་བོ་ལ་ནས་བྱིན་ཅིག་ཅེས་པ་དང༌། དེས་ལ་འགལ་དུུ་མ་ཆུག་ཅིག་ཅེས་པ་དང༌། ཆགས་སེམས་མེད་ཀྱང་གོམས་པའི་དབང་གིས་རང་བཞིན་གྱིས་འཁྲིག་ཚིག་སྨྲས་པ་རྣམས་ལ་སྦོམ་པོའོ། །བཤགས་སྡོམ་གྱི་ཉེས་བྱས་སྔར་བཞིན་ལ། འཁྲིག་པ་སྨྲ་འདོད་མེད་ལ་དོན་གཞན་ལ་བསམས་ནས་ལྗོངས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་མིང་དེ་མཐུན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །བསླབ་བྱ་ནི། འཁྲིག་ཚིག་སྨྲ་བ་སོགས་ལྟུང་བའི་སྒོར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བག་སྲུང་བས་གནས་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་བསྙེན་བཀུར་ལ། རྟེན་དང་བསམ་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་སོ། །བརྗོད་བྱ་སྦྱོར་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་དེ། རྟེན་ཡུལ་འཁྲིག་ཚིག་གི་སྐབས་བཞིན་ལ། བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་འཁྲིག་པས་བདག་ལ་བསྙེན་བཀུར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་བསྔགས་པ་དེའི་བདེ་བ་མྱོང་བར་འདོད་པས་འབྱོར་བ་བདག་ལྟ་བུའི་དགེ་སློང་ལ་འཁྲིག་པས་བསྙེན་(༢༡ན)
བཀུར་བྱས་ན། བསྙེན་བཀུར་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་གིས་སྨྲས་པའམ། ཡུལ་གྱིས་སྨྲས་པ་དང་དུ་ལེན་ན་མཐར་ཐུག་དོན་གོ་ན་དངོས་གཞིའོ། །སྦོམ་པོ་ནི། སྐྱེས་པ་ལ་སྨྲས་པ་དང༌། བདག་དང་འཁྲིག་པ་མ་སྦྱར་བ་གང་རུང་སྨྲས་པ་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོས་ཅན་མོ་དང༌། དུད་འགྲོ་ལས་གཞན་པའི་མི་མིན་དང༌། བུད་མེད་རང་བཞིན་དུ་མི་གནས་པ་དང༌། བསྟེན་མི་རུང་བ་ལ་སྨྲས་ན་སྦོམ་པོའོ། །བཤགས་སྡོམ་གྱི་ཉེས་བྱས་སྔར་བཞིན་ལ། བདག་དང་འཁྲིག་པ་གང་ཡང་མ་སྦྱར་བར་འཁྲིག་པ་ཡིད་ལ་བསམས་ཏེ་བསྙེན་བཀུར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་ནི་ཉེས་བྱས་སོ། །ལྔ་པ་གཉེན་ལ། གདུང་བའི་རྟེན་ནི། ཡང་དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །གཞི་དང་སྦྱོར་བ། བུད་མེད་ལ། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། དེ་ཡུལ་གྱི་གཞི་དགེ་སློང་གིས་རང་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་སྤྲད་དུ་རུང་ཡང་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང༌། ཀུན་སློང་མི་མཐུན་པར་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་པས། སྦྱོར་བ་ཕྲིན་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཐར་ཐུག་སྤྲད་བྱ་གཉིས་འཕྲད་ན་དངོས་གཞིའོ།

以下是简体中文直译：
男女、阉人、变化为女性者、肢体残缺的人，以嬉戏态度用脚等碰触女人，坐在女人的座位上，女人跌倒时能够扶起却不扶，这些是恶作罪。学处是：即使没有贪欲心也不应触碰女人，对落水等女人应以兄妹想救护。无犯情况：被困苦的女人拥抱，女人碰触比丘，比丘跌倒被女人抓住，被母亲拥抱，在前世俗时期的女儿坐在膝上，精神错乱的女人无力地倒在上面，这些情况若未据为己有则无犯。
第三、淫秽语中，依止及心理："复次"等，对象及行为："女人"等，行为及比喻："男子"等。对此应解释：对象是适宜交往的处于常态的非神通女人，能说话、能理解、心智正常，比丘对其所说内容在该地该时明确为淫欲的直接名称，认知不错乱且动机是想体验言说之乐的贪欲心，自己说出或应允对方所说，当对方理解其义时为正行。粗罪是：不通晓语言的，对有神通女人所说，非直接淫秽语而相关地赞美"阴部(门)很好"等或非赞美地表述，想着交媾而说"谁给我大麦"，或说"不要放入裂缝"，虽无贪心但因习惯自然而说淫秽语，这些都是粗罪。应忏悔约束的恶作如前所述。无意说淫秽语而想着其他事，因地区特定词汇相同则无犯。学处是：应以警惕守护远离说淫秽语等一切成为犯戒之门的行为。
第四、求侍奉中，依止及心理："复次"等。所述内容及行为："即是"等。对此应讲：依止对象如淫秽语境，对女人的事物"请以淫欲侍奉我"，认知不错乱且动机是想体验那种赞美的乐趣，"如果对像我这样的比丘行淫欲侍奉，那是最上等的侍奉"，自己说出或应允对方所说，究竟是对方理解其义时为正行。粗罪是：对男子所说，未将自己与淫欲结合的任一说法，对具神通者、除畜生外的非人、心智不正常的女人、不适合交往的女人所说为粗罪。应忏悔约束的恶作如前所述。未将自己与淫欲结合，心里想着淫欲而说"请侍奉我"是恶作罪。
第五、媒介婚姻中，依止："复次，比丘"等。基础及行为："对女人"等。对此解释：对象基础是比丘以外的男子和女子，虽可以撮合但认知不错乱，动机是成就不和谐的心态，行为是通过三种信息传递，究竟是被撮合的二人相见时为正行。
;


 །ཕྲིན་བྱ་ཡུལ་གྱི་སྤྲད་བྱ་གཉིས་སམ། དེ་གཉིས་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕ་མ་ལས་སོ། ། ཆུང་མར་གྱུར་ཟིན་པའི་སྨྱོན་པ་ལ་ལྷག་མར་མི་འགྱུར་གྱིས། དེ་ལྟར་ན་ཆུང་མ་ནི་རིམ་པ་བདུན་ཏེ། རིན་ཆས་ཉོས་པ་དང༌། ཆུ་ཚིག་གིས་སྦྱིན་པ་དང༌། བཙན་ཕྲོགས་སུ་ཐོབ་པ་དང༌། ཁ་དུམ་པ་དང༌། ཐང་འགའ་འཕྲད་པ་དང༌། གོས་ཟས་ཀྱིས་འཚོ་བ་དང༌། སེམས་འདུས་པ་སྟེ་བདུན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་(གསུམ་(ནི་དམ་པ་གསུམ་དང༌། ཕྱི་མ་བཞི་ལ་དམན་(༢༡བ)
པ་བཞི་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ལ། དེའི་དང་པོ་གསུམ་ཆུང་མ་མིན་པར་བསྒྲགས་པ་དང༌། དྲིལ་བསྒྲགས་ནས་སླར་ཆུང་མ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་སྤྲད་ན་ལྷག་མའོ། ། དང་པོ་གསུམ་ལ་ཡང༌། སྐྱེས་པ་དང༌། དུམ་པ་བཅད་པ་དང༌། རྡེའུ་གསུམ་གཏོར་བ་དང༌། ཆོ་ག་བཏང་བ་རྣམས་བཟླུམས་པ་དང༌། མངལ་དུ་གནས་པ་དང༌། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཕོ་མོ་དང༌། ཟ་མ་སོགས་བསྟེན་པའི་ནུས་མེད་དང༌། ཆུང་མར་གྱུར་པ་སྤྲད་པ་དང༌། ལན་བཞིར་ཞུགས་པ་ནི་མཐུན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། དུས་བཏབ་པ་སྟོན་པ་དང༌། འཐབས་དཀྲོལ་གྱིས་འཕྲོག་པ་དང༌། ཆེ་གེ་མོ་ཉོས་ཤིག་ཟེར་བ་དང༌། བུ་མོ་བྱིན་ཟིན་པ་དོར་བྱས་ཏེ། མ་བྱིན་པ་སྤྲད་པ་དང༌། དགེ་འདུན་གྱི་ཆོས་སྟོན་གྱི་དོན་དང༌། རང་ལ་ཟས་སྦྱིན་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་དུ་སྦོམ་པོའོ། །ཕན་ཚུན་ཕྲིན་རེ་ལའང་སྦོམ་པོ་རེའོ། །བཤགས་སྡོམ་གྱི་ཉེས་བྱས་སྔར་བཞིན་ལ། ཆུང་མ་དང་པོ་གསུམ་ལ་འཐབ་པ་ཙམ་དང༌། འཐབས་པའི་འོག་ཏུ་སྡུམ་ཙམ་བྱེད་པ་དང༌། བུད་མེད་ཉོས་ཤིག་རྙེད་མོད་ཟེར་བ་ཙམ་དང༌། དུད་འགྲོ་སྨྱན་བྱེད་ན་ཉེས་བྱས་སོ།།དྲུག་པ་ཁང་པ་ལ། བཅས་པའི་རྟེན་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སྨོས་ནས། བདག་གིས་བླངས་པ། ཞེས་སོགས་ནས། བལྟ་བར་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་ནི་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་ནས། དགག་བྱའི་ཕྱོགས་ལ། རྟེན་གཞི་དང་བཅས་པ་ནི། གལ་ཏེ། ཞེས་སོགས་ནས། ལྷག་མའོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཏེ། དེ་ཉིད་བརྗོད་ན། རང་ངམ་གཞན་བསྒོས་པས་ས་གཞི་ཡོ་བྱད་གཞན་ལས་བཙལ་བ་དང༌། སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་དང་བཅས་པ། གཞི་མི་རུང་བ་རྩོད་པ་དང་བཅས་པ། མི་བརྟན་(༢༢ན)
པས་བརྩམ་དུ་མི་རུང་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་གཞི་མ་དག་པ་དང༌། དགེ་འདུན་ལས་གནང་བ་མ་ཐོབ་པ་དང༌། ཚད་ལས་ལྷག་པ་དང༌། ཕལ་ཆེར་བསྐོར་ཞིང་སྟེང་གཡོགས་པ་གང་ཟག་གཅིག་གི་དོན་དུ་གྲུབ་པ་ན་དངོས་གཞིའོ། །ཚད་ནི། ཆུང་མཐའ་སྤྱོད་ལམ་བཞི་ཤོང་པ་ཡན་ཆད་ནས། ཆེ་ཚད་མི་འབྲིང་པོའི་སྲིད་དུ་ཁྲུ་བཅོ་བརྒྱད། ཞེང་དུ་ཁྲུ་ཕྱེད་དང་བཅུ་གཅིག་ནི་ཁང་པའི་ཚད་དོ། །ཡན་ལག་དེ་དག་ལས་གང་རུང་ཞིག་མ་ཚང་བ་དང༌། བསྐོར་ཞིང་མ་བསྐབ་པ་དང༌། ཚད་ལས་ལྷག་པ་གཉིས་མ་ཚང་ན་མ་དག་པ་དང་གནང་བ་མ་ཐོབ་པ་གཉིས་ལ་ཉེས་བྱས་སོ། །བསླབ་བྱ་ནི། ས་གཞི་དང་ཡོ་བྱད་མ་བཙལ་ཞིང་གཞི་དག་པར་ཁང་པ་བྱེད་པ་དགེ་འདུན་ལས་གནང་བ་གསོལ་དགོས་ཤིང༌། དགེ་འདུན་གྱིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། ། བསྐོས་པས་གཞི་དག་མ་དག་བརྟགས་ནས། དག་ན་གནང་བ་བྱིན་ཅིང་གནང་བ་དང་མི་འགལ་བར་བྱའོ། །ཁང་པ་གཞན་གྱིས་བྱས་ཟིན་པ་རྙེད་པ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང༌། རྙིང་པ་འཆོས་པ་ལ་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །བདུན་པ་ཁང་ཆེན་ལ། བསླབ་བྱ་ནི། དགེ་སློང་གི། ཞེས་སོགས་སོ། །རྟེན་གཞི་དང་བཅས་པ་ནི། གལ་ཏེ། ཞེས་སོགས་སོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་ནི། དགེ་འདུན་གྱི། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཁང་ཆེན་བརྩིགས་པའི་གཞི་གོང་ལྟར་མ་དག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ། དགེ་འདུན་ལས་གནང་བ་མ་ཐོབ་པ། ཡོ་བྱད་བཙལ་བའམ་མ་བཙལ་བ་གང་ཡང་རུང་བ། འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་ཁྱིམ་པའམ།(༢༢བ)
རབ་བྱུང་གང་ཟག་བཞིར་ལོངས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དོན་དུ་བརྩིགས་པ་དགོས་ཤིང༌། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་ཁང་པའི་སྐབས་བཞིན་ནོ།

以下是简体中文直译：
信息传递对象是被撮合的两人，或是掌管这两人的父母。已成为妻子的精神错乱者不会构成僧残。这样，妻子有七种类型：以财物购买的、以仪式给予的、以强力获得的、和解的、偶尔相遇的、依靠衣食生活的、心灵相通的，共七种。其中前三种称为"上等三类"，后四种称为"下等四类"的称谓。对其中前三种宣称非妻子的，或宣布后又变为非妻子的进行撮合时为僧残。前三种中，撮合男子、阉人、散播三颗石子的、执行仪式的，或撮合胎中之人、出家男女、没有行使能力的阉人等、已成为妻子的，或已四次进入(婚姻)因已和谐，或指示约定时间，或通过争斗夺取，或说"请买某某"，或已给予女儿后弃之再撮合未给予的，或为僧团说法的目的，或为自己获得食物等目的，这些是粗罪。单向传递信息也各是粗罪。应忏悔约束的恶作如前所述。对前三种妻子仅调解争端，或争吵后进行和解，或仅说"买女人吧，会有所得"，或撮合畜生婚配是恶作罪。
第六、关于房舍，制定的依止是："比丘"等，"我所接受"等直至"应看"，这表明应做的方面；在禁止的方面，依止基础等是："若"等直至"僧残"，对此解释：自己或他人所派遣的从他人处寻求地基和器物，带有微小生命，不合适的有争议的地基，因不稳固而不适合开始建造的三种不清净地基，未从僧团获得许可，超过尺寸，大部分围绕并有上盖的为一人目的而建成时为正行。尺寸为：最小能容纳四种威仪以上，最大为中等人身长十八肘，宽十一肘半为房舍的尺寸。若缺少这些要素中的任何一个，或围绕但未覆盖，或超过尺寸两者不完备，在不清净和未获许可两种情况下为恶作罪。
学处是：未寻求地基和器物而在清净地基建房舍，需向僧团请求许可，僧团也应全体参与。派遣者检查地基是否清净后，若清净则给予许可，不应违反许可。使用他人已建成的获得的房舍，或修缮旧房，无犯。
第七、关于大房舍，学处是："比丘"等。依止基础等是："若"等。特定目的及行为是："僧团"等。对此应解释：建造大房舍的基础如前所述三种不清净，未从僧团获得许可，无论是寻求还是未寻求器物，认知不错乱且动机是为俗人或出家人四人以上的目的而建造，行为究竟如房舍情况所述。


 །ཁང་པའི་ལྷག་མ་བསྐྱེད་པ། མ་བཙལ་པ་དང་ཚད་ལས་ལྷག་པ་ཡན་ལག་ཏུ་དགོས་ཤིང༌། ཁང་ཆེན་ལ་བཙལ་བ་མ་བཙལ་འདྲ་ཞིང་ཚད་མ་གསུངས་པས་ཚད་ལས་ལྷག་པའི་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །གཞི་མ་དག་པ་གསུམ་དང༌། མི་བརྟན་པ་དང༌། བསྐོར་ཞིང་སྟེང་མ་གཡོགས་པ་དང༌། བདག་པོ་གཉིས་གསུམ་གྱི་དོན་དུ་བྱས་པ་རྣམས་ལ་སྦོམ་པོའོ། །སྦྱོར་བ་སོགས་གོང་བཞིན་ལ། བསླབ་བྱ་ནི། གཞི་དང་ཡོ་བྱད་བཙལ་མ་བཙལ་གང་ཡང་རུང་བས་ཁང་ཆེན་བརྩེགས་པའི་ཚེ་དགེ་འདུན་ལ་གནང་བ་གསོལ་བ་དང་དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བ་སྟེར་བ་སོགས་ཁང་པའི་སྐབས་བཞིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་གཞི་མེད་ལ། རྟེན་བསམ་པ་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང་དགེ་སློང་གང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། དགེ་སློང་དག་པ། ཞེས་སོགས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི། སྐུར་པ། ཞེས་སོགས་སོ། །དོགས་གཅོད་ནི། དུས། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དགེ་སློང་གིས་དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་མ་ཉམས་པའམ། ཉམས་ཀྱང་ཉམས་པར་མ་གྲགས་པ་ཡན་ཆད་ལ་སྐུར་པ་གདབ་བྱའི་དངོས་པོ་ཕམ་པའི་སྒོ་ནས་མཐོང་ཐོས་དོགས་གསུམ་གྱི་གཞི་མེད་བཞིན་དུ་སྨྲ་བའི་ཡུལ་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་མི་ཡིན་པ་ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ། མ་ནིང་དང་མཚན་གཉིས་པ་མ་ཡིན་པ། གཟུགས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་མི་སྣང་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ། འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་གདབ་བྱའི་ཡུལ་དེ་ཉམས་པར་འདུན་(༢༣ན)
པས་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ཚིག་གསལ་པོར་སྨྲས་ཤིང་ཕ་རོལ་པོས་གོ་བའོ། །སྐུར་པ་གདབ་བྱའི་མིང་མ་སྨོས་པར་འདེབས་པ་དང༌། སྤྲིང་ཡིག་སོགས་ཀྱིས་དང༌། མཚམས་མེད་སོགས་ཀྱིས་གདབ་ན་སྦོམ་པོའོ། །བཤགས་སྡོམ་གྱི་ཉེས་བྱས་སོགས་སྔར་བཞིན་ནོ། །དགུ་པ་བག་ཙམ་ལ། རྟེན་བསམ་པ་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །གཞན་གྱི་ཆ་ནི། མ་ཡིན་པ། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཞི་1བསམ་མཐར་ཐུག་གཞི་མེད་དང་འདྲ་ལ། སྦྱོར་བ་ཡུལ་དགེ་སློང་འདི་བུད་མེད་འདི་དང་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མཐོང་ངོ༌། །ཞེས་སོགས་བྱེད་པོ་དང་བྱ་བ་སྦྱར་ཏེ་གསལ་བར་མ་སྨྲས་པ་དང༌། སྨྲས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །བཤགས་སྡོམ་གྱི་ཉེས་བྱས་སྦྱོར་བ་སོགས་གོང་བཞིན་ནོ། །བཅུ་པ་དགེ་འདུན་དབྱེན་ལ། གང་ལ་གཞམ་བསྒོ་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི། ཡང་དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །རྟེན་གང་གིས་བཟློག་པ་ནི། དགེ་སློང་རྣམས། ཞེས་སོགས་སོ། །ཚུལ་ནི། འདི་སྐད། ཅེས་སོགས་སོ། །ཅི་ལྟ་བུའི་གནས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་སོགས་སོ། །གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བཟློག་པ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་གཞིའི་ཡན་ལག་ནི་གནས་མཚམས་ནང་ཡིན་པ། དུས་བསྟན་པ་ལ་སྐྱོན་བྱུང་བའི་འོག་ཡིན་པ། འབྱེད་པ་པོ་ཁ་སྐོང་བར་འོས་པའི་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ཆོས་མ་ཡིན་གྱི། ལྟ་བས་དགེ་སློང་རང་མ་གཏོགས་པར་བྱས་པའི་དགེ་སློང་ཕན་ཚུན་བཞི་བཞི་ཡན་ཆད་དུ་ལོངས་པ་ལ། འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང༌། ཀུན་(༢༣བ)
སློང་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པ། དགེ་འདུན་གྱི་གཞམ་བསྒོ་སོགས་ཀྱིས་བཟློག་ཀྱང༌། སྦྱོར་བ་དེ་མི་གཏོང་བར་བསྒྲུབ་ན་མཐར་ཐུག་བརྗོད་པ་གསུམ་པའི་མཐའ་ལ་མ་གཏོང་ན་དངོས་གཞིའོ། །དབྱེན་ལ་ཞུགས་པ་ན་གླེང་དྲན་དང་གཞམ་བསྒོས་བཟློག་ཀྱང་དེ་ལ་མི་གཏོང་ན་གསོལ་བ་དང་བརྗོད་པ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་རྣམས་སུ་སྦོམ་པོ་རེ་རེ་བསྐྱེད་ལ། གཞན་གྱི་འཁོར་ཁ་འདྲེན་པ་ཡང་སྦོམ་པོའོ། །བཤགས་སྡོམ་གྱི་ཉེས་བྱས་སྔར་བཞིན་ནོ། །བཅུ་གཅིག་པ་དེའི་རྗེས་སུ་ཕྱོགས་པ་ལ། དགག་པ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་སོ།།བཞག་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་སོ། །གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང་འདི། ཞེས་སོགས་སོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་སྐད་ཅེས། སོགས་སོ། །བཟློག་པ་ལས་འདས་པའི་ལྟུང་བ་ནི། ལན། ཞེས་སོགས་སོ།

以下是简体中文直译：
房舍的僧残发生，需要未寻求和超过尺寸作为要素，而大房舍无论是寻求还是未寻求都相似，且尺寸未说明，因此没有超过尺寸的过失。三种不清净地基、不稳固、围绕但上面未覆盖、为两三个主人目的而建造的，这些是粗罪。行为等如前所述，学处是：无论是否寻求地基和器物，在建造大房舍时应向僧团请求许可，僧团给予许可等情况如房舍情况所述。
第八、关于无根据，依止及心理："复次，若比丘"等。对象的特征："清净比丘"等。行为："诽谤"等。疑问解决："时"等。对此应解释：比丘对未堕落的或虽堕落但未为人知的比丘或比丘尼，以波罗夷罪方式诽谤的对象事物，实际上没有见闻疑三种根据，所言说的对象能说话、能理解、是人、心智正常、非阉人或双性人、未变换形象或隐身，认知不错乱且动机是希望所诽谤对象堕落的意愿，清晰说出诽谤言语且对方理解。不说出所诽谤者名字而诽谤，或通过书信等，或以无间罪等诽谤为粗罪。应忏悔约束的恶作等如前所述。
第九、关于少许，依止及心理："复次"等。对象的特征："比丘"等。其他方面："非"等。对此解释：基础、心理和究竟如无根据相同，行为是对象比丘"见到这个比丘与这个女人行不净行"等，不明确将行为者与行为结合而说，或说出这是不同之处。应忏悔约束的恶作、行为等如前所述。
第十、关于破僧，应劝诫对象："复次，比丘"等。依止何人劝阻："诸比丘"等。方式："如是说"等。何种情况下住持："具寿"等。以一白三羯磨劝阻："比丘"等。对此应解释：此中基础要素是在界限内，在教法遭受损害之后的时间，破僧者是有资格补足人数的比丘，以非法见使除自己外的比丘互相分为至少四人一组，认知不错乱，动机是参与破坏僧团，即使僧团劝诫等劝阻，行为仍不放弃而继续进行，究竟是在第三次宣说结束时不放弃为正行。当从事破僧时，虽经提问忆念和劝诫阻止仍不放弃，在一白和二羯磨各阶段各产生一粗罪，牵引他人眷属也是粗罪。应忏悔约束的恶作如前所述。
第十一、关于随顺破僧，禁止："比丘"等。安立："为何"等。统一："此比丘"等。如何方式："如是说"等。违反劝阻的罪过："次"等。
;


 །དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི། ལྷ་བྱིན་ལྟ་བུ་དབྱེན་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ན་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་དབྱེན་གྱི་གྲོགས་བྱེད་འདོད་པས། སྦྱོར་བ་དབྱེན་གྱི་གྲོགས་ལ་ཞུགས་པ་ལ་དགེ་འདུན་གྱི་གཞམ་བསྒོ་དང་གསོལ་བཞིས་བཟློག་ཀྱང་མི་གཏོང་ན་མཐར་ཐུག་བརྗོད་པ་གསུམ་པའི་ཚེ་ལྷག་མའོ། །བཅུ་གཉིས་པ་ཁྱིམ་སུན་འབྱིན་པ་ལ། ཡུལ་གང་ལ་བསྐྲད་པ་ནི། དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ། ཞེས་སོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྐྲད་པ་ནི། འདི་སྐད་ཅེས། སོགས་སོ། །ཆད་པར་གོ་བ་བྱས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་སོགས་སོ། །ཡུལ་གང་ལ་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ། ཞེས་སོགས་སོ། །གང་གིས་ན། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །ལས་ཀྱིས་བཟློག་པ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །འདས་པའི་ལྟུང་བ་ནི། ལན་གཉིས། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི། རྟེན་(༢༤ན)
དགེ་སློང་རང་གི་ཉེས་པ་བསྟན་པའམ། གཞན་གྱི་ཉེས་པ་བསྒྲགས་ཏེ་ཁྱིམ་སུན་འབྱིན་པ་ན་ཡུལ་རང་སྐྲོད་པར་བྱེད་པ་དགེ་འདུན་མཚན་ཉིད་པ་ལ། འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་སྐུར་པ་འདེབས་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྦྱོར་བ་དགེ་འདུན་འདི་དག་ནི་འདུན་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་འཇིགས་པས་འགྲོ་བའོ། །ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ལ་གཞམ་བསྒོ་སོགས་ཀྱིས་བཟློག་ཀྱང་མ་བཏང་ན་བརྗོད་པ་གསུམ་པའི་ཚེ་ལྷག་མའོ། །བཅུ་གསུམ་པ་བཀའ་བློ་མི་བདེ་བ་ལ། ཡུལ་གང་ལ་གཞམ་སྟེ་བསྒོ་བ། ཞེས་སོགས་ཏེ། གཞན་རྣམས་ནི་གོ་བར་ཟད་ལ། བཟློག་པ་ལས་འདས་པའི་ལྟུང་བ་ནི། ལན་གཉིས། ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་བཤད་དེ། དེ་ཡང་དགེ་སློང་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གླེང་བ་ན། འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་འགོག་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྦྱོར་བ་ཁྱེད་ཅག་དགེ་ཡང་རུང་སྡིག་ཀྱང་རུང༌། བདག་ལ་ཅི་ཡང་མ་སྨྲ་ཞིག་ཅེས་གླེང་བ་འགོག་པ་ལ་དགེ་འདུན་གྱི་གཞམ་བསྒོ་སོགས་ཀྱིས་བཟློག་ཀྱང་མ་གཏོང་ན་བརྗོད་པ་རྫོགས་པ་ན་ལྷག་མའོ། །བསྒོ་གྱུར་གྱི་ལྟུང་བ་བཞི་པོ་འདི་ལ་དབྱེན་དང་རྗེས་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་ཙམ་ན་ཉེས་བྱས། ཁྱིམ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་བསྐྲད་པ་ནན་ཏུར་མ་བྱས་པ་དང༌། བཀའ་བློ་མི་བདེ་བ་ལ་གླེང་དྲན་མ་བྱས་གོང་ཉེས་བྱས། ཚིག་འཇམ་པོས་གཞམ་སྟེ་བསྒོ་བ་དང༌། གསོལ་བ་དང༌། བརྗོད་པ་གཉིས་དང༌། གསུམ་པ་མ་རྫོགས་གོང་རྣམས་སུ་སྦོམ་པོ་རེ་རེ། གསུམ་པ་རྫོགས་པ་ན་ལྷག་མ་སྟེ་ལྟུང་བའི་སྒོ་དྲུག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལྷག་མའི་བསླབ་པ་བཅས་པའི་སྐབས་(༢༤བ)
བསྟན་ནས། འདོན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་སོགས་སོ། །རྟོགས་པར་སླ་བའི་དོན་དུ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་དག་ལས་དགུ་ནི། ཞེས་སོགས་སོ། །ལྟུང་བ་དག་པའི་དོན་དུ་ཕྱིར་བཅོས་པ་ནི། དགེ་སློང་གིས། ཞེས་སོགས་སོ། །རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྒྲག་པ་ནི། དེ་ལ། ཞེས་སོགས་སོ། །ལྷག་མའི་འདོན་པ་གསལ་བར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །
མ་ངེས་པའི་ཆོས།
གསུམ་པ་མ་ངེས་པ་འདོན་པ་ལ། སྒྲོ་སྐུར་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྡོམ་ནི། སྡོམ་ལ། དབེན་པ་སྐྱབས་ཡོད་འདུག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ལུང་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་ལུང་འབོག་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་སོགས་སོ། །བཅས་པའི་སྐབས་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །འདོན་པ་འཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་སོགས་སོ། །དགེ་བ་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྒྲག་པ་ནི། དེ་ལ། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བཤད་ན། དབེན་པ་སྐྱབས་ཡོད་པ་ན་དགེ་སློང་ཕོ་མོ་པུས་མོ་སྤྲད་དེ་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་ཕམ་ལྷག་གང་རུང་དུ་འབྱུང་དུ་ཉེ་ལ། ཕམ་པ་ཡང་མ་ངེས། ལྷག་མ་ཡང་མ་ངེས་པའོ། །དབེན་པ་སྐྱབས་ཡོད་པ་ན་དགེ་སློང་ཕོ་མོ་ཕན་ཚུན་དུ་བསྡད་དེ། ལྟུང་བྱེད་དང་སོར་བཤགས་དང་ཉེས་བྱས་གསུམ་པོ་གང་རུང་ནི་འབྱུང་དུ་ཉེ་ལ། ལྟུང་བྱེད་ཁོ་ན་འབྱུང་བ་ལ་མ་ངེས། སོར་བཤགས་ཁོ་ན་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ངེས། ཉེས་བྱས་ཁོ་ན་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ངེས་པས་མ་ངེས་པའོ།

以下是简体中文直译：
其意义是：当提婆达多等人从事破僧活动时，认知不错乱且动机是想要支持破僧，行为是参与支持破僧，即使僧团劝诫和一白三羯磨劝阻仍不放弃，究竟是在第三次宣说时为僧残。第十二、关于污家，针对何对象驱逐："极多比丘"等。以何方式驱逐："如是说"等。使理解处罚："具寿"等。对何对象做："若"等。由谁做："比丘"等。以羯磨劝阻："比丘"等。违反的罪过："次二"等。其意义是：依止比丘自己表露过失或宣扬他人过失而污损居家时，对象是驱逐自己的具有特征的僧团，认知不错乱且动机是想诽谤的心态，行为是"这些僧团是依据爱欲、嗔恨、愚痴、恐惧而行动"等诽谤，虽经劝诫等劝阻仍不放弃，在第三次宣说时为僧残。第十三、关于不受谏，对何对象劝诫等，其他内容容易理解，违反劝阻的罪过是："次二"等。对此解释：当比丘犯戒被以增上戒询问时，认知不错乱且动机是想阻止的心态，行为是"无论你们说善说恶，都不要对我说任何话"这样阻止询问，虽经僧团劝诫等劝阻仍不放弃，在宣说结束时为僧残。这四种应劝诫的罪过中，仅参与破僧和随顺破僧时为恶作罪；在污家中未作驱逐处罚，及在不受谏中未作提问忆念之前为恶作罪；以温和话语劝诫、一白、二羯磨和第三羯磨未完成前各为粗罪，第三羯磨完成时为僧残，应知有六种犯罪之门。
这样讲述了僧残学处制定的语境后，诵念的结语是："具寿"等。为易于理解而总结内容："其中九种"等。为清净罪过而忏悔："比丘"等。宣说安立："其中"等。僧残的诵念已清楚讲述完毕。
不定法
第三、诵不定法，为避免诽谤而总摄颂："总摄：在隐蔽处有遮蔽而坐。"为生起对律典敬重而授予律典："具寿"等。制定的语境："比丘"等。诵念的结尾总结："具寿"等。善法的安立宣说："其中"等。对此意义解释：在隐蔽处有遮蔽处，比丘和女人膝盖相对而坐说法，这可能导致波罗夷或僧残任一发生，波罗夷不确定、僧残也不确定。在隐蔽处有遮蔽处，比丘和女人相互而坐，可能导致波逸提、波罗提提舍尼和恶作三种任一发生，仅发生波逸提不确定，仅发生波罗提提舍尼也不确定，仅发生恶作也不确定，所以是不确定。


 །
སྤང་ལྟུང་གི་སྡེ།
རིམ་གྱིས་འདོན་པ་ལས། སྤང་ལྟུང་གི་སྡེ་ནི། སྒྲོ་འདོགས་སྐུར་འདེབས་སྤོང་བའི་དོན་དུ། (བཅུ་ཚན་དང་པོ།(སྡོམ་ལ། འཆང་བ་འབྲལ་བ་འཇོག་པ་དང༌། །འཁྲུར་འཇུག་པ་དང་ལེན་པ་དང༌། །སློང་དང་སྟོད་གཡོགས་སྨད་གཡོགས་བཅས། །རིན་ཐང་སོ་སོར་བསྐུར་བའོ། །ཞེས་སོ། །ལུང་འབོག་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་སོགས་སོ། །རྟེན་བཅང་དུ་གནང་བའི་དུས་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །དུས་(༢༥ན)
ལས་འདས་པའི་ལྟུང་བ་ནི། དེ་ལས་འདས་ན། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གོས་རུང་བ་ཚད་དང་ལྡན་པ། རང་གི་ཡིན་པ། ཡང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའམ། བརླབས་ཀྱང་ཤན་གྱིས་གོས་པ། རྟེན་སྲ་བརྐྱང་མ་བཏིང་པའི་དགེ་སློང་གིས་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་རང་དོན་དུ་འཆང་བར་འདོད་པས་སྦྱོར་བ་རང་སྟོབས་སམ་ཤན་སྟོབས་གང་རུང་གིས་ཞག་བཅུར་བཅང་པ། མཐར་ཐུག་བཅུ་འདས་ཏེ་བཅུ་གཅིག་པའི་སྐྱ་རེངས་དང་པོ་ཤར་བའི་ཚེ་འཆང་བའི་སྤང་ལྟུང་འབྱུང་ངོ༌། །གཞན་ལ་ཞེ་ཐག་པ་ནས་བསྔོས་པ་དང༌། ལྷག་པོ་དང་མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང༌། སྲ་བརྐྱང་བཏིང་ཆགས་ལ་ལྟུང་བ་འདི་མི་འབྱུང་ངོ། །ཤན་བརྡེག་ཚུལ་ལ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ལ་བརྟེན་ན། ཞག་བདུན་པའི་སྨན་བུ་རམ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཚེས་གཅིག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས། ཚེས་གཉིས་ལ་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་ཞིག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཅིང་བཅངས་ན། སྔ་མས་ཞག་བདུན་འདས་པ་ན་ཕྱི་མས་ཞག་བདུན་མ་ལོན་ཀྱང་ལོན་པའི་དོད་བྱས་ནས་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟུང་བ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །མ་བརླབས་པས་མ་བརླབས་པ་ལ་རྡེག་པའི་ཤན་ནི། འཆང་བའི་སྐབས་སུ་ཚེས་གཅིག་ལ་གོས་སམ་ལྷུང་བཟེད་ཅིག་རྙེད། ཚེས་བརྒྱད་ལྟ་བུ་ལ་གཞན་ཞིག་རྙེད་དེ། སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་མ་བརླབ་པར་བཅངས་ནས། སྔར་རྙེད་དེ་ཞག་བཅུ་འདས་ནས་ཕྱི་མས་ཞག་བཅུ་མ་ལོན་ཀྱང་ལོན་པའི་དོད་བྱས་ནས་གཉིས་ཀ་ལ་ལྟུང་བ་འབྱུང་བའོ། །ལྟུང་བ་འདི་སྨན་ལ་མེད་དེ། ཕྱི་མ་(༢༥བ)
མེད་གོང་དུ་སྔ་མ་ལས་ལྟུང་བ་བྱུང་ཟིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་བཞག་པ་འདི་ནི་ཞག་ཤན་ཡིན་ལ། བྱིན་གྱིས་མ་བརླབ་པའི་ཤན་མ་ཡིན་ནོ། ། ཚེས་གཅིག་ལ་སྨན་ནམ་གོས་སམ་ལྷུང་བཟེད་གཉིས་རྙེད་པ་ལས། གཅིག་བརླབས་གཅིག་མ་བརླབ་པར་རང་རང་གི་ཞག་དུས་འདས་པར་བཅངས་ན། མ་བརླབས་པ་དེས་བརླབས་པ་དེ་ལ་ཤན་གྱིས་གོས་ནས་ལྟུང་བ་གཉིས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་གཞག་འདི་ནི་མ་བརླབས་པའི་ཤན་ཡིན་གྱི། ཞག་ཤན་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་ཚེས་གཅིག་ལ་གོས་སམ་ལྷུང་བཟེད་གཅིག་རྙེད་པ་དེ་མ་བརླབས། ཚེས་གཅིག་ལ་ཕྱི་མ་ཞིག་རྙེད་དེ་བརླབས་ནས་སྔ་མ་ཞག་བཅུ་ལོན་པ་ན་ཕྱི་མས་བརླབས་ནས་ཞག་བཅུ་མ་ལོན་ཀྱང་ལོན་པའི་དོད་བྱས་ནས་ཤན་གྱིས་གོས་པས་རྣམ་པར་བཞག་པ་འདི་ནི་མ་བརླབས་པ་དང་ཞག་གི་ཤན་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་སྨན་ལ་མེད་དེ་སྔ་མ་ལ་བྱིན་ལེན་བྱས་ནས་ལྟུང་བ་བྱུང་ཟིན་པའི་ཕྱིར། སྤང་ལྟུང་སུམ་ཅུ་ལས་གང་རུང་གི་ལྟུང་བ་བྱུང་ནས་མ་བཤགས་ཀྱི་བར་ལ་གོས་སོགས་རུང་བ་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་རྙེད་ན་སྔ་མའི་ཤན་གྱིས་ཕྱི་མ་ཡང་ཕྱིར་བཅོས་བྱེད་ཚེ་སྤངས་དགོས་པའོ། །རྣམ་གཞག་སྔ་མ་གསུམ་ནི་ལྟུང་བའི་ཤན་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་སྤངས་ཙམ་གྱི་ཤན་ནོ། །གཉིས་པ་འབྲལ་བ་ནི། རྟེན་གཞི་དང་བཅས་པ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོ། །སྦྱོར་བ་དམིགས་བསལ་དང་བཅས་པ་ནི། མཚམས་ཀྱི། ཞེས་སོགས་སོ།

以下是简体中文直译：
舍堕罪部分
依次诵出的舍堕罪部分，为了断除增益诽谤，（第一组十条）摄颂：储存、离开、放置、使洗、接受、索取、上衣下裳、分别价值委托。诵授律典："具寿"等。依止允许储存的时间等："复次"等。超过时间的过失："若超过"等。
对此应解释：合适的衣服具有尺寸，是自己的，"复次"等。未加持或虽加持但被染污，依止未敷展迦絺那衣的比丘，认知不错乱且动机是为自己而想储存，行为是通过自力或染污力任一方式储存十天，究竟是超过十天、第十一天第一曙光出现时发生储存舍堕罪。若发自内心送给他人，或加持为多余和所需物品，或已敷展迦絺那衣得以安立，则此罪不会发生。
关于染污方式：由已加持对已加持的依靠，例如七日药如糖等在初一加持，初二又加持并储存类似的后来物，当前者过了七天时，后者虽未满七天，但被视为已满，两者都依靠而产生过失。未加持对未加持的染污：在储存情况下，初一获得衣服或钵，约在初八获得另一件，前后两者都未加持而储存，当先获得的超过十天后，后者虽未满十天，但被视为已满，两者都发生过失。这种过失在药物上不存在，因为在后者未有前就已从前者产生过失。这种安立是日数染污，而非未加持染污。
在初一获得两件药物或衣服或钵，其中一件加持一件未加持，各自超过允许时日储存，则未加持者染污已加持者，两者都发生过失，例如。此安立是未加持染污，而非日数染污。又如初一获得一件衣服或钵未加持，初一获得后者并加持，当前者满十天时，后者虽加持后未满十天，但被视为已满，因染污而安立，这是未加持和日数两种染污。此在药物上不存在，因已对前者受持而产生过失。三十舍堕罪中任一过失发生后未忏悔期间，若获得合适且具足尺寸的衣服等，前者的染污使后者在忏悔时也必须舍弃。前三种安立是过失染污，后者是仅舍弃的染污。
第二、离开，依止基础等："比丘"等。行为特例等："界内"等。
;


 །དེ་ཡང་རང་གི་ཆོས་གོས་གསུམ་གང་ཡང་རུང་བ། རུང་བ་ཚད་ལྡན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་འཇིག་པ་དང་བཅས་པའི་དགོས་པ་ལས་གཞན་པའི་རྟེན་གང་ཟག་སྲ་བརྐྱང་བཏིང་ཆགས་དང་སྣམ་སྦྱར་དང་མི་(༢༦ན)
འབྲལ་བའི་གནང་བ་ཐོབ་པ་མིན་པས་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང༌། ཀུན་སློང་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་སྦྱོར་བ་ཆོས་གོས་བཞག་པའི་གནས་ཉེ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མཚན་མོ་འདས་ནས་མཐར་ཐུག་ཞག་ཕྱི་མའི་སྐྱ་རེངས་དང་པོ་ཤར་ནས་འབྲལ་བའི་སྤང་བའོ། །ཆོས་གོས་ཚད་ལས་ཆུང་བ་དང་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱུའི་བྱིན་རླབས་ཅན་རྣམས་དང་བྲལ་བ་ལ་ཉེས་བྱས་སོ། །བསླབ་བྱ་ནི། གདིང་བ་ཉི་མ་དེ་རིང་ལ་ཕྱིར་བཟློག་བསམ་པ་མེད་པར་མི་བཞག དེ་ལྟར་བསམས་ཏེ་སོང་བ་ལས་ལྡོག་མ་ནུས་ན། གཞན་ལས་གཡར་ཞིང་མ་རྙེད། བླ་གོས་བཞི་བལྟབས་སུ་བྱས་པའི་སྟེང་དུ་ཡུན་རིང་མི་ཉམས་པར་བྱ། སྣམ་སྦྱར་ནི་བཞག་པའི་གནས་སུ་བརླག་ཉེན་མེད་ཅིང༌། ཁྱེར་བའི་བར་ཉེན་ཡོད་ན་བཞག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ལྡོག་ན་ཁྱེར་བར་བྱ། སྲ་བརྐྱང་བཏིང་བ་དང༌། མི་འབྲལ་བའི་གནང་བ་ཐོབ་ན་མ་ཁྱེར་ཡང་ཉེས་པ་མེད་ཅིང༌། ཉི་མ་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱིར་ལྡོག་བསམས་ནས་སོང་བ་ལ་བཟློག་མ་ནུས་ན་དེའི་བྱིན་རླབས་ཕྱུང་སྟེ་ཁྱིམ་པའི་གོས་ཡན་ཆད་གང་རུང་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཡུལ་མེད་ན་རང་གིས་ཀྱང་ངོ༌། །གསུམ་པ་ཟླ་འཇོག་ལ། རྟེན་གྱིས་བླང་དུ་རུང་བར་བསྟན་པ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །བླངས་ནས་དུས་ལས་འདས་པའི་ལྟུང་བ་ནི། དེ་ལས། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཡང་རྟེན་སྲ་བརྐྱང་མ་བཏིང་ཞིང་ཆོས་གོས་གསུམ་གང་རུང་མེད་པའི་དགེ་སློང་གིས་འཇོག་པའི་དངོས་པོ་གྱོན་བྱར་རུང་བ་གྲུ་གང་དུ་ལངས་ཤིང་འཁོར་གསུམ་མི་ཁེབས་པ་ཁ་སྐོང་ལ་རེ་བ་དང་(༢༦བ)
བཅས་པ། བྱིན་གྱིས་མ་བརླབ་པའམ། མ་བརླབས་པའི་ཤན་གྱིས་གོས་པ། འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་རང་དོན་དུ་ཞག་སུམ་ཅུར་འཆང་འདོད་པའི་བསམ་པས་དེ་ལྟར་བཅངས་ཏེ་མཐར་ཐུག་ཞག་སོ་གཅིག་པའི་སྐྱ་རེངས་ཤར་བའི་ཚེ་སྤང་བའོ། །ཁྲུ་གང་བས་ཆུང་བ་དང༌། རྒྱུ་མི་རུང་བ་དང༌། གཞན་དོན་དུ་དང༌། དཀར་པོ་མིན་པའི་ཁ་དོག་སོགས་མི་མཐུན་པ་དང༌། གདོང་ཕྱིས་ཆུ་ཚགས་སོགས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པར་ཟླ་བར་བཞག་ན་ཉེས་བྱས་སོ། །བསླབ་བྱ་ལ། སྣམ་སྦྱར་དང་གདིང་བ་གཉིས་རྒྱུ་གསར་པ་ལ་མཐའ་གཉིས་རིམ་དུ་བྱ། བླ་གོས་ཐང་གོས་གཉིས་ལ་མཐའ་གཅིག་རྐྱང༌། ཟླ་བ་བཞིའི་དུས་ཚིགས་སུ་སྤྱད་པ་ལ་ནི། དེ་དག་གཉིས་འགྱུར་དུ་བྱ་ཞིང༌། ལྷག་མ་མི་སྦྱར། སྣམ་སྦྱར་གྱི་སྣམ་ཕྲན་དགུ་པ་ཡན་ཆད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་མན་ཆད་ཟུང་མི་བྱ། སྣམ་ཕྲན་དགུ་པ། བཅུ་གཅིག་པ། བཅུ་གསུམ་པ་གསུམ་ལ་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གསུམ་པ་བྱ། སྣམ་ཕྲན་བཅོ་ལྔ་པ། བཅུ་བདུན་པ། བཅུ་དགུ་པ་གསུམ་ལ་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་བཞི་པ་བྱ། སྣམ་ཕྲན་ཉེར་གཅིག་པ། ཉེར་གསུམ་པ། ཉེར་ལྔ་པ་གསུམ་ལ་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་ལྔ་པ་བྱ། གླེགས་བུ་དང་གླེགས་བུ་ཕྱེད་པ་མཉམ་དུ་མི་བསྒྲིག་པར་ཕན་ཚུན་སྣྲེལ་བར་བྱ། ཚལ་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་དབུས་ནས་གཡས་གཡོན་དུ་ལྟ་བ་དང༌། མཐའ་བསྐོར་དང་ལེའུ་ཡི་ཚད་རབ་སོར་བཞི། འབྲིང་སོར་ཕྱེད་དང་གསུམ། ཐ་མ་སོར་གཉིས་སམ་མཐེབ་སོར་གང་བ་བྱ་ཞིང༌། སྣམ་སྦྱར་དང་བླ་གོས་ཀྱི་ཆེ་ཚད་སྲིད་དུ་ཁྲུ་ལྔ་དང་ཞེང་དུ་ཁྲུ་གསུམ། ཆུང་ཚད་སྲིད་དུ་ཁྲུ་ཕྱེད་དང་ལྔ་དང་ཞེང་དུ་ཁྲུ་ཕྱེད་དང་གསུམ། འབྲིང་ཚད་ལ་དེའི་བར་དུ་བྱ་(༢༧ན)
ཞིང༌། མཐང་གོས་ནི་དོ་དང་བཞི་ཡང་ཡིན་ལ་དོ་དང་ལྔ་ཡང་ཡིན་ནོ། །བླ་གོས་ལ་སྣམ་ཕྲན་བདུན་དང་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གསུམ་པའོ། །མཐང་གོས་ལ་སྣམ་ཕྲན་ལྔ་དང་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གཉིས་སོ། །སྣམ་སྦྱར་གྱི་སྣོད་གཏོར་བུ་ནི། སྲིད་དུ་ཁྲུ་གསུམ། ཞེང་དུ་ཁྲུ་ཕྱེད་དང་གསུམ། དབུས་སུ་ཁ་གཏོད་ཅིང་ཁ་རྒྱུན་བུ་གུ་ཅན་ཐིག་གུས་བརྒྱུད་པར་བྱའོ།

以下是简体中文直译：
那么，对于自己的三衣任何一件，合适且具备尺寸、已加持并有毁坏需要之外的依止个人，非已敷展迦絺那衣且未获得不离僧伽梨的许可者，认知不错乱且具有想要离开的动机，行为是离开放置衣服的处所及其周围区域过夜，究竟是次日第一曙光出现后发生离开舍罪。与不足尺寸、不合适、具有材料加持的衣服分离是恶作罪。
学处是：敷具不应存放而无当日返回的想法。若这样想着离去却无法返回，应从他人处借用，若未获得，应将上衣四折叠放在上面长久保持不损坏。僧伽梨若在存放处无遗失危险，而携带途中有危险，则应存放；相反则应携带。若已敷展迦絺那衣或获得不离开许可，则不带走也无过失。当日内想返回而离去却无法返回时，应除去其加持并加持于俗人衣物等任何物品上。若无加持对象，也可由自己加持。
第三、月放置，依止可取示明："比丘"等。取后超过时间的过失："若超过"等。即依止未敷展迦絺那衣且缺少三衣任何一件的比丘，放置的物品适合穿着，长一肘且不覆盖三轮，带有希望补足，未加持或被未加持的染污，认知不错乱且动机是为自己想储存三十天的心态，如此储存，究竟是第三十一天曙光出现时为舍罪。小于一肘、材料不合适、为他人、非白色等颜色不适合，以及面巾水滤等未加持而月放置是恶作罪。
关于学处：僧伽梨和敷具两者用新材料时应两边加边，上衣和下裳两者只加一边。在四月时节使用的，应做两倍，多余的不再添加。僧伽梨的条幅九条以上二十五条以下不得成对，九条、十一条、十三条三种条幅应做三条半，十五条、十七条、十九条三种条幅应做四条半，二十一条、二十三条、二十五条三种条幅应做五条半。大条和半条不应排列相同，而应交错排列。布块开口应从中间朝向左右两侧，周边和缝线的尺寸，上等为四指宽，中等为三指半，下等为两指或一个拇指宽。僧伽梨和上衣的大小尺寸为长五肘宽三肘，小尺寸为长四肘半宽二肘半，中等尺寸在此之间，下裳可以是三肘半也可以是四肘半。
上衣有七条幅和三条半。下裳有五条幅和两条半。僧伽梨的袋子长三肘，宽二肘半，中间开口，口系绳索穿孔系以绳索。


 །(བཞི་པ་(འཁྲུར་འཇུག་པ་ལ། རྟེན་གཞི་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་སོགས་སོ།།སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བ་ནི། འཁྲུར་འཇུག་གམ། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཡང་དགེ་སློང་གིས་ཡུལ་དགེ་སློང་མ་བདུན་བརྒྱུད་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ཉེ་དུ་མ་ཡིན་པ་ལ། དངོས་པོ་ཆོས་གོས་གསུམ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་གདིང་བ་དག་ལ། གང་རུང་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་པའམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བཞིན་དུ་ཀུན་སློང་རང་དོན་དུ་འཁྲུར་འཇུག་པའི་བསམ་པས། སྦྱོར་བ་མངོན་སུམ་དུ་འཁྲུར་འཇུག་གམ། འཚེད་དུ་འཇུག་གམ། འཆག་ཏུ་འཇུག་པས་མཐར་ཐུག་གོས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཆུར་བཅུག་པ་ཙམ་ན་སྤང་བའོ། །དྲེའུ་རྔོག་དང་སྔས་དང་གདན་དང༌། དགེ་འདུན་གྱི་རྣམས་ལ་ཉེས་བྱས་སོ། །བསླབ་བྱ་ནི། དགེ་འདུན་གྱི་ཁྲིམས་སུ་བཅས་པ་བསྲུང་བར་བྱའོ། །གློ་བུར་དུ་འོངས་པས་ཀྱང་དྲིས་ནས་མི་འགལ་བར་བྱ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་འགལ་བའི་དགེ་འདུན་གྱི་ཁྲིམས་མ་བསྲུངས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །(ལྔ་པ་(ལེན་པ་ལ། རྟེན་ཡུལ་ནི། ཡང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །སྦྱོར་བའི་དམིགས་བསལ་ནི། ལན་གཅིག ཅེས་སོགས་ཏེ། བརྟེན་ཡུལ་གོང་དང་འདྲ་ཞིང༌། དངོས་(༢༧བ)
པོ་གོས་སམ་མཚོན་པས་ལྷུང་བཟེད་རུང་བ་ཚད་དང་ལྡན་པ། སྦྱོར་བ་ངག་གི་རིག་བྱེད་ཀྱིས་བླངས་ཏེ། མཐར་ཐུག་ལག་ཏུ་ཐོབ་ན་སྤང་བའོ། །བདུན་པ་སྟོད་གཡོགས་སྨད་གཡོགས་དང་བཅས། ཞེས།1(དྲུག་པ་(སློང་བར་མི་རིགས་པ་སློང་བའི་སྤང་བ་ལ། རྟེན་གྱིས་བསླང་བར་གནས་པ་བརྟན་པ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །སླད་དུ་བསླང་བའི་ཚད་ནི། གལ་ཏེ། ཞེས་སོགས་སོ། །(བདུན་པ་(ཚད་ལས་འདས་པའི་ལྟུང་བ་ནི། དེ་ལས། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཡང་རྟེན་དགེ་སློང་ཆོས་གོས་ཚང་མ་ཡོད་པས། ཡུལ་ཁྱིམ་པ་ཉེ་དུ་མ་ཡིན་པ་ལ་དངོས་པོ་ཁྱིམ་པའི་འམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་གོས་སྟོད་གཡོགས་སྨད་གཡོགས་ཙམ་ལས་ལྷག་པ། འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་བསླང་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ། སྦྱོར་བ་ངག་གི་རིག་བྱེད་ཀྱིས་བསླངས་ཏེ། མཐར་ཐུག་ཐོབ་པ་ན་སྤང་བའོ། །རང་ལ་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གོས་མེད་པ་སློང་བར་རིགས་ཀྱི། ལྷག་པོར་བླངས་ན་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །བརྒྱད་པ་ལྤགས་པ་སློང་བ་ནི། ཡུལ་ཚད་དུ་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་ནི། དགེ་སློང་གིས། ཞེས་སོགས་སོ། །སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་སློང་དང་བཅས་པ་ནི། དེས་ན། ཞེས་སོགས་སོ། །མཐར་ཐུག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། གོས་གྲུབ་ན། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཡང་དགེ་སློང་སྲ་བརྐྱང་མ་བཏིང་བས་ཡུལ་ཁྱིམ་པ་ཉེ་དུ་མ་ཡིན་པ་ལ། རང་ལ་བསྔོས་པའི་གོས་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་རང་ལ་བསྔོས་པར་ཤེས་པ་ལ་དངོས་སུ་འབུལ་བ་ལོངས་མེད་པར་སྔ་ཚོམས་སུ་བླང་འདོད་པས། སྦྱོར་བ་ངག་གི་རིག་བྱེད་ཀྱིས་བླངས་ཏེ། མཐར་ཐུག་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཐོབ་ན་སྤང་བའོ། །དགུ་པ་སོ་སོ་ནས་ལྤགས་པ་སློང་བ་(༢༨ན)
ནི། གཞུང་དོན་གྱི་ཡན་ལག་གསུམ་སྔ་མ་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ལྟུང་བའི་རྣམ་བཞག་ཀྱང་གོང་བཞིན་ལས། འབུལ་བ་པོ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་དབྱེ་བ་ལས། གླེང་གཞི་ཁྱད་པར་གྱི་སྤྱི་དང་སོ་སོ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །བཅུ་པ་བསྐུལ་བའི་སྤང་བ་ནི། སྦྱིན་བདག་གིས་ཕོ་ཉ་བ་ལ་བསྐུལ་བའི་དོན་ནི། དགེ་སློང་གིས་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་སོ། །དགེ་སློང་གིས་ཕོ་ཉ་ལ་སྤང་བར་བསྟན་པ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །ཕོ་ཉ་བས་ཞལ་ཏ་བ་ལ་དྲི་ཞིང་དགེ་སློང་གིས་བསྟན་པར་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞལ་ཏ་བགྱིས་པ། ཞེས་སོགས་སོ། །ཕོ་ཉ་བས་དེ་དག་དགེ་སློང་ལ་གོ་བར་བྱ་བ་ནི། དེ་ནས། ཞེས་སོགས་སོ། །བསྐུལ་བའི་དོན་ནི། དགེ་སློང་གིས་ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ནི་དགེ་སློང་གིས། ཞེས་སོགས་སོ། ། མ་གྲུབ་ན་ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་ཅེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་སོགས་སོ། །ལྷག་པར་བླང་བའི་ལྟུང་བ་དངོས་ནི། གལ་ཏེ། ཞེས་སོགས་སོ། །རེ་བ་མེད་ན་སྦྱིན་བདག་ལ་སྦྲན་པ་ནི། གལ་ཏེ། ཞེས་སོགས་སོ།

以下是简体中文直译：
（第四）使洗中，依止基础等："复次"等。行为分类："使洗或"等。即比丘对象为七代以内的非亲属比丘尼，物品是已加持三衣和坐具等任何一种，认知不错乱或怀疑的情况下，动机是为自己目的而想使洗的心态，行为是亲自使洗或使煮或使踩，究竟是衣服一部分放入水中的瞬间即为舍罪。对毛毯、枕头、垫子和僧团所有物是恶作罪。学处是：应守护僧团所制定的规矩。突然到来的也应询问后不违背。不守护违背佛陀教诫的僧团规矩则无过失。
（第五）接受中，依止对象："复次"等。行为特例："一次"等。依止对象如前所述，物品为合适尺寸的衣服或以此类推的钵，行为是通过语言表示而接受，究竟是到手时为舍罪。"七、上衣下裳及"，（第六）不应索取而索取的舍罪中，依止可索取情况的确立："比丘"等。再次索取的尺度："若"等。（第七）超过限度的过失："若超过"等。即依止比丘具有全部衣服，对象是非亲属俗人，物品是俗人或出家人的衣服超过上衣下裳的程度，认知不错乱且动机是想索取的心态，行为是通过语言表示而索取，究竟是获得时为舍罪。应当索取自己维生所需衣物，若索取多余则成为过失。
第八、索求皮革，对象及尺度标准："比丘"等。行为特征及动机："于是"等。究竟特征："完成衣服"等。即依止未敷展迦絺那衣的比丘，对象为非亲属俗人，对已指定给自己的衣服认知不错乱且动机是知道指定给自己而想在未明确给予的情况下提前接受，行为是通过语言表示而接受，究竟是因此获得时为舍罪。第九、分别索求皮革，经文要素三方面如前所述。过失安立也如上所述，不同之处在于施主是一般与特殊的区别，缘起特点是一般与个别的差异。
第十、遣使舍罪，施主对使者嘱托的内容："比丘因"等。比丘对使者的表示："比丘"等。使者向管事人询问并比丘表示的内容："若已管理"等。使者向比丘传达的内容："然后"等。嘱托的目的是比丘如何完成："比丘"等。如果未成功该如何做："具寿"等。过多接受的实际过失："若"等。若无期望则告知施主："若"等。


 །དེ་ཡང་དགེ་སློང་གིས་ཡུལ་ཞལ་ལྟ་བ་ལ་དངོས་པོ་ཁྱིམ་པ་ཉེ་དུ་མ་ཡིན་པས་བསྐུལ་བའི་གོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་རང་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྦྱོར་བ་བསྐུལ་བསྡད་དྲུག་ལས་ལྷག་པར་བསླངས་ཏེ་མཐར་ཐུག་ཐོབ་ནས་སྤང་བའོ། །དགེ་སློང་གིས་སྦྱིན་བདག་གིས་ཆོས་གོས་ཀྱི་རིན་བསྐུར་བའི་ཕོ་ཉ་བས་དགེ་སློང་རང་གིས་བསྟེན་པའི་ཞལ་ཏ་བ་དགེ་བསྙེན་ལྟ་བུ་ལ་གཏད་ན་དེ་ཆོས་གོས་སྒྲུབ་ཏུ་བཅུག་པ་དུས་སུ་མ་བྱུང་ན་ལན་གསུམ་དུ་བསྐུལ། དེར་མ་བྱུང་ན་ལན་གསུམ་དུ་བསྡད། དེ་ལའང་མ་བྱུང་ན་སྦྱིན་པ་པོ་ལ་སྦྲན། སྦྱིན་བདག་གི་(༢༨བ)
སེམས་བསྡུ་བར་ཁས་ལེན་ན་བསླང་ཞིང་མིན་ལེན་ན་མི་བླང་ངོ༌། །ལྟུང་བ་འདི་རྫོགས་པ་ལ་སྦྱིན་བདག་དང་ཕོ་ཉ་བ་དང་ཞལ་ཏ་བ་གསུམ་ཀ་མི་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་གྱིས། གང་རུང་རེ་མི་མིན་ན་ཉེས་བྱས་སོ། །བཅུ་ཚན་གཉིས་པ་ནི། སྡོམ་ལ། སྲིན་བལ་འབའ་ཞིག་ཆ་གཉིས་དང༌། །དྲུག་དང་མཐོ་གང་ལམ་དང་ནི། །འཁྲུ་བ་དང་ནི་གསེར་དངུལ་དང༌། །མངོན་མཚན་ཅན་དང་ཉོ་ཚོང་ངོ༌། །ཞེས་པ་ལས། (དང་པོ་(སྲིན་བལ་འབའ་ཞིག་པ་ལ། རྟེན་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། རྟེན། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཡང་རྟེན་དགེ་སློང༌། དངོས་པོ་ཡུལ་དུས་དེར་དཀོན་པའི་སྲིན་བལ་ཡིན་པ་ལ། ཀུན་སློང་སྟན་བྱེད་འདོད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ། སྦྱོར་བ་རང་ངམ་གཞན་བསྐོས་པས་མཐར་ཐུག་སྲིན་བལ་བཀྲམ་པ་ཙམ་ན་སྤང་བའོ། །གཉིས་པ་ནག་པོ་འབའ་ཞིག་པ་ནི། རྟེན་གཞི་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་སོ། །སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། སྟན། ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་བལ་ནག་པོའི་གསེབ་ཏུ་དཀར་པོ་ཆ་གཉིས་བསྲེ་བ་སྟེ་ཡན་ལག་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཆ་གཉིས་བསྲེ་བ་ལ། བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་སོ།།ལྟུང་བ་དངོས་ནི། གལ་ཏེ། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཡང་ནག་པོའི་གསེབ་ཏུ་དཀར་པོ་ཆ་གཉིས་བསྲེ་བ་སྟེ་ཡན་ལག་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།བཞི་པ་ལོ་དྲུག་གི་ནང་དུ་སྟན་གཉིས་པ་བྱེད་པ་ལ། སྟན་བཅང་དུ་གནང་བའི་དུས་དང་བཅས་པ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །དུས་ལས་འདས་པའི་ལྟུང་བ་དམིགས་བསལ་དང་བཅས་པ་ནི། གལ་ཏེ། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཡང་རྟེན་དགེ་སློང་གིས་དངོས་པོ་ལོ་དྲུག་(༢༩ན)
གི་ནང་དུ་སྟན་མ་སྦྱར་བ་འདི་ཡོད་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང༌། ཀུན་སློང་རང་གང་སྤྱོད་འདོད་པས་མཐར་ཐུག་ལོངས་སྤྱོད་དེ་རྙིང་པར་གྱུར་ན་དེ་ཡང་སྤང་བའོ། །(ལྔ་པ་མཐོ་གང་གི་སྤང་བ་ནི།(1 དགེ་སློང་གིས་གདིང་བ་གསར་པ་བྱེད་ན། གསར་པ་ཁ་དོག་མི་སྡུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གདིང་བ་རྙིང་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་མཐོ་གང་འཁོར་བས་ཀླན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་གདིང་བ་གསར་པ་ཁ་དོག་མི་སྡུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གདིང་བ་རྙིང་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་མཐོ་གང་འཁོར་བས་མ་ཀླན་པར་གདིང་བ་གསར་པ་སྤྱོད་ན་སྤང་བའི་ལྟུང་བྱེད་དོ། །(དྲུག་པ་བལ་འབུར་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྤང་བ་ནི། བསྐུར་དུ་གནང་བའི་ཚད་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་པའོ། །འདས་པའི་ལྟུང་བ་ནི། དེ་ལས། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཡང་རྟེན་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་བལ་གྱི་ཁུར་རང་གི་ཡིན་པ་དངོས་མ་སྤྲོད་པར་ཁུར་པོ་ལོངས་པ་རྒྱང་གྲགས་ལས་འདས་པར་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་རང་གར་དུ་སྦྱོར་བ་བལ་གྱི་ཁུར་ཁྱེར་བ་གཞན་མེད་ན་དཔག་ཚད་གསུམ་ཚུན་ཆད་དུ་ལྟུང་བ་མེད་དོ། ། དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་གི་མཐར་ཕྱིན་པའམ། ཁུར་ཁྱེར་བ་ཡོད་ན་དང་པོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྒྱང་གྲགས་རེ་རེའི་མཐར་ལྟུང་བ་རེ་རེའོ། །དེའི་ཕྱེད་རེར་ཉེས་བྱས་རེ་རེའོ། །མངོན་ཤེས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ལས་གཞན་པས་ནམ་མཁའ་ལ་ཁྱེར་ཏེ་འགྲོ་བ་དང༌། དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་སུ་སྤྲུལ་ཏེ་བལ་ཁྱེར་ཏེ་འགྲོ་ན་ཉེས་བྱས་སོ།

以下是简体中文直译：
即比丘对象是管事人，物品是非亲属俗人嘱托的衣服，认知不错乱且动机是自愿的心态，行为是超过六次催促和停留而索求，究竟是获得后为舍罪。比丘若由施主派遣携带衣服资金的使者交给比丘自己所依靠的管事人如优婆塞，使其获取衣服但未及时得到，应三次催促，若未得到则三次停留，若仍未得到则告知施主。若施主答应汇集心意则应索取，若不答应则不应索取。此过失完整的条件是施主、使者和管事人三者皆为人类，若其中任一不是人则为恶作罪。
第二组十条摄颂：纯蚕丝、两分、六年、一搩手、道路、洗浴、金银、有明显标记和买卖。
（第一）纯蚕丝中，依止对象等："复次"等。行为特征："依止"等。即依止比丘，物品是在当地当时稀缺的蚕丝，动机是想做坐具而引发，行为是自己或派他人究竟是展开蚕丝的瞬间为舍罪。第二、纯黑羊毛中，依止基础等："复次"等。行为特征："坐具"等。即在天然黑羊毛中掺入两分白色，要素如前所述。第三、掺入两分中，应学内容："比丘"等。实际过失："若"等。即在黑色中掺入两分白色，要素如前所述。第四、六年内做第二个坐具中，允许持有坐具的时间等："比丘"等。超过时间的过失及特例："若"等。即依止比丘，物品是六年内未损坏的坐具仍然存在，认知不错乱，动机是想自己使用，究竟是使用后变旧也为舍罪。
（第五）一搩手的舍罪：比丘做新敷具时，为使新敷具颜色不美观，应用旧敷具周围如来一搩手大小的布块覆盖。若比丘为使新敷具颜色不美观，未用旧敷具周围如来一搩手大小的布块覆盖而使用新敷具，为舍堕罪。（第六）从羊毛负担而生的舍罪，允许携带的尺度："比丘"等。超过的过失："若超过"等。即依止比丘，物品是属于自己的羊毛担子未实际交付而担负超过一拘卢舍，认知不错乱且动机是想随意行动，行为是携带羊毛担子，若无其他人携带，三由旬以内无过失。从此开始至一拘卢舍结束，或有人可携带则从开始计算每一拘卢舍结束时各有一过失。每半拘卢舍各有一恶作罪。除神通神变外，在空中携带行走，或变化为畜生等携带羊毛行走是恶作罪。


 །བསླབ་པ་ནི། ཁྱིམ་པའི་ཁུར་ཕྱེད་ལས་མི་ཁུར། ཞྭ་དང་ལྷྭམ་སྒྲོག་གུ་ཅན་དང༌། སྟོད་སྐོར་ནང་ཚང་ཅན་དང༌། སྐ་རག་ཙམ་གྱི་དོན་དུ་བལ་ཁྱེར་བ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །བདུན་པ་བལ་རྨེལ་དུ་འཇུག་པའི་སྤང་བ་ལ། རྟེན་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང་དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བ་ནི། འཁྲུར་འཇུག་གམ། ཞེས་སོགས་སོ། དེ་ཡང་རང་གིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་ཆོས་གོས་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ལུག་གི་བལ་འཁྲུར་འཇུག་གམ། ཚེད་དུ་འཇུག་གམ། འཆག་ཅེས་པ་རྨེལ་དུ་འཇུག་ཅེས་འདོན་པ་བསྒྱུར་ཏེ་ལྟུང་བའི་ཡན་ལག་འཁྲུར་འཇུག་གི་སྐབས་(༢༩བ)
བཞིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་རིན་པོ་ཆེ་བདག་གིར་བྱེད་པའི་སྤང་བ་ནི། རྟེན་གཞི་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། ལེན་ཏམ། ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རྟེན་དགེ་སློང་གིས་རུང་བ་གསུམ་གང་ཡང་མ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་གསེར་དངུལ་ལ་སོགས་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་པ། ཉོ་ཚོང་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་རུང་བ། རང་གི་ཡིན་པ། ལག་པས་སླེབ་པའི་མངོན་སུམ་དུ་གནས་པ། འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་རང་དོན་དུ་རང་གར་རེག་པའམ་རེག་འདོད་པས། སྦྱོར་བ་རང་ངམ་གཞན་མངོན་སུམ་དུ་བསྐོས་ཏེ་འདི་ལོངས་ཤིག་འདི་ཞོག་ཅིག་ཅེས་སོགས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་རེག་པ་རྫོགས་པ་སྤང་བའོ། །ལུས་དང་འབྲེལ་པ་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་ཀྱིས་རེག་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །ཕ་ཚད་ན་འདུག་པ་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ཡང་གས་ཆག་ཚིག་པས་ཐ་སྙད་ཉམས་ཏེ་རིན་གདགས་སུ་མི་རུང་བ་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པར་བཅོས་པ་ལ་ཉེས་བྱས་སོ། །ཞ་ཉེ་ཟངས་ལུགས་སོགས་རིན་པོ་ཆེ་མ་བཅོས་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །བསླབ་བྱ་ནི། སྟོན་པས་གནང་བ་ནི་ཁབ་དང་རྒྱ་སོགས་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ཤན་མི་བསྲེ། རག་ཟངས་མཁར་ཤིང་གི་ལྷུང་བཟེད་བདག་གིར་མི་བྱེད། གལ་ཏེ་བྱེད་ན་སྨན་ཕོར་གྱི་བློས་བྱེད། ལྷུང་བཟེད་བསླབ་ཏུ་རུང་བ་ནི། ལྕགས་དང་ས་ལས་བྱས་པ་གཉིས་ཁོ་ནའོ། །རིན་པོ་ཆེ་རུང་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྦྱིན་བདག་བདག་པོར་གཞུག་པ་དང༌། ཞལ་ཏ་པའམ་གཉེར་ཀ་བྱེད་པའི་དགེ་བསྙེན་བདག་པོར་གཞུག་པ་དང༌། སྔགས་ཚིག་གིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་སྟེ་གསུམ་མོ། །མེ་ཆུའི་དོན་དུ་མེ་ཆུའི་ཤེལ་དང༌། ལམ་རྒྱགས་སོགས་བཟའ་བཏུང་གི་དོན་དུ་ཀརྵ་པ་ཎ་(༣༠ན)
སོགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བཅང་དུ་རུང་ལ། དེ་ཡང་འབྲས་ཆན། ཟན་དྲོན། ཤ། ཉ་ཤ། སྣུམ་ཁུར་ཏེ་བཟའ་བ་ལྔ། ཙི་ཙི། ཁྲེ་རྒོད། རྒྱ་སྲན། བྲ་རྒོད། ཁྲེ་སྟེ་བཟའ་བར་སྨོན་པ་ལྔ། གསེར། དངུལ། བཻ་ཌཱུརྻ། (ཤེལ།( མུ་ཏིག་སྟེ་རིན་པོ་ཆེ་ལྔ། ཞ་ཉེ་ཟངས་རོ་ཉེ་ཁྲོ་ཆུ་ལྕགས་ཏེ་རིན་པོ་ཆེར་སྨོས་པ་ལྔའོ། །དགུ་པ་མངོན་མཚན་ཅན་ལ། རྟེན་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་སོ། །སྦྱོར་བའི་མཚན་མ་ནི། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ། ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རྐྱེན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་མི་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ཡུལ་ཁྱིམ་པ་ཉེ་དུ་མིན་པ། རང་དང་ནོར་མི་གཅིག་པ་ལ་དངོས་པོ་རིན་པོ་ཆེའམ་འབྲུ་ལ་སོགས་རང་དབང་བ། བསམ་པའི་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང༌། ཀུན་སློང་རང་དོན་དུ་བསྐྱེད་ཀྱི་ཁེ་འདོད་པས་སྦྱོར་བ་འབུན་སྐྱེད་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ། མཐར་ཐུག་བསྐྱེད་ཐོབ་པ་ན་སྤངས་པའོ། ཡུལ་ཁྱིམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་འབུན་སྐྱེད་བྱེད་པ་དང༌། གཞན་དོན་དང༌། གཞན་ལ་བཅོལ་བ་དང༌། ཕྲིན་ཡིག་སོགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་དེ་བསྐྱེད་ཐོབ་པ་ན་ཉེས་བྱས་སོ། །བསླབ་བྱ་ནི། དཀོན་མཆོག་གི་དོན་དུ་དགེ་བསྙེན་བསྐོས་ཏེ་གཏའ་མ་ཉེས་རི་བླངས་ཏེ། དཔང་པོ། ལོ་ཟླ་ཉི་མ། གནས་བརྟན་དགེ་བསྐོས། ལེན་པ་པོ་རྫས་སྐྱེད་པ་པོ་དང་བཅས་པའི་ཡེ་གེ་རྒྱས་བཏབ་སྟེ། དགེ་སློང་གཞན་ཡང་རྒྱུས་ཤེས་བཅུག་ནས་དཀོན་མཆོག་གི་རྫས་དཀོན་མཆོག་གི་དོན་དུ་བསྐྱེད་ཀྱིས་དཀོན་མཆོག་མཆོད་པར་བྱའོ། །བཅུ་པ་ཉོ་ཚོང་ལ། རྟེན་གཞི་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་མཚན་ཉིད་ནི། རྣམ་པ། ཞེས་སོ།

以下是简体中文直译：
学处是：不应携带超过俗人负担的一半，为了帽子、系带鞋、内衬上衣和腰带等而携带羊毛则无过失。第七、使羊毛清洗的舍罪中，依止对象等："复次比丘"等。行为分类："使洗或"等。即为了自己加持的法衣目的，使洗或使煮或梳理羊毛，这里念为"使清洗"而翻译，过失要素如使洗的情况相同。第八、接受贵重物品的舍罪中，依止基础等："复次"等。行为特征："接受或"等。即依止比丘，对未经三种允许的物品是金银等贵重物品，可以买卖等名称称呼，是自己的，手能触及的现前存在，认知不错乱且动机是为自己目的而随意接触或想接触，行为是自己或明显指派他人说"拿这个"、"放这个"等，究竟是完成接触为舍罪。通过与身体相连的杖等接触则无差别。若在远处或虽是贵重物但因破裂、破损、烧毁而名称已损失不能标价，以及形状如贵重物的物品则为恶作罪。锡、铜铸等非贵重物品则无过失。
学处是：佛陀允许的针盒等不应混入贵重物，不应接受铜铁杖钵，若接受则应以药碗的心态接受。适合学习的钵只有铁和陶土制作的两种。允许贵重物有三种：让施主作主人，让管事人或经管优婆塞作主人，用咒语加持三种。为火水目的可加持水晶镜，为路粮等饮食目的可加持迦利沙波纳等，这也包括饭、热粥、肉、鱼、油脂等五种食物，小米、荞麦、豆、胡麦、谷等五种希望食物，金、银、琉璃、水晶、珍珠等五种贵重物，锡、铜、矿石、水银、铁等称为贵重物的五种。
第九、明显标记中，依止对象等："复次"等。行为标志："各种形式"等。即没有特殊条件的比丘，对象是非亲属俗人，与自己财物不共的，物品是贵重物或谷物等自己所有，心理认知不错乱，动机是为自己而想获得利益，行为是进行放贷获利，究竟是获得利息时为舍罪。向非俗人放贷获利，或为他人目的，或委托他人，或通过书信等获利而获得利息时为恶作罪。学处是：为三宝目的任命优婆塞，收取抵押品和利息，有证人、年月日、寺院长老执事、借贷人和生利者等盖章文件，使其他比丘也知晓，三宝财物为三宝目的获利用于供养三宝。第十、买卖中，依止基础等："复次"等，行为特征："各种"等。


 །དེ་ཡང་རྟེན་སྔོན་གྱི་བུ་ལོན་མི་འཁོར་ཞིང༌། བུ་ལོན་(༣༠བ)
མ་འཁོར་ན་མ་བྱིན་ལེན་གྱི་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པ་དེ། དངོས་པོ་འབྲུ་གོས། འདུ་ཤེས་འཁྲུལ་མེད། ཀུན་སློང་རང་དོན་དུ་རང་གར་ཉོ་ཚོང་བྱེད་འདོད་པས་སྦྱོར་བ་མོད་ཉོ་དཀོན་ཚོང་གི་སྒོ་ནས་མཐར་ཐུག་ཁེ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་སྤོང་བའོ། །བསླབ་བྱ་ནི། དགེ་འདུན་གྱི་ཕྱིར་འབྲུ་ཉོ་བར་བྱ་ཞིང༌། ཁྱིམ་པའི་ཚོང་བར་དུ་མི་འཇུག རང་གི་ཆོས་གོས་སོགས་ཁྱིམ་པ་ལ་ཉོར་གཞུག ཁྱིམ་པ་མེད་ན་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲང་པོར་གཏད་ནས་འདི་ཙམ་པའོ་ཞེས་བསྐྱེད་བརྗོད་ཅིང༌། དཀོན་མཆོག་གི་ཕྱིར་མིན་པར་ཟོང་ལ་མི་རྩེག དུས་འདིར་མ་ཁུག་ན་བསྐྱེད་འདི་ལྟར་འཕེལ་བྱ་བ་སོགས་གཏའ་མ་མི་གཞུག དགེ་འདུན་གྱི་ཕྱིར་ཡང་རྒན་རབས་ལ་མ་ཞུས་པར་ཚོང་བསྐྱེད་མི་བཏང༌། འབྲུ་སོགས་སྲོག་ཆགས་ཡོད་པར་མི་བཙོང་ཞིང༌། སྤང་བྱ་ཕྱི་མ་གཉིས་བཤགས་པ་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁེའི་ཆ་གཏན་སྤང་དུ་བྱེད་དགོས་སོ། །(བཅུ་ཚན་གསུམ་པ།( སྡོམ་ལ། ལྷུང་བཟེད་གཉིས་དང་ཐ་ག་གཉིས། །བྱིན་འཕྲོག་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུང་དང༌། །དགོན་པ་བ་དང་རས་ཆེན་དང༌། །བསྔོས་པ་དང་ནི་གསོག་འཇོག་གོ། །ཞེས་པས། དང་པོ་ལ་རྟེན་བཅང་དུ་གནང་བ་དུས་རང་དང་བཅས་པ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །འདས་པ་ནི། དེ་ལ། ཞེས་སོགས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་རྒྱུ་དང་ཁ་དོག་རུང་ཞིང༌། མཐེ་བོའི་ལྟོ་གང་གི་ལྷག་མར་ཕུལ་དགུ་ཤོང་བ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ལྷུང་བཟེད་ལྷག་པོའི་ཡོ་བྱད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སོགས་ཀྱིས་རུང་བ་མ་བྱས་པ། འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་རང་དོན་དུ་རྒྱུན་དུ་འཆང་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྦྱོར་བ་ཞག་བཅུ་བཅངས་ནས་མཐར་ཐུག་ཞག་བཅུ་གཅིག་པའི་སྐྱ་རེངས་འཆར་བའི་ཚེ་སྤང་(༣༡ན)
བའོ། །ཡན་ལག་གཞན་རྣམས་གོས་ཞག་བཅུ་འཆང་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །(གཉིས་པ་(ལྷུང་བཟེད་ལྷག་པོ་ཚོལ་བའི་སྤང་བ་ལ། རྟེན་བསམ་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །སྦྱོར་བ་འདས་པ་ནི། ལྷུང་བཟེད། ཅེས་སོགས་སོ། །ལྟུང་བ་འདི་ཕྱིར་བཅོས་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །རྟེན་ལྷུང་བཟེད་རུང་བ་ཚད་ལྡན་ཡོད་པའི་དགེ་སློང་གིས་ཁྱིམ་པ་ཉེ་དུ་མ་ཡིན་པ་ལ་དངོས་པོ་ལྷུང་བཟེད་རུང་བ་ཚད་ལྡན་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་རང་དོན་དུ་སློང་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྦྱོར་བ་སློང་བ་ལ་ཞུགས་ཏེ་མཐར་ཐུག་ལག་ཏུ་ཐོབ་ནས་ཐོབ་བློ་སྐྱེས་པ་ན་སྤང་བའོ། །ལྷུང་བཟེད་མེད་ཀྱང་ཡོད་པའི་བསམ་པས་སློང་བ་དང༌། ཡོད་བཞིན་དུ་རིན་གྱིས་ཉོ་བ་དང༌། མེད་ན་རིན་ཡོད་བཞིན་དུ་བསླང་བ་དང༌། བཟང་པོ་འདོད་པས་བརྗེ་བ་རྣམས་ལ་ཉེས་བྱས་སོ། །ལྷན་པ་བཞི་མན་ཆད་བླན་པའམ་བླན་རུང་ལ་བྱིན་རླབས་ཆགས། ལྔ་ཡན་ཆད་དུ་མི་ཆགས་ལ། ལྷུང་བཟེད་སོགས་ཡོ་བྱད་ལ་ཧ་ཅང་ཆགས་པར་མི་བྱ། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་ལྷུང་བཟེད་དངོས་དང༌། རིན་མེད་ན་བླང་དུ་རུང་ལ་ལྟུང་བ་འདི་ཕྱིར་འཆོས་པའི་ཚེ་ལྷག་པོ་གཅིག་དགེ་འདུན་ལ་བྲིམས་པས་སྙིགས་པར་བྱས་ལ། ལྷག་པོ་དུ་མ་ཡོད་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཞན་ལ་གཏན་སྤང་དུ་བྱའོ། །(གསུམ་པ་(འཐག་ཏུ་འཇུག་པའི་སྤང་བ་ལ། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་སོགས་ཏེ། སྦྱོར་འདས་ནི། གོས། སོགས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་གི་ཐ་ག་པ་ཉེ་དུ་མིན་པ་ལ་དངོས་པོ་གོས་ཀྱི་རྒྱུ་རུང་བ་ཚད་ལྡན་རང་གི་ཡིན་པ། ཉེ་དུ་མིན་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་རང་དོན་དུ་འཐག་འཇུག་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས། སྦྱོར་བ་རང་ངམ་བསྐོས་པས་བརྔན་པ་མ་བྱིན་(༣༡བ)
པ་འཐག་ཏུ་བཅུག་སྟེ་མཐར་ཐུག་ཐོབ་བློ་སྐྱེས་པ་ན་སྤང་བའོ། །བཞི་པ་འཐག་པ་བསྐྱེད་པ་ལ། ཡུལ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང་གིས། ཞེས་སོགས་སོ། །སྦྱོར་འདས་ནི། དེ་ནས། ཞེས་སོགས་ཏེ། སྦྱིན་བདག་གིས་རང་ལ་དངོས་པོ་བདོག་པ་རུང་བ་ཚད་ལྡན་ལས་ལྷག་པའི་སྦྱིན་བདག་ལས་བླངས་ཏེ་འཐག་ཏུ་བཅུག་ན་སྤང་བ་སྟེ། ཡན་ལག་གོང་བཞིན་ནོ།

以下是简体中文直译：
即依止先前债务无法收回，且债务不收回将导致不与取波罗夷等的条件不具备者，物品为谷物衣服，认知不错乱，动机是为自己目的而想随意买卖，行为是通过低买高卖的方式，究竟是获得利润时为舍罪。学处是：应为僧团购买谷物，不应介入俗人交易中，应让俗人购买自己的法衣等，若无俗人则应直接交付物品实物说"值这么多"，不为三宝目的不触碰商品，不应说"此时不收回则利息如此增长"等设置抵押，即使为僧团也不应未请教长老而放贷，不应出售有生命的谷物等，忏悔后两种舍罪时必须永远舍弃这两种利润部分。
（第三组十条）摄颂：两种钵、两种织、强夺、夏三月、最后月、阿兰若、大布、指定和储蓄。
第一中，依止允许持有的时间等："比丘"等。超过："若超过"等。即依止比丘，物品是材料和颜色适合，容量可装一拇指肚以上的余粮九倍的钵，未加持为多余物品等使之适合，认知不错乱且动机是为自己目的而想长期储存的心态，行为是储存十天，究竟是第十一天曙光出现时为舍罪。其他要素如衣服十天储存的情况所述。
（第二）寻求额外钵的舍罪中，依止心态："复次"等。行为超过："钵"等。忏悔此过失："比丘"等。依止拥有合适尺寸的钵的比丘，对非亲属俗人，物品是合适尺寸的钵，认知不错乱且动机是为自己目的而想索求的心态，行为是进行索求，究竟是到手后生起获得的心念时为舍罪。虽无钵却想有钵而索求，或已有却用钱购买，或没有却有钱而索求，或因想要好的而交换，这些情况皆为恶作罪。补片四块以下缝补或可缝补时加持有效，五块以上则无效，对钵等用具不应过于执著。若无生活必需的实际钵或无钱则可接受，忏悔此过失时应将多余的一个分给僧团而废弃，若有多个多余则应永久舍弃给其他出家人。
（第三）使织的舍罪中，依止基础："复次"等。行为超过："衣"等。即依止比丘对非亲属织工，物品是合适尺寸的衣服材料且属于自己，明知非亲属而动机是为自己目的想使织的心态，行为是自己或派遣他人在未给报酬的情况下使织，究竟是生起获得的心念时为舍罪。第四、增加织物中，对象及目的："比丘"等。行为超过："然后"等。即施主给自己的物品是合适尺寸的适合物品，从施主处取得超过部分使织则为舍罪，要素如上所述。
;


 །ལྔ་པ་བྱིན་འཕྲོག་ལ། རྟེན་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །ཀུན་སློང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། དེའི་འོག་ཏུ། ཞེས་སོགས་སོ། །ཕྱིར་བཅོས་ནི། འཕྲོག་གམ། ཞེས་སོགས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་གིས་ཡུལ་དགེ་སློང་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་དངོས་པོ་རང་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཆོས་གོས་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་རང་ངམ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འཕྲོག་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྦྱོར་བ་རང་ངམ་གཞན་བསྐོས་པས་འཕྲོག་སྟེ་མཐར་ཐུག་བྲལ་བར་བྱ་བའི་དགེ་སློང་གི་ལུས་ལས་ཆོས་གོས་བྲལ་ན་སྤང་བའོ། །མི་རུང་བ་དང༌། ཚད་ལས་ཆུང་བ་དང༌། བརྒྱུད་ནས་དང༌། སླར་སྦྱིན་སྙམ་ནས་འཕྲོག་པ་ལ་ཉེས་བྱས་ཏེ། མཐར་ཐུག་གནོད་པར་དོགས་པས་འཕྲོག་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །(དྲུག་པ་(བརྟད་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྤང་བ་ནི། རྟེན་གྱིས་བླང་དུ་གནང་བར་བསྟན་པ་ནི། དགེ་སློང་གི། ཞེས་སོགས་སོ། །བླངས་ནས་བཅང་དུ་གནང་བར་བསྟན་པ་ནི། བླངས་ནས། ཞེས་སོགས་དང༌། དེ་ལས་འདས་པ་ནི། དེ་ལས། ཞེས་སོགས་ཏེ། རྟེན་དབྱར་གནས་པའི་དགེ་སློང་གིས་དངོས་པོ་དབྱར་ཁས་ལེན་མ་བྱུང་བའི་གོས་ཀྱི་རྙེད་པ་རུང་བ་ཚད་ལྡན། དུས་དབྱར་ཁས་བླངས་ནས་དགག་དབྱེ་མ་བྱས་ཀྱི་གོང་དུ་རྐྱེན་དབང་(༣༢ན)
མ་གཏོགས་པར་ཀུན་སློང་དབྱར་ནང་དུ་བདག་གིར་བྱེད་འདོད་པ་དང༌། དབྱར་ནང་དུ་རང་གར་དགོད་པ་དང༌། དགག་དབྱེ་ཐོན་པའི་ཕྱི་དེ་ཉིན་མ་བགོས་པ་དང༌། སྦྱོར་བ་དེ་དང་དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་སྔ་མ་དགག་དབྱེའི་ནང་དུ་བདག་གིར་བྱས་པ་དང་བགོས་པ་དང༌། ཕྱི་མ་སྦྱིན་བདག་གི་ཚིག་གིས་དབང་མེད་ནས་སྦེད་པ་མ་བསྐོས་པར་དུས་དེར་དང་དེ་ལས་འདས་ཏེ། རིམ་བཞིན་དབྱར་གྱི་རྙེད་པ་བདག་གིར་བྱེད་སྔས་པ་དང༌། བགོད་ཕྱིས་ཀྱིས་སྤང་བར་འགྱུར་རོ། །(བདུན་པ་(དགོན་པའི་སྤང་བ་ལ། སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གྲོང་དུ་བཞག་ཏུ་གནང་བ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་དང༌། ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཕྲལ་ཏུ་གནང་བ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་དང༌། འདས་པ་ནི། དེ་ལས། ཞེས་སོགས་ཏེ། རྟེན་སྣམ་སྦྱར་དང་མི་འབྲལ་བའི་གནང་བ་མ་ཐོབ་པ་དང༌། སྲ་བརྐྱང་མ་བཏིང་བའི་དགེ་སློང་གིས་དངོས་པོ་རང་རང་གི་ཆོས་གོས་དངོས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཅན་དགོན་པར་འཇིགས་པའི་དབང་གིས་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གྲོང་དུ་འཇིགས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་བར་བཞག་ཏུ་རུང་བ་ལ་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་རང་གར་ཞག་དྲུག་ཏུ་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྦྱོར་བ་བར་ཆད་ཀྱི་རྐྱེན་མེད་པར་རང་གི་གནས་དང་སྣམ་སྦྱར་བཞག་པའི་གནས་ཉེ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལས་མཐར་ཐུག་ཞག་ཏུ་འདས་ཏེ། འདུན་པའི་སྐྱ་རེངས་ཤར་བའི་ཚེ་སྤང་བའོ། །(བརྒྱད་པ་(རས་ཆེན་བཙལ་སྔས་བཞག་ཕྱིས་ཀྱི་སྤང་བ་ལ། བཙལ་བ་དང་བཞུག་ཏུ་གནང་བའི་དུས་བསྟན་པ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོགས་དང༌། ཡུན་ཇི་སྲིད་བཅང་བ་ནི། དབྱར་ཟད་ནས། ཞེས་སོགས་དང༌། འདས་པ་ནི། གལ་ཏེ། ཞེས་སོགས་སོ། །རྟེན་དབྱར་གནས་དང་འབྲེལ་བའི་དགེ་སློང་གིས་དངོས་པོ་རས་ཆེན་རུང་བ་ཚད་ལྡན་ཆར་ཆུ་སྐྱོབ་ནུས་ཟླ་བ་བཞིར་(༣༢བ)
ལོངས་སྤྱད་པའི་རྙིང་པ་མ་ཡིན་པ། བཙལ་བའི་དུས་དབྱར་ཁས་ལེན་པའི་སྔ་རོལ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་ནང་དུ་བཙལ་དུ་རུང་ཞིང༌། འཇོག་པའི་དགག་དབྱེ་ཐོན་ནས་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་ནང་དུ་བཞག་ཏུ་རུང་བ་ལས། ཀུན་སློང་རང་དོན་དུ་དབྱར་ཁས་ལེན་པའི་ཟླ་བ་གཅིག་གི་གོང་དུ་འཚོལ་འདོད་པ་དང༌། དགག་དབྱེ་གྲོལ་ནས་ཟླ་ཕྱེད་ཀྱི་འོག་ཏུ་རས་ཆེན་སྦེད་པ་མ་བསྐོས་པར་འཇོག་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ། མཐར་ཐུག་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁས་ལེན་གྱི་ཟླ་བ་གཅིག་གི་གོང་དུ་བཙལ་ནས་རྙེད་པ་ན་བཙལ་སྔས་ཀྱི་སྤང་བ་དགག་དབྱེ་གྲོལ་ནས་སྦེད་པ་མ་བསྐོས་པར་ཟླ་ཕྱེད་ཀྱི་འོག་ཏུ་བཅང་ན་བཞག་ཕྱིས་ཀྱི་སྤང་བ་བསྐྱེད་དོ། །(དགུ་པ་(བསྔོས་བསྒྱུར་གྱི་སྤང་བ་ནི། རྟེན་གཞི་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་སོགས་སོ།

以下是简体中文直译：
第五、强夺中，依止对象等："比丘"等。动机特征："其后"等。忏悔："夺或"等。即依止比丘，对象是具有特征的比丘，物品是自己已加持的法衣，认知不错乱且动机是为自己或他人目的想夺取的心态，行为是自己或派他人夺取，究竟是被夺比丘的身体与法衣分离时为舍罪。对不适合的、不足尺寸的、间接的、想归还而夺取的是恶作罪。出于担心伤害而夺取则无过失。
（第六）争讼而生的舍罪中，依止允许接受示明："比丘"等。接受后允许持有示明："接受后"等。超过者："若超过"等。即依止安居的比丘，物品是安居前未获得的衣物利益且合适尺寸，时间是从安居承诺到解界前，除了特殊情况外，动机是想在安居期间据为己有，或在安居期间随意分配，或解界后当天未分配，行为是如此这般做，前者在解界内据为己有或分配，后者因施主言语无奈而未指定保管者，在该时间及超过时间，依次成为提前据为己有安居利益和延后分配的舍罪。
（第七）阿兰若的舍罪中，允许放置在行境村落："比丘"等。允许短暂外出："比丘"等。超过："若超过"等。即依止未获得不离僧伽梨许可且未敷展迦絺那衣的比丘，物品是各自法衣实际已加持，因阿兰若处危险而可在行境村落放置直到脱离危险，认知不错乱且动机是想随意分离六日的心态，行为是无妨碍因缘时离开自己住处和放置僧伽梨处及其周围，究竟是夜晚过去，第七天曙光出现时为舍罪。
（第八）大布求早放晚的舍罪中，示明允许寻求和放置的时间："比丘"等。允许持有多久："夏过后"等。超过："若"等。即依止与安居有关的比丘，物品是合适尺寸的大布能防雨水，使用四个月后非旧，寻求时间允许在安居前一个月内寻求，放置时解界后半月内可放置，动机是为自己目的想在安居前一个月前寻求，及解界后半月后未指定保管者而想放置的心态，行为是如此做，究竟是因此在安居承诺前一个月前寻求并获得时为寻求过早的舍罪，解界后未指定保管者而在半月后持有则生起放置过晚的舍罪。
（第九）改变指定的舍罪中，依止基础等："复次"等。


 །འདུ་ཤེས་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་ནི། ཤེས་བཞིན་དུ། ཞེས་སོགས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་གིས་ཁྱིམ་པ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་དགེ་འདུན་གྱིའམ་གང་ཟག་གཞན་ལ་བསྔོས་པའི་དངོས་པོ་གོས་སམ་ལྷུང་བཟེད་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང༌། ཀུན་སློང་རྐུ་སེམས་མེད་ཀྱང་རང་ལ་བསྒྱུར་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྦྱོར་བ་ང་ལ་ཕུལ་ཞེས་བརྗོད་པས། མཐར་ཐུག་དེ་ཐོབ་པ་ན་སྤང་བའོ། །གང་ཟག་གཞན་ལ་བསྔོས་པ་གཞན་ལ་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུ་དང༌། དགེ་སློང་གཞན་ལ་བསྔོས་པ་གཞན་ལ་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུ་དང༌། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཀ་བ་ལ་བསྔོས་པ་གདུང་མར་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུ་དང༌། བང་རིམ་བུམ་པ་ལ་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུ་དང༌། དུད་འགྲོ་གཞན་ལ་བསྔོས་པ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུ་དང༌། རང་གིས་གཞན་ལ་ཡིད་ཀྱིས་བསྔོས་པ་མི་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་ཉེས་བྱས་སོ། །ལྷག་མ་ཟ་བའི་དུད་འགྲོ་བཙལ་ཏེ་མ་(༣༣ན)
རྙེད་ན་གཞན་ལ་བྱིན་ཀྱང་ཉེས་མེད་དོ། །(བཅུ་པ་(གསོག་འཇོག་གི་སྤང་བ་ནི། ལོངས་སྤྱད་པར་གནང་བའི་དུས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཞེས་སོ། །འདས་པ་ནི། དེ་ལ། ཞེས་སོགས་སོ། །འདོན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་སོགས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་ནད་པ་མིན་པས་དངོས་པོ་ལྷའི་བདུད་རྩི་དང༌། སྣར་བླུག་པ་ཙམ་ལས་གཞན་པ་དགེ་སློང་གིས་བསྟེན་རུང་གི་སྨན་བཞི་པོ་གང་རུང་བྱིན་ལེན་བྱས་པ་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་ཕྱིས་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས། སྦྱོར་བ་རང་རང་གི་གསོག་འཇོག་གི་དུས་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཕྱི་དུས་སྨན་བཞི་པོ་བྱིན་ལེན་མ་བྱས་པ་ཉི་མ་ཕྱེད་ཡན་ཆད་བསྟེན་དུ་རུང་ཞིང༌། དུས་རུང་ལ་ཕྱེད་ཡོལ་ནས་བྱིན་ལེན་མ་ཞིག་པར་བཅང་ན་གསོག་འཇོག བུ་རམ་ལྟ་བུ་ཞག་བདུན་པའི་སྨན་བདུན་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་སླར་ཞག་བདུན་ལས་འདས་ཏེ་མཐར་ཐུག་བརྒྱད་པའི་སྐྱ་རེངས་དང་པོ་ཤར་བའི་ཚེ་དང༌། ན་ཚོད་དུ་རུང་བ་ཐུན་ཚོད་ལས་འདས་པར་འཇོག་པ་རྣམས་སྤང་བའོ། །ད་ནི་སྤང་བའི་ལྟུང་བྱེད་བཤད་ཟིན་པ་ལ།
ལྟུང་བྱེད་ཀྱི་སྡེ།
ལྟུང་བྱེད་འབའ་ཞིག་པ་ལ། སྤྱི་སྡོམ་ནི། ཤེས་བཞིན་དང་ནི་ས་བོན་དང༌། །མ་བསྐོས་པ་དང་ཡང་དང་ཡང༌། །ཆུ་དང་ཁྱིམ་དང་བསམ་བཞིན་དང༌། །མགྲོན་མང་རྐུན་མ་ཆོས་སྟོན་ནོ། །དེའི་བཅུ་ཚན་དང་པོའི་དངོས་སྡོམ་ལ། རྫུན་སྐྱོན་དགེ་སློང་ཕྲ་མ་དང༌། །སྐྱོ་སྔོགས་བྱེད་དང་སྟོན་པ་དང༌། །འདོན་དང་གནས་ངན་ལེན་དང་ཆོས། །བཤེས་ངོར་བྱེད་དང་ཁྱད་དུ་གསོད། །ཅེས་པའོ། །བདེན་པའི་ལུང་འབོགས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་སོགས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་(༣༣བ)
ཉིད་ནི། ཤེས་བཞིན་དུ། ཞེས་སོགས་སོ། །བརྗོད་བྱ་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་ནི། རྫུན་དུ། ཞེས་སོགས་ཏེ། དེ་ཡང་བཅས་ལྡན་དགེ་སློང་གིས་ཕམ་པར་གྱུར་པའི་རྫུན་དང༌། ཤེས་བཞིན་དུ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་བའི་རྫུན་དང༌། གསོ་སྦྱོང་གི་ཚེ་ཅི་འདི་ལ་ཁྱེད་ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་ལན་གསུམ་དུ་དྲིས་པ་ན་ཅང་མི་སྨྲ་བས་འདའ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་བའི་རྫུན་དང༌། འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་དགེ་འདུན་ལྷག་མས་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྫུན་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་རྫུན་རྣམས་ཤེས་བཞིན་གྱི་རྫུན་ནོ། །འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་སྨྲ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས། སྦྱོར་བ་རང་གིས་སྨྲས་ཏེ་མཐར་ཐུག་ཉན་པོས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་དོན་གོ་བ་ན་ལྟུང་བའོ།།བསླབ་བྱ་ནི། དཀོན་མཆོག་སོགས་ལ་མནའ་འདོར་བར་མི་བྱའོ། །༢ སྐྱོན་སྨྲ་བའི་གཞི་ནི། མིའི། ཞེས། སྦྱོར་བ་ནི། སྨྲ་ན། ཞེས་སོགས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་གིས་ཡུལ་དགེ་སློང་ཕ་རོལ་པོ་ལ་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་སྐྱོན་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས། སྦྱོར་བ་ཡུལ་དུས་དེར་སྐྱོན་དུ་གྲགས་པས། ཚིག་འཇམ་རྩུབ་གང་གི་སྨྲས་ཀྱང་རུང་མཐར་དོན་གོ་བ་ན་དགེ་སློང་དེ་མི་དགའ་བར་མ་གྱུར་ཀྱང་ལྟུང་བའོ།

以下是简体中文直译：
认知及行为等："明知"等。即依止比丘，俗人具备特征而为僧团或其他个人指定的物品是衣服或钵，认知不错乱，动机虽无盗心但想为自己改变的心态，行为是说"供养给我"，究竟是获得时为舍罪。如为指定给某人的改为他人，或指定给某比丘的改为他比丘，或指定给寺院柱子的改为横梁，或层级改为宝瓶，或指定给某畜生的改为其他畜生，或自己心中已指定给他人而不给予等情况为恶作罪。若寻找吃剩食物的畜生而未找到，给予其他畜生则无过失。
（第十）储蓄的舍罪中，允许使用的时间："世尊"等。超过："若超过"等。诵经结尾总结："具寿"等。即依止非病比丘，物品是天甘露和鼻用药以外比丘可用的四种药之一已作受取，认知不错乱且动机是想后来使用的心态，行为是超过各自储蓄时间，即非时药未受取可从中午以后使用，时药在中午过后未破受取而储存是储蓄，像糖等七日药加持为七日后再过七日，究竟是第八天第一曙光出现时，以及于一生有效的药过了一餐时间储存皆为舍罪。
现在舍堕已解释完毕，
单堕罪部分
单纯堕罪中，总摄颂：明知、种子、未任命、反复、水、住家、故意、众多宾客、盗贼、说法。
其中第一组十条的实际摄颂：妄语、诽谤比丘、离间语、诱导忏悔、演说、诵经、谈论恶行、法、为亲友做和轻视。
教导真实："具寿"等。认知特征："明知"等。所说内容及行为："妄语"等。即具戒比丘，除了构成波罗夷的妄语，明知非法说为法、法说为非法构成粗罪的妄语，布萨时问"此中你们是否清净"三次而默然度过等构成恶作的妄语，以及下面将出现的以僧残诬陷的妄语之外的其他妄语是明知的妄语。认知不错乱且动机是想说的心态，行为是自己说，究竟是听者理解所传达的意思时为过失。学处是：不应对三宝等发誓。
2.诽谤的基础："人的"等，行为："若说"等。即依止比丘，对象是对方比丘，认知不错乱且动机是想说过失的心态，行为是用当地当时被认为是过失的词，无论说话温和或粗暴都算，究竟是理解意思时，即使那位比丘并未因此不高兴也是过失。
;


 །སྐྱོན་དེ་འདོན་པར་འདོད་པར་གྱུར་པའི་ཕན་སེམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ལ་ལྟུང་བ་མེད་དོ།།༣ ཕྲ་མ་ལ། གཞི་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། ཕྲ་མ། ཞེས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་གིས་ཡུལ་དགེ་སློང་མཐུན་པ་དབྱེ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས། སྦྱོར་བ་མིང་ནས་སྨྲོས་ཏེ་ཕྲ་མའི་ཚིག་སྨྲས་པ་མཐར་ཐུག་དོན་གོ་(༣༤ན)
བ་ན་ལྟུང་བའོ། །༤ སྐྱོ་སྔོགས་ལ། གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། ཤེས་བཞིན། ཞེས་ཏེ། དེ་ཡང་རྟེན་རྩོད་པའི་རྒྱུར་ཤེས་བཞིན་ཞི་བྱེད་ལ་གཏོགས་པའི་དགེ་སློང་གིས་ཡུལ་དགེ་སློང་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་ཆོས་ཀྱི་རྩོད་པ་བཞི་པོ་གང་རུང་དགེ་འདུན་གྱིས་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་ཞི་བར་བྱས་པ་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་རྩོད་པ་དཀྲུག་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས། སྦྱོར་བ་ཁྱེད་ཅག་གི་རྩོད་པ་དེ་ལེགས་པར་ཞི་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཅེས་སོགས་སྐྱོ་སྔོགས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་པས་མཐར་ཐུག་ཡུལ་གྱིས་དོན་གོ་བ་ན་ལྟུང་བའོ། །ཞི་བྱེད་ལ་མི་གཏོགས་པ་དང༌། ཆོས་མིན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་སྐྱོ་སྔོགས་བྱས་ན་ཉེས་བྱས་སོ། །༥ ཁྱིམ་པ་མོ་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ནི། རྟེན་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་སོགས་སོ། །སྦྱོར་བ་དམིགས་བསལ་དང་བཅས་པ་ནི། སྟོན་ན། ཞེས་སོགས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་གིས་ཡུལ་བུད་མེད་ཁྱིམ་པ་མོ་ཉེ་དུ་མ་ཡིན་པ་ལུས་བསྟེན་དུ་རུང་བ་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བ། རྫུ་འཕྲུལ་ཅན་དང་མཁས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་ཆོས་སྟོན་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་དང༌། སྦྱོར་བ་གནས་གཅིག་ཏུ་ཁྲིམས་གྲོགས་མེད་པར་བཀའ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཚིག་ལྔའམ་དྲུག་ལས་ལྷག་པར་སྟོན་ཏེ། མཐར་ཐུག་དོན་གོ་བ་ན་ལྟུང་བའོ། །བུད་མེད་མཁས་པས་ཆོས་དྲིས་པ་སོགས་དང༌། དུས་ཁྲིམས་འབོགས་པ་དང༌། ཡོན་བཤད་པ་འདི་ལ་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །༦ འདོན་པ་ནི། རྟེན་ཡུལ་ནི། ཡང༌། ཞེས་པ་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། འདོན་ན། ཞེས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་གིས་འདོན་པའི་དངོས་པོ་བཀའ་དང་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་བསྙེན་པར་(༣༤བ)
མ་རྫོགས་པ་དང་གཅིག་ཅར་རམ། མཇུག་ཐོག་ཏུ་སྦྱོར་བ་མི་འདོད་བཞིན་དབང་མེད་མ་གཏོགས། འདོན་པས་མཐར་ཐུག་དོན་གོ་ན་ལྟུང་བའོ། །༧ གནས་ངན་ལེན་བརྗོད་པ་ནི། རྟེན་ཡུལ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་དམིགས་བསལ་ནི། བརྗོད་ན། ཞེས་ཏེ། རྟེན་ཁྱིམ་པ་མ་དད་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གནས་ངན་ལེན་བརྗོད་པར་མ་བསྐོས་པའི་དགེ་སློང་གིས། བརྗོད་པའི་ཡུལ་བྱུང་བ་དང་བཅས་པ་མི་ཤེས་པའི་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པའི་གང་ཟག་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གསོ་རུང་ཡན་ཆད་དང་ལྡན་པའི་གནས་ངན་ལེན་བརྗོད་པས། སྦྱོར་བ་ཕམ་ལྷག་གང་རུང་གིས་གནས་ངན་ལེན་སྨྲས་པ་མཐར་ཐུག་དོན་གོ་བ་ན་ལྟུང་བའོ། །༨ བླ་མ་བདེན་པར་སྨྲས་པ་ནི། རྟེན་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། བརྗོད་བྱ་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་ནི། མིའི་ཆོས། ཞེས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་གིས་ཡུལ་མ་རྫོགས་པ་དང༌། བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་ལ་དངོས་པོ་རང་གིས་ཐོབ་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཡོན་ཏན་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་དེ་སྨྲ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྦྱོར་བ་རང་གིས་ཐོབ་པའི་ཆོས་བླ་མ་འདུ་ཤེས་མ་བསྒྱུར་བར་སྨྲས་ཏེ་མཐར་ཐུག་དོན་གོ་བ་ན་ལྟུང་བའོ། །༩ བཤེས་ངོར་བྱེད་པ་ནི། རྟེན་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་གཞི་བཅས་ནི། དེའི་འོག་ཏུ། ཞེས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་སྔར་རྙེད་པ་དེའི་ཡུལ་ལ་བསྔོས་པ་ལ་དད་པས་ཕུལ་བ་ཡུལ་དགེ་འདུན་དངོས་པོ་ཟས་ལས་གཞན་པའི་རྙེད་པ་ཕལ་ཆེར་རུང་བ་ཚད་དང་ལྡན་པ་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་ཏེ་སྐུར་པ་འདེབས་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་རྙེད་པ་སྦྱིན་པར་མི་རིགས་པ་ལ་བསྔོས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། མཐར་དོན་གོ་བ་ན་ལྟུང་བའོ།

以下是简体中文直译：
出于利益心想要指出那些过失而说的则无过失。3.离间语中，基础："比丘"等，行为："离间"等。即依止比丘，对象比丘，心态是想分离和谐者的想法，行为是点名说离间语，究竟是理解意思时为过失。4.诱导忏悔中，基础："复次"等，行为："明知"等。即依止明知是诤争因缘而属于息诤者的比丘，对象是对方比丘，对四种法诤之一已被僧团依法息止，认知不错乱且动机是想扰乱争端的心态，行为是说"你们的争端并未被很好地息止"等诱导忏悔的话，究竟是对象理解意思时为过失。对不属于息诤者，或对非法方面息止而诱导忏悔则为恶作罪。
5.对俗家女说法中，依止对象等："复次"等。行为及特例："若说"等。即依止比丘，对象是非亲属俗家女，身体可依靠、能说话、理解意思，非具神通和智慧本性，认知不错乱且动机是想说法的心态，行为是在一处无戒友且说超过五六句非经典之法，究竟是理解意思时为过失。对聪慧女子请法等，或时戒教授，或说供养功德则无过失。6.诵经中，依止对象："复次"等，行为："若诵"等。即依止比丘，诵经内容为经典及其意趣释论，与未受具足戒者一起或跟随，行为是非不情愿或无奈而诵经，究竟是理解意思时为过失。
7.谈论恶行中，依止对象："复次"等，行为特例："若说"等。即依止未被指派为阻止俗人不信而谈论恶行的比丘，谈论对象是不知此事及来由的未受具足戒者，对具有可恢复以上具足戒律的恶行谈论，行为是说波罗夷或僧残等恶行，究竟是理解意思时为过失。8.说上人法中，依止对象等："复次"等，所说内容及行为："人法"等。即依止比丘，对象是未受具足戒者且未见真谛，内容是自己所获得的修所生功德，认知不错乱且动机是想说的心态，行为是说自己所获得的上人法而未转变认知，究竟是理解意思时为过失。9.为亲友做中，依止对象等："复次"等，行为及基础："其后"等。即依止比丘，先前指定为其对象而因信任供养的对象是僧团，物品是除了食物外的大多数合适尺寸的利养，认知不错乱且动机是转变认知而想诽谤的心态，说"利养已指定给不应给的人"，究竟是理解意思时为过失。


 །༡༠ ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དུས་དང་བཅས་པ་(༣༥ན)
ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། འདི་སྐད། ཅེས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་གིས་ཡུལ་དགེ་སློང་དག་ལ་གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་སུ་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་ཁྱད་དུ་གསོད་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས། སྦྱོར་བ་བསླབ་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདོན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་ཚིག་སྨྲས་ཏེ་མཐར་ཐུག་དོན་གོ་བའོ། །(བཅུ་ཚན་གཉིས་པ་ས་བོན་གྱི་སྡེ་ཚན།( སྡོམ་ལ། ས་བོན་འཕྱ་བ་བསྒོ་བ་དང༌། །ཁྲི་དང་གདིང་བ་བསྐྲོད་པ་དང༌། །ཕྱིས་གནོན་འབྱུང་བ་འདེབས་པ་དང༌། །རིམ་པ་གཉིས་སུ་བརྩིག་པའོ། །༡ ས་བོན་སྐྱེ་འཇིག་ལ། གཞི་ནི། ས་བོན། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། འཇིག་གམ། ཞེས་སོགས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་གིས་དངོས་པོ་ནས་ལ་སོགས་ས་བོན་གང་རུང་མ་ཉམས་པ། རུང་བ་མ་བྱས་པ། རང་གི་ངོ་བོ་རྫོགས་པ་ལ། འདུ་ཤེས་ས་བོན་དང་སྐྱེ་བ་མ་ཉམས་པ་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་པའམ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བས། ཀུན་སློང་དེ་ཉམས་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་སྦྱོར་བ་རང་རྩས་བཅིངས་པའི་རྐྱེན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་མིན་པར་རང་ངམ་གཞན་བསྐོས་པས་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་པར་བརྩམས་ཏེ་མཐར་ཐུག་ཉམས་པར་གྱུར་ན་ལྟུང་བའོ། །སྦྱོར་བ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་མང་པོ་ཉམས་པར་བྱེད་ཅིང༌། སྦྱོར་བ་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ། དངོས་གཞི་ནི་འབྲུའི་གྲངས་ཡིན་ནོ། །ཤིང་སྡོང་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་དངོས་གཞི་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་བསྣུན་པའི་གྲངས་སོ། །ཤིང་ལྟ་བུ་རྩ་ཐོན་དུ་བྱས་ཏེ་གཞན་དུ་བསྐྱེད་པ་དང༌། ཉ་ལྕིབས་ཆུ་ནང་ནས་བཏོན་པ་ལྟ་བུ་དངོས་གཞིའོ། །ཕ་བ་དགོ་དགོ་དང༌། ཤ་མང་སོགས་དང༌། གོ་སྙོད་སོགས་ལ་བླམ་པ་དང༌། འདབ་མ་སྐྱ་བོ་ཁ་བྱེ་བ་དང༌། བསྐུམ་པ་དང༌། འབྲས་བུ་སྨིན་པ་བྲལ་བར་བྱས་པ་དང༌། རྡོ་དྲིག་ཕྲུག་པ་དང༌། ཚི་གུ་རིལ་མེད་དུ་བྱེད་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་འཇོམས་པ་ལེགས་འགྱུར་དུ་སྨྲས་(༣༥བ)
པ་རྣམས་ལ་ཉེས་བྱས་སོ། །རུང་བར་བྱ་བ་ལ་མེ་སེན། ནེ་ཙོ། མཚོན་སོགས་ཀྱིས་རྨ་བྱུང་བ་དང༌། འབྲས་བུ་སྨིན་པར་གྱུར་ཏེ་བསྐྱེད་མི་ནུས་པ་དང༌། ལ་ཕུག་རྩ་ཕྱུང་དང༌། སྲན་མ་ཕྱེད་ཚལ་དུ་བཀྲུམ་པ་དང༌། ཤིང་སོགས་བཅད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། རླངས་པ་ལ་བདུག་པ་དང༌། འབྲུའི་ཕུང་པོ་ལ་ཕྱོགས་གཉིས་གསུམ་ནས་རུང་བ་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བ་ལ་དགེ་སློང་གིས་བཅོམ་ཡང་འདིའི་སྐབས་ཀྱི་ལྟུང་བྱེད་མིན་ལ། དུས་རུང་མིན་པའི་སྨན་གསུམ་ལ་ཆུ་གྲང་མོ་གཏོར་ནས་རུང་བ་ནི་ཁོལ་བའི་དུས་སུ་མ་ཡིན་ནོ། །༢ འཕྱ་བ་ལ། འཕྱའམ། ཞེས་སོགས་ཏེ། རྟེན་དགེ་འདུན་གྱིས་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་པའི་ལས་ཀྱིས་དམན་པའི་གྲངས་སུ་བགྲངས་པའི་དགེ་སློང་གིས་ཡུལ་ལུང་ལས། གནས་ཁང་ཟས་ལ་བསྐོ་བ་གཉིས། །ཐུག་པ་བག་ཚོས་འགྲིམ་པ་གཉིས། །ཕྲན་ཚེགས་འབྲིམ་པར་བྱེད་པ་དང༌། །སྣོད་སྤྱད་འབྲུབ་དང་གོས་ཀྱི་གཉིས། །དབྱར་གྱི་རས་ཆེན་སྦེད་དང་འགྱེད། །མངགས་གཞུག་པ་དང་མཛེས་ཆོས་ཏེ། །གང་ཟག་བཅུ་དང་གཉིས་པོ་དག །སྟོན་པས་ཡང་དག་བཤད་པ་ཡིན། །ཅེས་བསྐོས་པའམ་མ་བསྐོས་ཀྱང་ཞལ་ཏ་པ་ལ་ཀུན་སློང་འཕྱ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་ཏེ། སྦྱོར་བ་བདག་ཉིད་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་དེས་ཐོས་པས་མིང་ནས་སྨོས་ཏེ་གསལ་པོར་འཕྱ་བའམ། མ་སྨྲོས་པར་གཞོག་འཕྱས་བྱས་ཀྱང་རུང༌། དོན་གོ་བ་ན་ལྟུང་བའོ། །བསླབ་བྱ་ལ། གླེང་བ་དང་དུ་མི་ལེན་པ་ལ་དངོས་སུ་མི་གླེང༌། རང་དང་ཞེ་འགྲས་པ་རང་ལས་སུ་མི་བསྐོའོ། །༣ བསྒོ་བ་རྣར་གཟོན་ལ། ཚིག་དོན་ནི་གོ་སླ་ལ། རྟེན་གཞན་གྱི་སྲོག་སྐྱོབ་པ་སོགས་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་མི་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས། དགེ་སློང་ཕ་རོལ་པོས་ཆོས་(༣༦ན)
མཐུན་གྱིས་དྲིས་པ་ལ་དགེ་སློང་རྣལ་གཟོན་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས། སྦྱོར་བ་ལན་ལོག་འདེབས་སྨྲ་བར་བརྩམ་སྟེ་མཐར་ཐུག་དོན་གོ་བ་ན་ལྟུང་བའོ། །ལན་མི་སྨྲ་བ་དང༌། མི་དྲན་ཟེར་བ་ཉེས་བྱས་སོ།

以下是简体中文直译：
10.轻视与时间相关的："复次"等，行为："如是说"等。即依止比丘，对象是诸比丘，在布萨时间，认知不错乱且动机是想轻视的心态，行为是说"诵诵如此学处有何用"等轻视的话，究竟是理解意思时为过失。
（第二组十条种子部分）摄颂：种子、嘲弄、命令、床具、坐具、驱动、后压、倾倒、播种和双层建造。
1.毁坏种子生长中，基础："种子"等，行为："若毁坏或"等。即依止比丘，物品是大麦等任何未损坏的种子，未使其适合，自体完整，认知是将种子和生长未损坏认知为种子或犹豫不决，动机是想使其损坏的心态，行为是非因被自力束缚的因缘或神变，而是自己或派他人直接毁坏，究竟是成为损坏时为过失。用一个行为毁坏多个果实，行为是单一的，正行是果粒的数量。像树干等单一物品，正行是一个但行为是击打的次数。像树木等连根拔起在他处种植，或从水中取出鱼蛙等是正行。对芽孢纹菌和多肉等贴附，揭开灰白色叶子和使之萎缩，使果实脱离成熟，移动小石块，使蚯蚓消灭，说毁灭生命为善等情况为恶作罪。使适合的方法是用火、指甲、武器等造成伤痕，或果实已成熟不能再生，或萝卜拔根，或豆子切成一半，或砍伐树木等，或以蒸气熏蒸，或谷物堆从两三面使其适合等生长，即使比丘击碎也不是此处的堕罪。对非时宜的三种药洒冷水使适合不是在沸腾时进行。
2.嘲弄中，"若嘲弄"等。即依止僧团以单白羯磨列入低下数目的比丘，对象是经典中"房舍食物两种任命，汤饮巡行两种，分发零碎物，洗涤器具和两种衣，夏季大布保管分配，派遣和装饰，十二种人由佛陀详细解说"所任命或未任命的执事人，动机是想嘲弄的心态而转变认知，行为是用与自己相关的内容被对方听到而点名明确嘲弄，或未点名而暗示嘲弄，理解意思时为过失。学处：不直接责难不愿接受责备者，不任命与自己有怨者做自己的工作。
3.命令不听从中，词义容易理解。依止不具备救他人生命等特殊需要的比丘，对方比丘如法询问，比丘以想不听从的心态，行为是开始回答错误答案，究竟是理解意思时为过失。不回答或说不记得为恶作罪。
;


 །བསད་བྱ་མཐོང་ངམ་ཞེས་འདྲི་བ་ལ། རེ་ཞིག་མ་འདྲི་ཞིག་ཅེས་སོགས་དང༌། བཏགས་པའི་བདག་ལ་བསམ་ནས་བསད་བྱ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །བསླབ་བྱ་ལ། ཆེ་བཞི་སར་མི་བསྡད་ཅིང་སྡོད་ནའང་གནོད་པ་མི་འགུག་པའི་དཔང་པོར་བྱའོ། །༤ གནས་མལ་ལ། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་དམིགས་བསལ་ནི། དེ་ལས། ཞེས་སོགས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་གིས་དགེ་འདུན་གྱིས་གནས་མལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ནས་བླ་གབ་མེད་པར་རང་གིས་མ་བསྡུས་པའམ། གཞན་སྡུད་དུ་མ་བཅུག་པར་རང་གར་འདོར་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟར་བཞག་ཅིང༌། དེ་ཉིད་དུ་འདུག་པའམ་འགྲོ་བར་བརྩམ་པ། རྐྱེན་དེས་ཕན་ཕུན་དུ་གྱུར་ཏམ་མ་གྱུར་ཀྱང༌། གནས་འདོམ་ཞེ་དགུ་འདས་པར་ཕྱིན་ན་ལྟུང་བའོ། །གང་ཟག་གི་ལ་ཉེས་བྱས་སོ། །ཕན་ཕུན་ནི་གསུམ་སྟེ། རླུང་གིས་བཟློག་པ་དང༌། ཆར་པས་རིམ་པ་གཞན་ཕིག་པ་དང༌། སྲིན་བུ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ངོ༌། །༥ གདིང་བ་ལ། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་དམིགས་བསལ་ནི། དེ་ནས། ཞེས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་གིས་གནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་སྐྱེ་བའི་སར་རྩ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་ཀྱི་གདིང་བ་བཏིང་བ་དེ། བསམ་སྦྱོར་མཐར་ཐུག་སྔ་མ་དང་འདྲ། བསླབ་བྱ་ལ། དགོན་པར་རྩ་དང་ལོ་མ་བཏིང་བ་དོར་བའམ། སྟེང་འོག་བསྒྱུར་བར་བྱ། ཁྱིམ་གཞན་དུ་བཏིང་བའི་ཚེ་ཁྱིམ་བདག་ལ་དྲིས་ནས་འདོར་བར་(༣༦བ)
བྱ། ལྕི་བ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་སྲོག་ཆགས་སྐྱེ་བའི་སར་མི་བཞག འཆག་སར་བཏིང་བ་དང༌། གོས་སྐམ་པའི་ཕྱིར་བཏིང་བ་མ་དོར་ན་ཉེས་བྱས་སོ། །༦ བསྐྲད་པ་ལ། རྟེན་བསམ་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་དམིགས་བསལ་ནི། བསྐྲོད་དམ། ཞེས་སོགས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་གིས་གནས་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་དགེ་སློང་ཕ་རོལ་པོ་རང་གར་སྐྲོད་འདོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེ་ལས་གནོད་པ་བསལ་བའམ། དགེ་འདུན་འཁྲུགས་པ་ཞི་བའི་ཕྱིར་སོགས་མིན་པར་རང་ངམ་བསྐོས་པས་སྐྲོད་པར་བརྩམས་ཏེ། རྐྱེན་དེས་གཙུག་ལག་ཁང་ཉེ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལས་འདས་ན་ལྟུང་བའོ། །གང་ཟག་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དང༌། ཁྱིམ་པའི་གནས་ནས་དང༌། བཞད་གད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་དང༌། ཉེ་འཁོར་ལས་མ་འདས་ཙམ་དུ་སྐྲོད་པ་ཉེས་བྱས་སོ། །༧ ཕྱིས་གནོན་ལས་འདས་ལྟུང་བའོ། །རྟེན་དང་གཞི་ནི། ཡང་དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌། འདུ་ཤེས་སྦྱོར་བ་ནི། ཤེས་བཞིན་དུ། ཞེས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་གིས་གནས་དགེ་འདུན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དགེ་སློང་སྔར་ཞུགས་ལ་ཀུན་སློང་ཐོ་འཚམས་པས་སྦྱོར་བ་ནི་འཇིགས་པའི་དབང་མིན་པར་ལུས་ངག་གང་རུང་གིས་ཕྱིས་གནོན་དུ་བརྩམ་སྟེ། དེ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ན་ལྟུང་བའོ། །༨ རྩ་བ་དབྱུང་བ་ལ། རྟེན་གཞི་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌། འདུ་ཤེས་སྦྱོར་བ་ནི། ཤེས་བཞིན་དུ། ཞེས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་གིས་དགེ་འདུན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཐོག་བརྡོལ་བའི་ཉེས་བྱས་ལ་ཁྲིའམ་ཁྲིའུའི་རྩ་བ་རྣོན་པོ་རྐང་རྟེན་མེད་པར་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་འདུག་ཅིང་ཉལ་བའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ན་ལྟུང་བའོ། །༩ འདེབས་པ་ལ། རྟེན་བསམ་པ་ནི། ཡང་དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌། གཞི་སྦྱོར་ནི། སྲོག་ཆགས། ཞེས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་གི་ཆུ་དང་རྩ་ཤིང་སོགས་སྲོག་(༣༧ན)
ཆགས་སྣང་བཞིན་དུ་དེར་ཤེས་ཏེ་རང་དོན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྦྱོར་བ་རང་ངམ་བསྐོས་པས་བརྩམས་ཏེ་རྐྱེན་དེས་སྲོག་ཆགས་ཇི་སྙེད་ཤི་བ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ལྟུང་བའོ།

以下是简体中文直译：
对"你看见被杀者了吗"的询问，回答"暂时不要问"等，或者考虑假立之我而说"未看见被杀者"则无过失。学处是：不应坐在四大处所，即使坐着也应做不招致伤害的证人。4.住处卧具中，依止基础："复次"等，行为特例："若超过"等。即依止比丘，使用僧团住处卧具后，无遮盖处既未自己收起，也未让他人收起，心态是想随意舍弃，行为是如此放置，并开始在那里停留或离开，无论因此成为损坏或未损坏，超过四十九步距离时为过失。对个人物品为恶作罪。损坏有三种：风吹翻，雨水毁坏其他层级，以及虫蛀等。
5.坐具中，依止基础："复次"等，行为特例："然后"等。即依止比丘，在寺院有小生物生长的地方铺设草叶等坐具，心态行为究竟与前相同。学处是：阿兰若中应丢弃或翻转上下铺设的草叶，在他人家中铺设时应询问主人后再丢弃，不应将牛粪和木头等放在生物生长的地方，未丢弃经行处铺设的和为晾晒衣物而铺设的为恶作罪。
6.驱逐中，依止心态："复次"等，行为特例："若驱逐或"等。即依止比丘，想从寺院中随意驱逐对方比丘的心态，行为不是为了消除伤害或平息僧团纷争等目的，而是自己或派遣他人开始驱逐，因此超出寺院及其周围时为过失。从个人寺院、俗人住处驱逐，或仅为嬉笑，或仅驱逐到周围未超出的程度为恶作罪。7.后压超过为过失。依止基础："复次比丘"等，认知行为："明知"等。即依止比丘，在僧团寺院中，对先入住的比丘动机是想侵害，行为是非因恐惧而以身语任一开始后压，压制他人则为过失。
8.拔除根基中，依止基础："比丘"等，认知行为："明知"等。即依止比丘，对僧团寺院屋顶破损的地方，行为是在无脚撑的尖锐床或小床基上坐卧，完成坐卧行为时为过失。9.倾倒中，依止心态："复次比丘"等，基础行为："生命"等。即依止比丘，对水和草木等有生命物明显可见并且知道，动机是为自己目的而享用，行为是自己或派遣他人开始，因此导致多少生命死亡就有多少过失。


 །༡༠ རིམ་གཉིས་སུ་བརྩིགས་པ་ལ། རྟེན་གནང་བའི་ཚད་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌། ཚད་འདས་ནི། དེ་ལས་ལྷག་ན། ཞེས་ཏེ། དགེ་སློང་གིས་སྤྱོད་ལམ་བཞི་ཤོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ཉིད་དང་ཉི་མ་དེ་ཉིད་དང༌། གཞན་ལ་ཡང་འཇིམ་པ་མེད་པར་ཕ་གུ་རིམ་པ་གསུམ་ལས་ལྷག་པར་བརྩིགས། ཆུ་ཁུང་མ་བཏོད། རྨང་བསྐོས་ཏེ་མ་བཙུགས་པར་སྒོ་གླེགས་གོང་མ་མ་བཅུག་པ་ན། སྦྱོར་བ་སྦྱིན་བདག་གི་རིང་རྐྱེན་མེད་པར་རང་ངམ་བསྐོས་པས་བརྩམས་ཏེ་རིམ་པ་ལྷག་སྟེ་མྱུར་དུ་འཇིག་ཉེ་ན་ལྟུང་བའོ། །བཅུ་ཚན་གསུམ་པ་(མ་བསྐོས་པའི་སྡེ་ཚན་(ནི། སྡོམ་ལ། མ་བསྐོས་ཉི་མ་ནུབ་པ་དང༌། །ཟས་དང་ཆོས་གོས་གཉིས་དག་དང༌། །དོན་མཐུན་གྲུ་དང་དབེན་པ་གཉིས། །དགེ་སློང་མ་ཡིས་སྦྱོར་བཅུག་པའོ། །ཞེས་པ་ལས། ༡ མ་བསྐོས་པར་སྟོན་པ་ལ། རྟེན་ཡུལ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་དམིགས་བསལ་ནི། སྟོན། ཅེས་ཏེ། འདི་ཕྱིན་ཆད་རྟེན་གཞིའི་ཡན་ལག་དོན་གྱིས་གོ་བར་བྱས་ཏེ་མ་སྨོས་པ་ཡིན་ལ། དེས་རྟེན་མི་ཆོས་བླ་མའི་མཐུ་དང་མི་ལྡན་ཅིང༌། དགེ་སློང་མའི་སྟོན་པར་གསོལ་བ་མ་བཏབ་མ་བསྐོས། བསྐོས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བའི་དགེ་སློང་གིས་སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་ལ་དམ་ཆོས་བསྟན་ན་དོན་གོ་བ་ན་དངོས་གཞིའོ། །༢ ཉི་མ་མ་ནུབ་ཀྱི་བར་དུ་སྟོན་པ་ལ། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་མཚན་ཉིད་ནི། སྟོན་ན། ཞེས་ཏེ། ཡུལ་དགེ་སློང་མའི་སྟོན་པར་བསྐོས་ཀྱང་དགེ་སློང་མ་ལ་ཉི་མ་ནུབ་ཀྱི་བར་དུ་སྟོན་ན། མཐར་ཐུག་(༣༧བ)
དོན་གོ་ན་དངོས་གཞིའོ། །༣ ཟས་ཅུང་ཟད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ལ། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་མཚན་ཉིད་ནི། སྟོན་ཏོ། ཞེས་ཏེ། དགེ་སློང་ཕ་རོལ་པོ་ཟས་གོས་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་པ་ལ། འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་ཏེ་སྐུར་པ་བཏབ་འདོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཟས་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་མིང་ནས་སྨོས་ཏེ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཙམ་དོན་གོ་བ་ན་ལྟུང་བའོ། །༤ གོས་བྱིན་པ་ལ། རྟེན་གཞི་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང་དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། སྦྱིན་ན། ཞེས་ཏེ། དགེ་སློང་མའི་དགེ་འདུན་ལ་གོས་འབུལ་བ་དང༌། ཕོག་པ་ལ་སྦྱིན་པ་མ་གཏོགས་པར་དགེ་སློང་མ་ཉེ་དུ་མིན་པ་ལ་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ནོར་སྟེར་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྦྱོར་བ་བརྩམས་ཏེ་ཡུལ་གྱིས་གོས་ཐོབ་ན་ལྟུང་བའོ། །༥ གོས་བྱེད་པ་ལ། རྟེན་ཡུལ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། གོས་བྱེད་ན། ཞེས་ཏེ། དགེ་སློང་མ་ཉེ་དུ་མིན་པའི་གོས་ཀྱི་བཟོ་རང་གར་བཟོ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་མཐར་ཐུག་བཟོ་རྫོགས་ན་ལྟུང་བའོ། །༦ དགེ་སློང་མ་དང་ལྷན་གཅིག་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ནི། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་དམིགས་བསལ་ནི། འགྲོ་ན། ཞེས་སོགས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་ན་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་མེད་པར་དགེ་སློང་མ་ཉེ་དུ་མིན་པ་དང་སའི་ལམ་ལ་རྒྱང་གྲགས་ལས་འདས་པར་འགྲོ་ན། མཐར་ཐུག་རྒྱང་གྲགས་རེ་འདས་པ་ན་ལྟུང་བ་རེ་རེ། རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་ཕྱེད་ན་ཉེས་བྱས་རེ་ཡིན་ལ། ༧ དགེ་སློང་མ་དང་ལྷན་གཅིག་གྲུ་ལ་འཇུག་ན། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང་དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་དམིགས་བསལ་ནི། གྱེན་དུ། ཞེས་ཏེ། ཆུ་ལ་ཐད་ཀར་འགྲོ་བ་དང༌། གྲུ་ཡོབ་དང་སྟིབ་ཆད་སོགས་རྐྱེན་དང་ཁྲིམས་གྲོགས་མེད་པར་རྒྱུན་ནམ་རྒྱུན་ལས་བཟློག་སྟེ་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། །༨ དབེན་པ་ན་འདུག་པ་ལ། རྟེན་(༣༨ན)
དང་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ལ། རྟེན། ཞེས་ཏེ། ཡུལ་བུད་མེད་ཉེ་དུ་མིན་པ། དབེན་པ་སྐྱབས་ཡོད་འདོམ་གང་གི་བར་དུ་ཁྲིམས་གྲོགས་མེད་པར་ཡུལ་རྟེན་གཉིས་ཀ་སྤྱོད་ལམ་རྫོགས་པའི་བར་དུ་འདུག་ན་ལྟུང་བའོ། །༩ འགྲེང་བ་ལ། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། འགྲེང་ན། ཞེས་ཏེ། ཡན་ལག་སྔ་མ་བཞིན་ལས་འགྲེང་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ།

以下是简体中文直译：
10.双层建造中，依止允许的尺寸："比丘"等，超过尺寸："若超过"等。即比丘在容纳四种威仪（行住坐卧）以上的寺院，在当天或其他地方，无泥土而用砖块建造超过三层，未开水孔，未立根基而未放入上门板，行为是施主未在场且无因缘，自己或派遣他人开始，超过层数而即将迅速毁坏时为过失。
第三组十条（未任命部分）摄颂：未任命、日未落、食物、两种法衣、同意、船、两种空闲处、比丘尼使作。
其中，1.未任命而教导中，依止对象："复次"等，行为特例："若教"等。从此以后，依止基础的要素以意义表达而未明说，因此依止不具上人法神力，未被请求任命为比丘尼教导者，或虽被任命但不具备特征的比丘，行为是教导，如果教说正法，理解意思时为正行。2.日未落前教导中，依止基础："复次"等，行为特征："若教"等。即对象虽被任命为比丘尼教导者，但对比丘尼在日落前教导，究竟是理解意思时为正行。3.为少许食物教导中，依止基础："复次"等，行为特征："教"等。即对方比丘为食衣而教法，转变认知想诽谤的行为，说"仅为食物而教法"等点名诽谤，仅理解意思时为过失。
4.给予衣物中，依止基础等："复次比丘"等，行为："若给"等。即除了供养比丘尼僧团和分配所得外，对非亲属比丘尼以想给友谊财物的心态，开始行为，对象获得衣物时为过失。5.制作衣物中，依止对象："复次"等，行为："若制衣"等。即非亲属比丘尼的衣物想随意制作的心态，究竟是制作完成时为过失。6.与比丘尼共同在道路上行走中，依止基础："复次"等，行为特例："若行"等。即依止无病等因缘的比丘，与非亲属比丘尼在陆地道路上超过一拘卢舍距离行走，究竟是每超过一拘卢舍为一过失，每半拘卢舍为一恶作罪。
7.与比丘尼同乘船中，依止基础："复次比丘"等，行为特例："上游"等。即在水上直接行走，无船桨和阻碍等因缘和戒友，逆流或顺流同前。8.在空闲处坐中，依止基础："复次"等，行为："依止"等。即对象是非亲属女性，在空闲处有一臂长的遮蔽处无戒友，对象和依止者二者完成威仪姿势时为过失。9.站立中，依止基础："复次"等，行为："若立"等。即要素如前所述，不同之处是站立。


 །༡༠ དགེ་སློང་མ་སྦྱོར་དུ་བཅུག་པ་ནི། རྟེན་འདུ་ཤེས་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། གཞི་སྦྱོར་བ་ནི། དགེ་སློང་མས། ཞེས་ཏེ། དགེ་སློང་མ་ཉེ་དུ་མིན་པས་སྦྱིན་བདག་ཁྱིམ་པ་ལ་རང་མངོན་རྟོགས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མི་ལྡན་པ་ལ་ལྡན་ཅེས་རྫུན་གྱིས་དུས་རུང་གི་ཟས་སྦྱོར་བཅུག་པ་ཀུན་སློང་དགེ་སློང་མས་ཡང་དག་མིན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བཅུག་པ་ཟ་འདོད་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་མགུལ་དུ་མིད་པ་ན་ལྟུང་བའོ། །(བཅུ་ཚན་བཞི་པ་ཡང་ཡང་སོགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན།( སྡོམ་ལ། ཡང་ཡང་དང་ནི་འདུག་གནས་གཅིག །ཕྱེ་དང་བཅས་དང་སྟོབས་པ་དང༌། །འདུས་དང་དུས་མིན་གསོག་འཇོག་དང༌། །ཁ་ནས་མིད་དང་བསོད་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་ལ། ༡ ལྟུང་བ་དམིགས་བསལ་ནི། ཡང་ཡང༌། ཞེས་དང༌། གནང་བའི་དུས་ནི། ཟས་ལ། ཞེས་ཏེ། ན་བ་དང༌། ཕྱགས་དར་བ་མལ་ཙམ་དང༌། དཔག་ཚད་ཕྱེད་ཕྱིན་པ་མིན་ཅིང་སྲ་བརྐྱང་གི་དུས་མིན་པ་གཅིག་ལ་མགྲོན་དུ་བོས་པ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མར་ཁྲུ་གང་དུ་ལོངས་པའི་གོས་རྙེད་པ་མིན་པར་བཟའ་བ་ལྔ་དང་བཅའ་བ་ལྔའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་དུས་རུང་གི་ཟས་ཚད་ལོངས། སྦྱོར་བ་མུ་གེའི་དུས་མིན་པར་བརྩམས་ཏེ་མགུལ་དུ་མིད་པ་ན་ལྟུང་བའོ། །བསླབ་བྱ་ནི། མགྲོན་ལ་སྔ་ཚོམས་སུ་མི་འཇུག ནང་འཁོར་ལ་བརྟགས་ཏེ་སྤྱོད་ལམ་མཛེས་པར་འཆོས།(༣༨བ)
གྱ་ཚོམས་སུ་རུང་གི་ཟན་མི་བཅད་དོ། །༢ འདུག་གནས་གཅིག་ཏུ་ཟ་བ་ལ། རྟེན་གནང་བའི་ཚད་ནི། འདུག ཅེས་དང༌། འདས་པ་ནི། དེ་ལས། ཞེས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་མིན་པས་མུ་སྟེགས་ཅན་ཤ་སྟག་གི་གནས་སུ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ཉེ་དུ་མིན་པས་ཅི་བདེར་མ་བསྟབ་བཞིན་དུ་ཀུན་སློང་ཞག་ལོན་པའི་ཟས་ཟ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྦྱོར་བ་ཟས་གཉིས་པ་ཟ་བར་བརྩམས་ཏེ་མགུལ་དུ་མིད་ན་ལྟུང་བའོ། །༣ ལྷུང་བཟེད་དོ་གསུམ་ལས་ལྷག་པར་ལེན་པ་ལ། བསླང་དུ་གནང་བའི་ཚད་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌། འདས་པ་ནི། དེ་ལས། ཞེས་དང༌། དེ་ལས་ལྷག་པར་བསླངས་ནས་ཅི་ལྟར་བྱ་ན། ལྷུང་བཟེད་གང་བ། ཞེས་སོགས་ཏེ། སྦྱིན་བདག་ཁྱིམ་བ་ཟས་ཅི་བདེར་སྟོབ་པ་མིན་པ་ལ། དུས་རུང་ལས་སུ་བྱས་པ་ལྷུང་བཟེད་ཆུང་ཚད་གསུམ་འབྲིང་ཚད་དོ། ཆེ་ཚད་གང་ལས་ལྷག་པ་གནས་དེ་ལས་གཞན་དུ་ཁྱེར་ཏེ་ཟ་བར་བརྩམས་ཏེ་མགུལ་དུ་མིད་པ་ན་ལྟུང་བའོ། །གཞན་གྱིས་ལེན་པ་དང༌། སྨན་གཞན་གསུམ་ལས་དེ་ལྟར་ཉེས་བྱས་སོ། །གནས་དེ་ཉིད་དུ་ལྷག་པ་ཟོས་པ་དང༌། གཡོས་སུ་མ་བྱས་ལྷག་པར་བླངས་ཏེ་ཟོས་པ་ལ་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །༤ སྤངས་པ་ཟ་བ་ལ། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། འཆའམ་ཟ་ན། ཞེས་ཏེ། རྟེན་དགེ་སློང་ནད་པ་མིན་པས་བཟའ་བཅའི་ཁོངས་གཏོགས་དུས་རུང་གི་ཟས་ཐུག་པ་དང་སྐྱོ་མ་མིན་པ། དེ་རིང་ད་ནི་མི་ཟའོ་སྙམ་ནས་སྤངས་པ་རྫོགས་པ། ལྷག་པོར་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པ་སྦྱོར་བ་མུ་གེའི་དུས་མིན་པར་མགུལ་དུ་མིད་ན་ལྟུང་བའོ། །སྨན་གཞན་གསུམ་དང༌། ཁ་གཟར་གྱེན་དུ་མི་འདྲེན་པའི་ཐུག་པ་དང་(༣༩ན)
སོར་མོའི་རྗེས་མི་མངོན་པའི་སྐྱོ་མའི་ལྟུང་བ་རྣམས་ལ་སྤང་བྱའི་ལྟུང་བ་མི་འབྱུང་ལ། བཀྲེས་པ་སོགས་ཀྱིས་སྤངས་པ་ནན་གྱིས་ཟ་ན་ལྷག་པོར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་ཟའོ། །༥ སྤངས་པ་སྟོབ་པ་ལ། རྟེན་བསམ་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། ཡུལ་ཕྱེད་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་ཏེ། མུ་གེའི་དུས་མ་ཡིན་པ་དུས་རུང་གི་ཟས་ཚད་ལྡན་དགེ་སློང་གིས་ལྷག་པོར་མ་བྱས་པའི་ཟས་སྟོབ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་ལྷག་པར་བྱས་ཏེ་སྟོབ་པར་བརྩམས་ཏེ། ཡུལ་དགེ་སློང་གིས་ཟོས་ནས་སྟོབ་པ་པོ་ལ་ལྟུང་བའོ། །དགེ་སློང་ལ་ཆང་དང་དགོང་ལྟོ་ཟར་འཇུག་པ་ནི་སྐབས་འདིའི་ཉེས་བྱས་སོ།

以下是简体中文直译：
10.使比丘尼作中，依止认知："复次"等，基础行为："比丘尼"等。即非亲属比丘尼对俗人施主，自己无证悟等功德而谎称有，使其备办时宜食物，动机是想通过比丘尼以不实功德而使作的方式想食用，究竟是咽下喉咙时为过失。
（第四组反复等部分）摄颂：反复、同一处所坐、带饼食、喂食、大众食、非时、储蓄、吞咽和赞叹。
其中，1.反复中，过失特例："反复"等，允许时间："食物"等。即非病人，非仅扫地休息，非行走半由旬，非羯絺那衣时期，非一处被邀请两次中后者获得长一肘的衣，而是属于五种食物和五种嚼食的时宜食物足量，行为是在非饥荒时期开始，咽下喉咙时为过失。学处是：不先行进入宴席，观察随从而行为庄严，不随意切断合宜食物。
2.同一处所坐食中，依止允许尺度："若坐"等，超过："若超过"等。即依止非比丘，在只有外道的住处，非亲属外道施主不随意供养，动机想食用隔宿食物的心态，行为是开始吃第二餐食物，咽下喉咙时为过失。3.接受超过二三钵中，允许乞求尺度："比丘"等，超过："若超过"等，超过接受后如何处理："钵已满"等。即对非随意供食的俗人施主，对做为时宜的食物超过小尺寸三钵、中尺寸二钵、大尺寸一钵，行为是带到该处以外开始食用，咽下喉咙时为过失。他人接受，及其他三种药如此做为恶作罪。在该处食用多余的，或接受未煮的多余食物而食用则无过失。
4.吃舍弃食物中，依止基础："复次"等，行为特征："若嚼或食"等。即依止非病比丘，属于食嚼类的时宜食物非汤饮、稀粥，已完全舍弃想"今日不再食用"，未加持为余食，行为是非饥荒时期咽下喉咙时为过失。其他三种药，不能上仰勺子的汤和不显指痕的稀粥不会生起应舍弃的过失，因饥饿等强制食用舍弃物时，应加持为余食而食用。5.供给舍弃食物中，依止心态："复次"等，对象区分："比丘"等，行为："具寿"等。即非饥荒时期，有足量时宜食物，比丘想供给未作余食的食物的心态，将食物做为余食而开始供给，对象比丘食用后，供给者有过失。使比丘喝酒和吃晚餐是此处的恶作罪。


 །༦ འདུས་ཤིང་ཟ་བ་ལ། དངོས་དམིགས་བསལ་ནི། འདུས་ཤིང༌། ཞེས་དང༌། གནང་བའི་དུས་ནི། དེ་ལས། ཞེས་ཏེ། འདུས་པ་ཆེན་པོའི་དུས་མིན་པར་མཚམས་ནང་གཅིག་ཏུ་དགེ་འདུན་སྤྱི་ལས་ལོགས་སུ་དགེ་སློང་གསུམ་ཡན་ཆད་ལྷན་ཅིག་དུས་རུང་གི་ཟས་ཚད་ལྡན་ཟ་བར་བརྩམས་ཏེ་མིད་པ་ན་ལྟུང་བའོ། །ན་བ་དང༌། ལས་བྱས་པ་དང༌། སྲ་བརྐྱང་བཏིང་བ་ལ་འདིར་མི་འགྱུར་རོ། །༧ དུས་མིན་པར་ཟ་བ་ལ། རྟེན་བཀག་པའི་དུས་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། གཞི་སྦྱོར་བ་ནི། བཅའམ། ཞེས་སོགས་ཏེ། ན་བ་སོགས་རྐྱེན་མེད་པར་དུས་རུང་གི་ཟས་རང་གླིང་གི་ཉི་མ་ཕྱེད་ཡོལ་ནས་རྐྱ་རེངས་དང་པོ་མ་ཤར་གྱི་བར་སྦྱོར་བ་བརྩམས་ཏེ་ཟོས་ན་ཁམ་རེ་ལ་ལྟུང་བ་རེའོ། །༨ གསོག་འཇོག་ཟ་བའི། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། འཆའམ། ཞེས་ཏེ། ན་བ་སོགས་རྐྱེན་མེད་པར་སྨན་བཞི་པོ་གང་རུང་བྱིན་ལེན་བྱས་ཤིང་གསོག་འཇོག་བྱས་ཏེ། མ་ཞིག་པར་མུ་(༣༩བ)
གེའི་དུས་མིན་པར་ཟ་བར་བརྩམས་ཏེ་མགུལ་དུ་མིད་ན་ལྟུང་བའོ། །འདི་ལས་འཕྲོས་པའི་ལག་ཉ་ནི་ཐོབ་ཤས་བགོད་པ་དང༌། སྣོད་ནས་འཁྲུད་པ་དང༌། ངལ་བ་དང༌། བརྗེད་པ་དང༌། ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྐྱེན་མེད་པར་མྱུར་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཟས་སམ། འབྲུ་སོགས་མ་བྱིན་ལེན་གྱི་ཆད་མིན་པར་རེག་ན་ལག་ཉ། ཁྱིམ་པའི་གནས་དང༌། རུང་ཁང་མིན་པར་དགེ་སློང་རང་དབང་བའི་མཚམས་དངོས་སམ། ཉེ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འབྲུ་སོགས་རྗེན་པར་འཙོས་པར་མཚམས་བཙོས། བཞག་པའི་གནས་དང་འཇོག་པའི་དངོས་པོ་སྔ་མ་བཞིན་ལ་རྗེན་པར་མ་བཙོས་ཀྱང་ཞག་གཅིག་འདས་ནས་ཞག་ལོན། ན་བའི་རྐྱེན་མེད་པར་འབྲུ་སོགས་དགེ་སློང་གིས་མཚམས་ཕྱི་ནང་གང་དུ་བཙོས་ཀྱང་དགེ་སློང་གིས་བཙོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་དྲི་མ་ཅན་གྱིས་ཟོས་ན་ཉེས་བྱས་སོ། །༩ བྱིན་ལེན་མ་བྱས་པར་ཟ་བ་ལ། རྟེན་གཞི་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་དམིགས་བསལ་ནི། ཟ་ན། ཞེས་ཏེ། གནས་བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་མིན་པར་ནད་པ་ལ་ཕན་པའི་རྐྱེན་མེད་པར་སྨན་བཞི་པོ་གང་རུང་བྱིན་ལེན་མ་བྱས་པར་བརྩམས་ཏེ་མིད་པ་ན་ལྟུང་བའོ། །བྱིན་ལེན་ཇི་ལྟར་འོས་པ་ནི། ལེན་པ་པོ་དགེ་སློབ་མ་ཡན་ཆད་བསླབ་པ་གསོ་རུང༌། དངོས་པོ་སྨན་བཞི་པོ་སྔར་བྱིན་ལེན་མ་བྱས་པ། སྟོབ་པ་པོ་ནི་བསླབ་བྱ་བྱིན། དགེ་སློང་མ་དང༌། དགེ་ཚུལ་མ་མན་ཆད། རྫས་གྱེན་དུ་འདེགས་ནུས། ཁྲུ་གང་ལས་མ་འཕགས་པ། མདུན་དྲང་པོ་ནས་མཚམས་གྱིས་བར་མ་ཆད་པ་ལས་ཐོབ་པའོ། །དམིགས་བསལ་ནི། སྤྲེའུས་ཤིང་ཐོག་ནས་བྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང༌། རྟ་ཅང་ཤེས་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་(༤༠ན)
པ་ཡང་མཚོན་ནོ། །མཚམས་གཞན་མཁའ། མེ་ཆུ། རག་པ་སྟེ་བཞི་བསྣན་པའམ། འབྲེལ་བར་མ་བྱས་ན་མི་འཐོབ་ལ། ཁ་ཅིག བདག་པོ་མཚམས་གཞན་ཀྱང་འདོད། བྱིན་ལེན་ལ་ལྔ། ལུས་ཀྱིས་ལུས་སུ་ལེན་པ། ལུས་དང་འབྲེལ་བས་ལུས་དང་འབྲེལ་བ་ལས་ལེན་པ། ལུས་ཀྱི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ལེན་པ། ལུས་དང་འབྲེལ་པས་ལུས་སུ་ལེན་པ། བཞག་པའི་བྱིན་ལེན་དང་ལྔ་ལས། ཟས་འདྲེན་པ་ན་འཕང་བར་ཞོག་ཅེས་པས་བཞག་པ་ཡང་དེར་འགྱུར་རོ། །བྱིན་ལེན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དགུ་སྟེ། ཞོ་ལས་མར་གྱུར་དངོས་པོ་གཞན་གྱུར། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱུར། དགེ་སློང་མིན་པར་གྱུར་པ་དང༌། བྱིན་ལེན་བྱེད་འཕྲོས་རང་གིས་འཕྲོག་པ་དང༌། མ་རྫོགས་པ་ལ་བསྔོས་པ་དང༌། ལག་པས་ལེན་མི་ནུས་པའི་སར་འདྲིལ་བ་དང༌། ནམ་མཁར་སྙོགས་པར་འཕངས་པ་དང༌། རང་གིས་མ་བཟུང་བར་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པས་རེག་པ་རྣམས་སོ། །སྟོབ་པོ་གཞན་མེད་ན་སྦྱིན་བདག་གིས་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་བཏང་བའི་བློས་བཟུང་བ་ལ་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །བྱིན་ལེན་དང་ཤིང་ཐོག་རུང་བ་བྱེད་མཁན་མེད་ན་ཉི་མ་དང་པོར་ཟས་བཅད། དེ་ནས་ཉི་མ་དང་པོར་སྤར་གང༌། གཉིས་པ་ལ་སྤར་དོ། །གསུམ་པ་ལ་ཇི་ཙམ་ཟོས་ཀྱང་བྱིན་ལེན་དང་རུང་བའི་གོ་ཆོད། ཟ་བའི་ཚེ་སྒྲ་མི་སྙན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།

以下是简体中文直译：
6.大众食中，实例特例："若大众"等，允许时间："若超过"等。即在非大众集会时，在一界内，私下离开僧团公众，三位以上比丘一起开始食用足量的时宜食物，咽下时为过失。病人、做工作者、铺设羯絺那衣者在此不构成过失。7.非时食中，依止禁止时间："复次"等，基础行为："若嚼"等。即无病等因缘，时宜食物在自洲中午过后至第一曙光未现之间开始行为而食用，每一口为一过失。8.储蓄食中，依止基础："复次"等，行为特征："若嚼"等。即无病等因缘，四种药之一已作受取且已储蓄，未失效在非饥荒时期开始食用，咽下喉咙时为过失。
由此延伸的残留食是：分配得份、从容器中洗出、劳累、遗忘、无避免浪费因缘而迅速享用的食物，或未作受取的谷物等非断定触碰为残留食；在俗人住处和非适合处，比丘自主的界限内或周围煮生谷物等为界内烹煮；放置地点和所放物品如前，虽未生煮但过一日为隔宿；无病因缘，比丘无论在界外界内煮谷物等都成为比丘所煮。口有异味者食用为恶作罪。9.未作受取而食中，依止基础等："复次"等，行为特例："若食"等。即处所非北俱卢洲，无对病人有益的因缘，四种药之一未作受取而开始，咽下时为过失。
如何适当受取：受取者是式叉摩尼以上可恢复学处者，物品是四种药先前未受取，施者是受学处者、比丘尼和沙弥尼以下，物品能向上举，不超过一肘，从正前方无界隔断而获得。特例是：如猴子从树上给予等，以及如善解马等也表示此意。若界与其他空、火、水、触四种未增加或未关联则不获得，有些人认为所有者界也是其他界。受取有五种：以身体从身体受，以身体相关物从身体相关物受，以身体从身体相关物受，以身体相关物从身体受，以及放置受取五种，其中"食物递送时应放在传送处"之语，放置也成为受取。
受取失效的九种原因是：酸奶变成酥油等物品改变，种子发芽等生长改变，变成非比丘，自己夺取受取过程中的物品，供养未圆满者，滚落到手无法拿起的地方，抛向空中，自己未拿取而被未受具足者触碰。若无施主，由施主以舍弃心彻底给予而接受则无过失。无人作受取和使水果适合时，第一天绝食，然后第一日一掌，第二日两掌，第三日无论吃多少都算作受取和适合，吃时应心想北俱卢洲。


 །༡༠ བསོད་པ་བླང་བ་ལ། བསོད་པའི་དབྱེ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཞེས་སོ། རྟེན་ཆེད་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། གཞི་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་ནི། ཟས་བསོད་པ། ཞེས་སོ། །རྟེན་དགེ་སློང་ན་བ་མིན་པ། འོ་མ་དང་ཞོ་སོགས་(༤༠བ)
ཡུལ་དུས་དེར་རོ་བྲོའམ་བསོད་པར་གྲགས་པ་ཁྱིམ་པ་ཉེ་དུ་མ་ཡིན་པས་ཅི་བདེར་མ་བསྟབས་པ་མིད་པ་ན་ལྟུང་བའོ། །(བཅུ་ཚན་ལྔ་པ་ཆུ་སོགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན།( སྡོམ་ལ། སྲོག་ཆགས་བཅས་དང་ཉལ་བར་འདུག །འགྲེང་དང་གཅེར་བུ་དམག་དང་ནི། །ཞག་གསུམ་བཤམ་དཀྲུག་འགྲོ་བ་དང༌། །བརྡེག་དང་གཟས་དང་གནས་ངན་ལེན། །ཅེས་པའི། སྲོག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ། རྟེན་བསམ་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། གཞི་སྦྱོར་བ་ནི། སྲོག་ཆགས། ཞེས་ཏེ། རང་དོན་དུ་སྲོག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཆུ་ལ་ཁྲུས་དང༌། བཏུང་བ་དང༌། ཆོས་གོས་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང༌། སྲོག་ཆགས་ཅན་གྱི་ཆུ་འབབ་པ་འོག་ཏུ་བགྱུར་བ་དང༌། རྩྭ་ཤིང་སོགས་གཅོད་པ་དང༌། མེར་འདེབས་པ་སོགས་རང་ངམ་བསྐོས་པས་བརྩམས་ཏེ་སྲོག་ཆགས་ཇི་སྙེད་ཤི་བ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ལྟུང་བའོ། །ཆུ་ཚགས་མེད་པར་ལྗོགས་རྒྱུར་མི་འགྲོ་ཞིང༌། ཆུ་ཚགས་ལ་ལྔ་སྟེ། དཔྱང་ཚགས། བུམ་ཚགས་སྤྱི་བུག་ཅན། གྲུ་གསུམ་ཚགས། རིལ་བ་ཞབས་ཚགས་ཅག བསལ་ཚགས་དང་ངོ༌། ཆུ་རུང་བ་ལྔ་སྟེ། དགེ་འདུན་དང་གང་ཟག་དང༌། ཆུ་རུང་བ་དང༌། བརྟགས་ཏེའོ། །༢ ཉལ་པོ་བྱེད་ཤོམ་ན་འདུག་པ་དང༌། རྟེན་བསམ་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། གཞི་སྦྱོར་ནི། ཉལ། ཞེས་ཏེ། བར་ཆད་དང་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་འཁྲིག་པར་ཞུགས་པའམ་ཕྱོགས་པ་ལ། གནས་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བ་མངོན་སུམ་དུ་བརྣོགས་ཏེ་འདུག་ནས་དེ་དག་གིས་ཚོར་བ་ལྟུང་བའོ། །༣ ཉལ་ཤོམ་ནས་འགྲེང་བ་དང༌། རྟེན་བསམ་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། ཡུལ་སྦྱོར་ནི། ཉལ། ཞེས་(༤༡ན)
ཏེ། ཁྱད་པར་ནི་འགྲེང་བ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །༤ (གཅེར་བུ་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ།( རྟེན་ཡུལ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། རང་གི། ཞེས་ཏེ། གཅེར་བུ་པ་ཕོ་མོ་གང་རུང་ཉེ་དུའམ། ནད་པའམ། དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་དོན་མིན་པར་དུས་རུང་གི་ཟས་རང་དང་དེ་གཉིས་ཀས་ཟ་རུང་ལག་གིས་སྟེར་ནས་དེས་ཐོབ་ན་ལྟུང་བའོ། །༥ དམག་ལ་ལྟ་བ་ལ། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། ལྟར། ཞེས་ཏེ། རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་ཁྱིམ་པའི་དམག་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་འཐབ་པའམ་འཐབ་ཏུ་བཅུག་པ་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱིས་བཀུག་པ་མིན་པར་ཀུན་སློང་ལྟ་འདོད་ཀྱིས་གནས་ཉེ་འཁོར་དང་བཅས་པ་འདས་ཏེ་བལྟ་བར་བརྩམས་ནས་མཐོང་ན་ལྟུང་བའོ། །༦ དམག་གི་ནང་ན་གནས་པའི། རྟེན་གནང་ཚད་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། འདས་པ་ནི། དེ་ལ། ཞེས་ཏེ། གནས་དམག་ནང་དུ་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱིས་བཀུག་པ་མ་ཡིན་པར་མཚན་མོ་གཉིད་ལས་འདས་ཏེ། སྐྱ་རེངས་ཤར་བ་ན་ལྟུང་བའོ། །དགོས་པ་མེད་ན་ཞག་གཅིག་ཀྱང་ལྟུང་བའོ། །༧ དཔུང་གི་ཡན་ལག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འདོད་པ་ལ། རྟེན་གནང་བའི་དུས་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་ནི། ཡང༌། ཞེས་ཏེ། དཔུང་གི་ཡན་ལག་མྱང་འདོད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་རེག་པའམ། དཀྲུགས་པར་བརྩམས་ཏེ་གཡུལ་བཤམ་དཀྲུག་གི་བྱ་བ་རྫོགས་ན་ལྟུང་བའོ། །སྐྱེས་པ་བུད་མེད་གླང་པོ་སོགས་འཐབ་འཇུག་ལྟ་བ་སོགས་ལ་ཉེས་བྱས་སོ། །༨ བརྡེག་པ་ལ། རྟེན་བསམ་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། ཡུལ་སྦྱོར་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་སོ། །ཡུལ་དགེ་སློང་ཕ་རོལ་པོ་ལ་ཕན་པའི་དོན་མིན་པར་ལུས་སམ་དེས་འཕངས་པའམ། དེ་དང་འབྲེལ་བ་དབྱུག་པ་སོགས་ཡུངས་ཀར་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རྙོག་པ་ཅན་གྱི་(༤༡བ)
བསམ་པས་བརྡེག་པར་བརྩམས་ཏེ། བརྡེག་སྤྱད་རེ་ལ་ལྟུང་བ་རེའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དང་ཀ་བ་རྩིག་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ན་ཉེས་བྱས་སོ། །༩ བརྡེག་པར་གཟས་ལ། རྟེན་བསམ་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། ཡུལ་སྦྱོར་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་ཏེ། ཁྱད་པར་ནི་བརྡེག་པར་གཟས་པ་སྟེ། གཞན་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།

以下是简体中文直译：
10.接受佳肴中，佳肴的区分："世尊"等。依止目的："复次"等，基础行为等："美食"等。即依止非病比丘，牛奶和酸奶等在当地当时被认为是美味或佳肴，非亲属俗人未随意供养，咽下时为过失。
（第五组水等部分）摄颂：有生物、卧处而坐、站立、裸体者、军队、三日、阵列搅扰、行走、殴打、作势殴打和恶行。
其中，有生物水中活动中，依止心态："复次"等，基础行为："生物"等。即为自己利益，在有生物的水中洗浴、饮用或为法衣等目的享用，将有生物的流水引向下方，砍伐草木等，投入火中等，自己或派遣他人开始，有多少生物死亡就有多少过失。不应无滤水器而远行，滤水器有五种：悬挂滤器、有公开孔的瓶滤器、三角滤器、底部有滤网的球形滤器和洗涤滤器。适合的水有五种：僧团的、个人的、适合水、经检验的。2.性交准备时坐立中，依止心态："复次"等，基础行为："性交"等。即无障碍和因缘，男女正在交合或准备交合，行为是在同一处所直接眼见而坐着，被他们察觉时为过失。3.性交准备时站立中，依止心态："复次"等，对象行为："性交"等。即区别是站立，其余同前。
4.给裸体外道中，依止对象："复次"等，行为："自己"等。即非亲属裸体男女外道，非病人或非为引导行善目的，时宜食物自己和对方二者都能食用，亲手给予而对方获得时为过失。5.观看军队中，依止基础："复次"等，行为："看"等。即无因缘的比丘，对具特征的俗人军队正在战斗或被派去战斗，非王等召请，动机是想观看，超过处所及其周围开始观看并看见时为过失。6.在军中住宿中，依止允许尺度："复次"等，超过："其中"等。即处所在军队中，非王等召请，超过夜晚睡眠，日出时为过失。无必要时一夜也是过失。
7.欲体验军队部分中，依止允许时间："比丘"等，行为究竟："复次"等。即想体验军队部分的心态，行为是开始触摸或搅动，完成部署搅扰的行为时为过失。观看男女象等互相打斗等为恶作罪。8.殴打中，依止心态："复次"等，对象行为："比丘"等。即对象是对方比丘，非为利益目的，用身体或投掷物，或与身相关的棍棒等，即使只有芥子大小，以扰乱心态开始殴打，每一打击工具为一过失。以自身与柱子墙壁等为依靠则为恶作罪。9.作势殴打中，依止心态："复次"等，对象行为："比丘"等。即区别是作势要殴打，其余同前。


 །༡༠ གནས་ངན་ལེན་འཆབ་པ་ལ། རྟེན་བསམ་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། ཡུལ་སྦྱོར་བ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་ཏེ། ཡུལ་དགེ་སློང་སྡོམ་པ་གསོ་རུང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཕམ་ལྷག་གི་ལྟུང་བ་ཀུན་སློང་དགེ་སློང་བདེ་བར་མི་རེག་པ་དང༌། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ལམ། སྲོག་གམ། ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་བར་ཆད་དམ། དགེ་འདུན་འཁྲུགས་དོགས་ཀྱི་བསམ་པ་མིན་པར་འཆབ་འདོད་ཀྱིས་མཚན་མོ་འདས་ན་ལྟུང་བའོ། །ཕམ་ལྷག་ལས་གཞན་པའི་རང་གཞན་གྱི་ཉེས་པ་འཆབ་ན་ཉེས་བྱས་སོ། །(བཅུ་ཚན་དྲུག་པ་ཁྱིམ་སོགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན།(སྡོམ་ལ། བདེ་དང་མེ་དང་འདུན་པ་དང༌། །བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་ཆོས་སྨྲ་དང༌། །དགེ་ཚུལ་ཁ་དོག་བསྒྱུར་བ་དང༌། །རིན་པོ་ཆེ་དང་ཚ་བའི་དུས། །ཞེས་པས། ༡ ཟན་གཅོད་འཇུག་ལ། རྟེན་ཆེད། ཡང༌། ཞེས་དང༌། ཡུལ་ལས་འཚོ་བ་བསྒྲུབ་པ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌། རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། དེ། ཞེས་ཏེ། བསྙུང་བས་ཕན་པའི་ནད་ཅན་མིན་པའི་དགེ་སློང་ལ་སྦྱིན་བདག་གིས་དུས་རུང་ཟས་རུང་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ན་ཟན་གཅོད་ཚིག་གིས་ཡུལ་གྱི་ཟན་རང་གླིང་གི་ཉི་མ་ཡོལ་ནས་ལྟུང་བའོ། །སྨན་གཞན་ལ་ཉེས་བྱས་སོ། །༢ མེ་ལ་རེག་པ་ནི། རྟེན་ཆེད་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། གཞི་སྦྱོར་ནི། མེ་ལ། ཞེས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་དང་ཚངས་སྤྱོད་ཆོས་ལྡན་གྱི་དོན་དང༌། ཚོན་སོགས་དུས་བྱིན་རླབས་མ་གཏོགས་པར་སྦྱོར་བ་རང་ངམ་གཞན་བསྐོས་ཏེ་མེ་ལ་རེག་པ་(༤༢ན)
དང༌། སྤར་གསོད་སོགས་བྱེད་ན་ལྟུང་བའོ། །སེང་གེ་སོགས་གཏུམ་པོ་ལ་མི་རེག་ཅིང༌། དུས་དྲན་ནི་དཀོན་མཆོག་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོན་པས་གནང་ངོ་སྙམ་དུ་བསམ་སྟེ་བྱ་བ་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་ཡིད་ལ་བྱའོ། །༣ འདུན་པ་ཕྱིར་བསྒྱུར་ནི། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། ཀུན་སློང་སྦྱོར་བ་ནི། དེའི། ཞེས་ཏེ། དགེ་འདུན་གྱི་ཆོས་ལྡན་གྱི་ལས་མཚན་ཉིད་པ་ལས་རང་གིས་འདུན་པ་ཕུལ་བ། ཀུན་སློང་འདུན་པ་ཕྱིར་བསྒྱུར་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྦྱོར་བ་བདག་འདུན་པ་མི་ཕུལ་གྱི་ཕྱིར་འོན་ཅིག་ཅེས་པའི་ཚིག་གི་དོན་གོ་བ་ན་ལྟུང་བའོ། །༤ བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཉལ་བ་ལ། རྟེན་ཡུལ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། ལྷན་ཅིག ཅེས་ཏེ། རྟེན་ན་བ་དང་ནད་གཡོག་མིན་པའི་དགེ་སློང་གིས་དགེ་སློང་སྡིག་ཅན་དང༌། ཉེ་བར་གནས་པ་དང༌། དགེ་ཚུལ་ལམ་གྱིས་དུབ་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་མེད་པར་མ་རྫོགས་པ་དང་གནས་ཅིག་ཏུ་ཉལ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས། མཚམས་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པ་འདོམ་ཕྱེད་དགུའི་ནང་རོལ་ཏུ་ནུབ་གསུམ་བསྟུད་མར་རང་དང་མ་རྫོགས་པ་གཉིས་ཀ་ཉལ་ཞིང་སྤྱོད་ལམ་དེས་ནུབ་གསུམ་པའི་སྐྱ་རེངས་དང་པོ་ཤར་ན་ལྟུང་བའོ། །ཟླ་ཉིའི་སྣང་བ་ལས་གཞན་པའི་མར་མེ་དང་ནོར་བུའི་སྣང་བ་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པས་ཉལ་བར་མི་བྱའོ། །༥ སྡིག་ལྟ་མི་གཏོང་བ་ལ། གང་ལ་གཞམ་བསྒོ་བྱ་བ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། བྱེད་པ་གང་གིས་བཟློག་པ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌། ཇི་ལྟར་བཟློག་པ་ནི། འདི་སྐད། གསོལ་ཞིང༌། བཟློག་པ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌། འདས་པ་ནི། ལན་གཉིས་ལན་གསུམ། ཞེས་ཏེ། དགེ་སློང་གིས་ཆང་བཏུང་བ་ལྟ་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་དེ་(༤༢བ)
བསྟེན་ཀྱང་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་བར་ཆད་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བར་རློམ་ཞིང་ཀུན་སློང་སྐུར་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྦྱོར་བ་དེར་ཞུགས་ཚེ་དགེ་འདུན་གྱི་གཞམ་བསྒོ་དང་གསོལ་བཞིས་བཟློག་ཀྱང་བརྗོད་པ་གསུམ་པ་ལ་མི་གཏོང་བ་ལྟུང་བའོ།

以下是简体中文直译：
10.隐瞒恶行中，依止心态："复次"等，对象行为："比丘"等。即对象是具有可恢复戒律以上的比丘的堕罪或余罪，动机不是比丘不欲安乐，或妨碍沙门法，或性命，或净行，或担心僧团纷争的心态，而是想隐瞒，夜晚过去时为过失。隐瞒堕罪和余罪以外的自他过失为恶作罪。
（第六组俗家等部分）摄颂：安乐、火、意愿、未受具足说法、沙弥变色、宝物和热时。
其中，1.阻断食中，依止目的："复次"等，从对象获得生活："比丘"等，后续完成行为："彼"等。即非因禁食有益的病人比丘，施主正在备办时宜适合食物时，行为是用阻断食物的言语，对象的食物在自洲日落时为过失。对其他药物为恶作罪。2.触火中，依止目的："复次"等，基础行为："对火"等。即除了三宝和具法梵行的目的，以及染色等时加持外，行为是自己或派遣他人触火，或点燃灭火等则为过失。不应触碰狮子等凶猛动物，时刻忆念是为了三宝等目的，思念"佛陀允许"，应在行为未完成前心中观想。
3.转回意愿中，依止基础："复次"等，动机行为："彼"等。即僧团具法行事的特征事中，自己已给予意愿，动机想转回意愿的心态，行为是"我不给予意愿，请回来"等话语，理解意思时为过失。4.与未受具足者同宿中，依止对象："复次"等，行为："一起"等。即依止非病人和看护病人的比丘，无恶比丘和近住者，以及沙弥或疲劳道路等因缘，想与未受具足者在一处同宿的心态，在无界隔断的四肘半内连续三夜，自己和未受具足者二人都睡卧，这种威仪到第三夜第一曙光出现时为过失。无因缘不应在日月光以外的灯和宝石光中睡卧。
5.不舍恶见中，对谁进行劝谏："复次"等，谁来阻止："比丘"等，如何阻止："如是"等请求，阻止是："比丘"等，超过："二次三次"等。即比丘对如饮酒等佛陀教导会成为天界和解脱障碍的行为，认为"虽然实行也不成为天界和解脱的障碍"等，认知不错乱而执著，动机是想毁谤的心态，行为是进入此状态时，僧团以劝谏和白四羯磨制止，仍在第三次表白时不舍弃为过失。


 །༦ སྤངས་པ་རྗེས་ཕྱོགས་ནི། རྟེན་བསམ་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། གཞི་སྦྱོར་བ་ནི། དེ་སྐད། ཅེས་ཏེ། དགེ་སློང་སྡིག་ལྟ་ཅན་བཟོད་པ་མ་གསོལ་བ་དགེ་འདུན་གྱིས་གནས་ནས་ཕྱུང་བ། ཀུན་སློང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གཏམ་འདྲི་བ་དང༌། ཉལ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས། སྦྱོར་བ་ན་བ་དང་ཆོས་ལྡན་མ་གཏོགས་དེར་ལྷན་ཅིག་གཏམ་འདྲི་བར་བརྩམ་སྟེ། མཐར་ཐུག་མཚན་མོ་དེའི་སྐད་ཅིག་མ་འདས་པ་ན་ལྟུང་བའོ། །༧ བསྙིལ་བ་སྡུད་པ་ལས། གང་ལ་གཞམ་བསྒོ་བྱ་བ་ནི། དགེ་ཚུལ། ཞེས་དང༌། གསོལ་བཞིས་བཟློག་པ་ནི། དགེ་ཚུལ། ཞེས་དང༌། རྟེན་བསམ་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། ཡུལ་སྦྱོར་ནི། དེ་ལྟར། ཞེས་ཏེ། ཁྱད་པར་ནི། དགེ་ཚུལ་སྡིག་ལྟ་ཅན་བཟོད་པ་མ་གསོལ་བ་སྟེ་གཞན་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །༨ ཁ་མ་བསྒྱུར་བ་གྱོན་པ་ལ། རྟེན་ཁ་དོག་གི་རུང་བ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌། གཞི་སྦྱོར་ནི། གལ་ཏེ། ཞེས་ཏེ། དགེ་སློང་གིས་ཆུ་ཚགས་མ་གཏོགས་ལྷུང་བཟེད་ཁ་གཡོགས་དང་རྐང་དཀྲིས་ཙམ་གྱི་གོས་དཀར་པོ་ལ་ལོངས་སྤྱད་ན་ལྟུང་བའོ། །ཚོས་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་ལ་ཡང་ཉེས་བྱས་ཏེ། སུམ་བརྒྱ་པར། མཚལ་དང་དེ་བཞིན་རྒྱ་སྐག་བཙོད་རྣམས་དང༌། །གུར་གུམ་དང་ནི་མཐིང་ཤིང་ལི་ཁྲི་དང༌། །རྨ་ཤིང་ལེབ་བརྒན་རྩི་རྣམས་མི་རུང་སྟེ། །བརྒྱད་པོ་ཚོས་ཆེན་ཡིན་པས་བཀག་ཕྱིར་རོ། །༩ རིན་པོ་ཆེའི་གདགས་གཞིར་ལོངས་པ་གཞིར་གཏོགས་ལ། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་དམིགས་བསལ་ནི། རང༌། ཞེས་དང༌། བསླབ་བྱ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་(༤༣ན)
ཏེ༌། ཆུད་བཟའ་བའི་རྐྱེན་མེད་ཅིང༌། སྦྱིན་བདག་གི་བསོད་ནམས་འདོད་པས་བསླབ་པའམ། མི་མིན་གྱི་གནས་ལྟ་བུ་མིན་པར། རང་གིས་དབང་བའི་རིན་པོ་ཆེའམ། རིན་པོ་ཆེར་སྨོས་པ་གོ་མཚོན་དང་རོལ་ཆ་སོགས་ལ་རྒོད་བག་གིས་རེག་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས། དངོས་སམ་བསྐོག་ནས་རེག་ན་ལྟུང་བའོ། །༡༠ ཁྲུས་བྱེད་པ་ལ། ལྟུང་བ་དམིགས་བསལ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཞེས་དང༌། གནང་དུས་ནི། དེ་ལས། ཞེས་ཏེ། ཁྲུས་ཀྱིས་ཕན་པའི་ནད་དང་དཀོན་མཆོག་གིས་ཕྱིར་བ་མལ་ཙམ་གྱི་ཕྱག་བདར་དང༌། དཔག་ཚད་ཕྱེད་དུ་ཕྱིན་པ་མིན་པའི་དགེ་སློང་གིས། དུས་ཟླ་བ་ལྔ་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བདུན་པའི་བཅོ་ལྔའི་བར་མ་གཏོགས་པར་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པས་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱི་ནང་དུ་ཁྲུས་བྱེད་པར་བརྩམས་ཏེ་དུས་མིན་པར་ལུས་རིལ་ཁྲུས་བྱེད་ན་ལྟུང་བའོ། །ལུས་ལ་ཆར་ཐིག་གཉིས་ཕོག་པའམ། གོས་ཀྱི་གྲྭ་བསྐྱོད་པའི་རླུང་ཕོག་པ་ཡན་ལ་ལྟུང་བ་འདི་མེད། (བཅུ་ཚན་བདུན་པ་བསམ་བཞིན་སོགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན།( སྡོམ་ལ། དུད་འགྲོ་འགྱོད་པ་སོར་མོ་དང༌། །རྩེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྔངས་བྱེད་དང༌། །སྦེད་དང་གདིང་མེད་གཞི་མེད་དང༌། །སྐྱེས་པ་མེད་པར་ལམ་འགྲོ་བའོ། །༡ དེ་ལ་དུད་འགྲོ་གསོད་པ་ནི། རྟེན་བསམ་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌།གཞི་སྦྱོར་ནི། དུད་འགྲོ། ཞེས་ཏེ། དུད་འགྲོར་གཏོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་མིག་ལམ་དུ་སྣང་རུང་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་པའམ། ཡིད་གཉིས་ཟ་བས་ཀུན་སློང་གསོད་འདོད་ཀྱིས། སྦྱོར་བ་རང་ངམ་བསྐོས་པས་གསོད་པར་བརྩམས་ཏེ་རྐྱེན་དེས་ཤི་ན་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ལྟུང་བའོ། །གསོད་སེམས་མེད་པར་ཡན་ལག་གཅོད་པ་དང༌། བརྡེག་འཚོག་གཟུགས་བརྙན་འཇིག་པ་སོགས་ལ་ཉེས་བྱས་སོ། །༢ འགྱོད་པ་བསྐྱེད་པ་ལས། རྟེན་བསམ་པ་ཡང༌། (༤༣བ)
ཡུལ་ཆེད་ཅེས་ནས།སྦྱོར་བ་ནི། འགྱོད། ཅེས་ཏེ། དགེ་སློང་ཕ་རོལ་པོ་ལ་ཀུན་སློང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྐྱེ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་བཞད་གད་ཡན་གྱིས་ཁྱོད་ལ་སྡོམ་པ་མ་སྐྱེས་སོ། །སྐྱེས་ཀྱང་ཕམ་པ་བྱུང་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འགྱོད་པ་བསྐྱེད་དེ་དོན་གོ་བ་ན་ལྟུང་བའོ། །༣ གག་ཚིལ་ནི། སོར་མོ། ཞེས་ཏེ། དགེ་སློང་ཕ་རོལ་པོ་ལ་སྐྱི་གཡའ་བའི་གནས་སུ་སྐྱི་གཡའ་བར་བསམ་པས་སྦྱོར་བ་བརྩམས་ཏེ་སྐྱི་གཡའ་བར་བྱས་པའི་རེག་བྱ་རེརེ་ལ་ལྟུང་བ་རེ་རེའོ།

以下是简体中文直译：
6.随从被摈除者中，依止心态："复次"等，基础行为："如是"等。即持有恶见的比丘未求忏悔，被僧团摈除出处所，动机想与其共同交谈、同宿的心态，行为除了因病和具法外，开始与其共同交谈，究竟是当夜刹那过去时为过失。7.接受被黜者中，对谁进行劝谏："沙弥"等，以白四羯磨制止："沙弥"等，依止心态："复次"等，对象行为："如是"等。即区别是持有恶见的沙弥未求忍许，其余同前。8.穿着未变色衣中，依止色彩适合："比丘"等，基础行为："若"等。即比丘除滤水器外，使用钵盖和脚布等白色衣物为过失。对以八大染色染制的也是恶作罪。如《三百颂》中："朱砂以及紫胶、郁金、藏红花、青木、橘红、漆树及阿勒树汁等不合适，因为禁止这八种大染料。"
9.接触宝物依据中，依止基础："复次"等，行为特例："自己"等，学处："比丘"等。即无浪费因缘，非为施主福德而学习，或非类似非人住处，对自己所有的宝物，或称为宝物的武器和乐器等，以放逸心想触摸的心态，直接或间接触摸时为过失。10.洗浴中，过失特例："世尊"等，允许时间："若超过"等。即洗浴对病有益，或为三宝目的仅为休息的清扫，或非行走半由旬的比丘，在第五月初一至第七月十五日期间以外，无因缘在每半月内开始洗浴，非时全身洗浴时为过失。身体被两滴雨水打到，或衣角被移动的风吹到以上无此过失。
（第七组故意等部分）摄颂：杀畜生、后悔、手指、玩乐、一起令恐惧、藏匿、无坐具、无根据和无男子同行。1.杀畜生中，依止心态："复次"等，基础行为："畜生"等。即属于畜生类的生物，在眼前可见且认知不错乱，或存疑，动机想杀的心态，行为自己或派遣他人开始杀害，因此死亡时有多少就有多少过失。无杀心而砍断肢体，打击、破坏影像等为恶作罪。2.引起后悔中，依止心态"复次"，对象目的继续到行为："后悔"等。即对对方比丘，动机想使其不悦的心态，开玩笑说"你未生起戒律"、"虽生起但已犯堕罪"等引起后悔，理解意思时为过失。3.胁下触挠中："手指"等。即对对方比丘，在能引起痒处想使其痒的心态，开始行为，每一触感引起痒为一过失。
;


 །༤ ཆུ་ལ་རྩེ་བ་ལ། ཆུ་ལ། ཞེས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ཆུ་ལ་རྒོད་བག་གིས་རང་ངམ་བསྐོས་པས་རྩེས་ཏེ་ལྟེ་བ་ནུབ་པའི་ཚད་དུ་ཞུགས་ན་ལྟུང་བའོ། །༥ བུད་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་ཉལ་བ་ལ། རྟེན་ཡུལ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌།སྦྱོར་བ་ནི། ལྷན་ཅིག ཅེས་ཏེ། བུད་མེད་ཉེ་དུ་མིན་པར་རྟེན་རུང༌། གནས་གཅིག་ཏུ་མཚམས་ཆོད་ན་འདོམ་གང་གི་ནང༌། མཚམས་མ་ཆོད་ན་འདོམ་དགུའི་ནང་དུ་གཉིས་ཀ་ཉལ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་ཁྲིམས་གྲོགས་མེད་པར་མཚན་མོའི་མཐའ་རྫོགས་པ་ན་ལྟུང་བའོ། །༦ སྔངས་པར་བྱེད་པ་ལ། རྟེན་ཡུལ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌།སྦྱོར་བ་ནི། སྔངས། ཞེས་ཏེ། དགེ་སློང་ཕ་རོལ་པོ་ལ་འཇིགས་རྒྱུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཤ་ཟ་སོགས་ཀྱི་འདོད་ཡོན་ལྔས་བཞད་གད་ཡན་གྱིས་འཇིགས་པ་བསྟན་ཏེ་སྐྲག་པ་སྐྱེས་ན་ལྟུང་བའོ། །ཡིད་འོང་གིས་སྔངས་ན་ཉེས་བྱས། ངེས་འབྱུང་གི་ཕྱིར་དམྱལ་བ་སོགས་བརྗོད་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །༧ སྦེད་པ་ལ། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་དམིགས་ནི། སྦེད་དམ། ཞེས་སོགས་ཏེ། རབ་བྱུང་སྡེ་ལྔའི་ལྷུང་བཟེད་སོགས་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཆུད་ཟ་བའི་རྐྱེན་མེད་པར་ཀུན་སློང་རྐུ་སེམས་དང་ཕན་འདོད་ལས་གཞན་པས་རང་ངམ། བསྐོས་པས་བརྩམས་ཏེ་སྦས་ཟིན་ན་ལྟུང་བའོ། །(༤༤ན)
༨ གདིང་མེད་དུ་སྤྱོད་པ་ནི། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། དེའི་འོག ཅེས་ཏེ། དགེ་སློང་རང་དང་ནོར་མི་གཅིག་པ་ལ་རྐུ་སེམས་མེད་ཅིང་དེས་གནང་བའི་གདིང་མེད་པར་ལོངས་སྤྱད་ན་ལྟུང་བ། གོས་ལས་གཞན་པའི་ཡོ་བྱད་ལ་ཉེས་བྱས། ལོངས་སྤྱད་པས་དགའ་བར་འགྱུར་ན་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །༩ ལྷག་མས་སྐུར་འདེབས་ལ། རྟེན་བསམ་་པ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། ཡུལ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། དགེ་འདུན། ཞེས་ཏེ། དགེ་སློང་ཕ་རོལ་པོ་ལ་མཐོང་ཐོས་དོགས་པའི་གཞི་མེད་པར་ཉམས་པར་འདོད་པས་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་ཏེ་ཀུན་སློང་སྐུར་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས། སྦྱོར་བ་མིང་ནས་བཟུང་སྟེ་ལྷག་མས་སྐུར་པ་བཏབ་པའི་དོན་གོ་བ་ན་ལྟུང་བའོ། །༡༠ བུད་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་ལམ་འགྲོ་ནི། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། ལྷན་ཅིག ཅེས་ཏེ། བུད་མེད་ལུས་བསྟེན་རུང༌། ཉེ་དུ་མིན་པ། ཁྲིམས་གྲོགས་མེད་པར་ལྷན་ཅིག་རྒྱང་གྲགས་འདས་པ་ན་ལྟུང་བའོ། །དེའི་ཕྱེད་ལ་ཉེས་བྱས་སོ། །བུད་མེད་ཀྱི་ལམ་བསྲེལ་བྱེད་པ་སོགས་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །(བཅུ་ཚན་བརྒྱད་པ་མགྲོན་མང་རྐུ་སོགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན།( སྡོམ་ལ། རྐུ་དང་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་དང༌། །བརྐོ་དང་མགྲོན་དང་བསླབ་པ་དང༌། །འཐབ་དང་མི་སྨྲ་འགྲོ་བ་དང༌། །མ་གུས་ཆང་འཐུང་དུས་མིན་པའོ། །༡ རྐུན་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ལམ་འགྲོ་ནི། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། འགྲོ་ན། ཞེས་ཏེ། གྲོང་འཇོམས་པ་དང༌། ཤོ་གམ་དྲལ་བའི་ཆོམ་རྐུན་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱང་གྲགས་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བ་ན་ལྟུང་བ་རེ་རེའོ། །༢ ཉི་ཤུ་མ་ལོན་པར་རྫོགས་པ་ནི། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌། ཉེས་དམིགས་ནི། གང་ཟག་དེ་ཡང༌། ཞེས་ཏེ། མངལ་ཤོལ་བརྩིས་པས་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་པར་འདུ་ཤེས་(༤༤བ)
སམ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ཀུན་སློང་རང་གར་མཁན་འདོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བརྩམས་ཏེ། མཐར་ཐུག་བརྗོད་པ་གསུམ་པའི་བྱེད་པ་བརྗོད་པའི་མགོ་བརྩམས་པའི་ཚེ་མཁན་པོ་ལ་ལྟུང་བྱེད། སློན་དཔོན་དང་དགེ་འདུན་ལ་ཉེས་བྱས་སོ།

以下是简体中文直译：
4.水中游戏中，"水中"等。即在世间公认的水中，以放逸心自己或派遣他人游戏，进入到肚脐没入的程度时为过失。5.与女人同宿中，依止对象："复次"等，行为："一起"等。即非亲属女人为依止对象，在同一处所，若界隔断则在一臂之内，若无界隔断则在九臂之内，二者都想睡觉的心态，无戒友时，夜晚结束时为过失。6.令人恐惧中，依止对象："复次"等，行为："恐惧"等。即对对方比丘以可怕不悦的食肉鬼等五种欲望，开玩笑显示恐怖，产生惊恐时为过失。以悦意令恐惧为恶作罪，为出离而说地狱等则无过失。
7.隐藏中，依止基础："复次"等，行为特例："隐藏"等。即出家五众的钵等生活用具，无浪费因缘，动机非偷盗心和想助益外，自己或派遣他人开始，已隐藏完成时为过失。8.无坐具而使用中，依止基础："复次"等，行为："其下"等。即比丘对非共同财物，无偷盗心且未经允许，无坐具而使用为过失，对衣物以外的用具为恶作罪，使用后令人欢喜则无过失。9.以余罪诽谤中，依止心态："复次"等，对象："比丘"等，行为："僧团"等。即对对方比丘，无见闻怀疑根据，想使其衰败，转变认知，动机想诽谤的心态，行为是点名以余罪诽谤，理解意思时为过失。10.与女人同行中，依止基础："复次"等，行为："一起"等。即女人身体可依止，非亲属，无戒友一起超过一拘卢舍时为过失。在其一半处为恶作罪。为女人引路等则无过失。
（第八组宾客偷盗等部分）摄颂：偷盗、未满二十、挖掘、宾客、学处、争斗、不语、行走、不恭敬、饮酒和非时。1.与盗贼同行中，依止基础："复次"等，行为："若行"等。即与毁村和逃避关税的强盗盗贼一起超过一拘卢舍行走时每次一过失。2.未满二十岁具足戒中，依止基础："复次"等，行为："比丘"等，过患："彼人"等。即计算在胎月，未满二十岁，认知或存疑，动机想随意作亲教师的心态，开始行为，究竟是第三表白作业开始宣说时，亲教师有堕罪，轨范师和僧团有恶作罪。


 །མངལ་ཤོལ་གྱིས་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱས་ལོན་པར་འདུ་ཤེས་ནས་སྐྱེ་བའི་བར་ཆད་གཞན་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གཞན་ཚོགས་ན་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་ནར་སོན་པས་བསྙེན་རྫོགས་ཆགས་ཤིང༌། དེ་རྫོགས་པའི་རྗེས་ལ་མངལ་ཤོལ་དང་བཅས་ཀྱང་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་གོང་དུ་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་འདུག་ན་དེའི་རྫོགས་པའི་སྡོམ་པ་འཇིག་སྟེ་ལུས་བསམ་གང་ནས་ཀྱང་ནར་མ་སོན་པས་སྡོམ་པའི་རྟེན་ཉམས་པའི་ཕྱིར། མ་ལོན་ཀྱང་ལོན་པར་འདུ་ཤེས་པ་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཆགས་ན་མངལ་ཤོལ་དང་བཅས་པས་ཉི་ཤུ་ལོན་ན་ལེན་དུས་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་འདུག་སྙམ་དུ་ཤེས་ཀྱང་སྡོམ་པ་མི་འཇིག་སྟེ། སྐྱེས་ཤིང་བཏང་རྒྱུ་གཞན་མ་བྱུང་ན་ལུས་ཀྱི་ནར་སོན་ཅིང་སྡོམ་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་ནས་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་ཀྱང་མངལ་ཤོལ་དང་བཅས་པ་ལོན་ན་བསྙེན་རྫོགས་ཆགས་ལ། མཁན་སློབ་དགེ་འདུན་ལ་ཉེས་པ་བསྐྱེད། ཉི་ཤུ་ལོན་པ་ལ་མ་ལོན་པར་འདུ་ཤེས་ཀྱང་སྡོམ་པའི་རྟེན་དུ་རུང་ངོ༌། །དགེ་ཚུལ་ལོ་བདུན་ལོན་ཀྱང་མངའ་ཤོལ་དང་བཅས་པས་ལོན་ན་སྐྱེ་ལ་ཉེས་བྱས་ཡིན་ནོ། །༣ ས་བརྐོ་བ་དང༌། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། བརྐོ། ཞེས་ཏེ། ན་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་མེད་པར་གྲགས་པའི་ས་འཐས་པ། རང་ངམ་བསྐོས་པས་སོར་བཞི་ཡན་ཆད་བསྐོས་ན་ལྟུང་བའོ། །ས་ཉམས་པ་དང་བྱེ་མ་སོགས་ལ་ཉེས་བྱས་སོ། །༤ མགྲོན་དུ་བོས་པ་ལས་རིང་དུ་བསྡད་(༤༥ན)
པ་ལ། རྟེན་གནང་བའི་ཚད་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། འདས་པ་ནི། དེ་ལས། ཞེས་དང༌། གནང་དུས་བྱེ་བྲག་ནི། སོ་སོར། ཞེས་ཏེ། རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པར་སྦྱིན་བདག་གིས་དུས་ཇི་ཙམ་མགྲོན་དུ་བོས་པ་ལས་རིང་དུ་འདུག་སྟེ། ཟ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྦྱིན་བདག་གིས་ཅི་ཙམ་འདོད་གྱི་བར་བཞུགས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་མེད་པར་མགྲོན་རྫོགས་པའི་འོག་ཏུ་ཡང་ཟ་བར་བརྩམ་སྟེ་མགུལ་དུ་མིད་པ་ལ་ལྟུང་བའོ། །༥ བསླབ་པ་ཉེར་འཇོག་སྤོང་བ་ནི། རྟེན་ཁྱད་གསོད་ཀྱི་དུས་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། དེ་དག ཅེས་ཏེ། དགེ་སློང་ཕ་རོལ་པོ་འདུལ་བར་གཏོགས་པའི་བསླབ་བྱ་མ་བསླབ་བོ་ཞེས་པ་ན་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་བསྒྱུར་ཏེ་མི་སློབ་པ་སྨྲ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས། སྦྱོར་བ་བསླབ་པ་ཉེར་འཇོག་པོ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་ཤེས་ཏེ་གཞན་ལ་འདྲི་ཡི། དེའི་བར་བསླབ་པ་འདི་ལ་མི་སློབ་ཅེས་སྨྲ་བ་བརྩམས་ཏེ་དོན་གོ་ན་ལྟུང་བའོ། །༦ ཉན་རྣ་ལས་གྱུར་པ་ལ། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ཕྱེད་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་རྩོད་ཟླར་གྱུར་པ་དག་རྩོད་པ་གཞི་ལས་གང་རུང་བྱེད་པ་ན་ནོར་བ་དང་རྩོད་པ་ཞི་འདོད་མིན་པས་དཀྲུགས་པའི་ཆེད་དུ་ཉན་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་རྣ་བ་གཏོད་ནས་དོན་གོ་བ་ན་ལྟུང་བའོ། །དོན་མ་གོ་ན་ཉེས་བྱས། གྲོགས་སོགས་ཀྱི་སར་འགྲོ་བ་ན་སེ་གོལ་གྱི་བརྡ་བྱེད། ༧ མི་སྨྲ་བ་འགྲོ་བ་ལ། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་དམིགས་བསལ་ནི། ཅང་མི་སྨྲ། ཞེས་ཏེ། དགེ་སློང་ཁ་སྐོང་བར་འོས་པས་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་ལས་ལ་འདུས་པ་ན་གསོལ་བ་ཙམ་གྱི་ལས་མ་བྱས་པར་གནས་དེ་ནས་དགེ་སློང་འཁོད་པ་ལ་མ་སྨྲས་པར་འགྲོ་བ་བརྩམས་ཏེ། ལས་ཐོས་པའི་ཉེ་འཁོར་འདས་པར་ཕྱིན་པ་ན་ལྟུང་བའོ། །༨ མ་གུས་པ་ལ། (༤༥བ)
གུས་པར་མི་བྱེད་ན། ཞེས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དང༌། དགེ་འདུན་གྱི་ཞལ་ཏ་བ་ཆོས་ལྡན་གྱིས་བསྒོ་བ་རང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ལ་འགལ་བ་བྱེད་འདོད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་གཞིག་འགྲེལ་མ་བྱས་པར་འགལ་བར་བྱས་ན་ལྟུང་བའོ། །མཁན་སློབ། རྒྱལ་པོ། དགྲ་བཅོམ། གནས་བརྟན་གྱི་བཀའ་བཅག་ན་ཉེས་བྱས་སོ། །༩ མྱོས་འགྱུར་འཐུང་བ་ནི། གཞི་ནི། འབྲུའི་ཆང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། འཐུང་ན། ཞེས་ཏེ། ཕབ་བཏབ་པ་འབྲུའི་ཆང་དང༌། མ་བཏབ་པ་རྒུན་སོགས་བཙོས་པའི་ཆང་དངོས་སམ། སྤང་ཚིག་ལ་སོགས་མྱོས་པའི་ནུས་ཅན་ལོངས་སྤྱོད་པར་བརྩམས་ཏེ། མགུལ་དུ་མིད་པ་ན་ལྟུང་བའོ།

以下是简体中文直译：
即使因胎月未满二十岁，但受具足戒者认为已满，无生起障碍而有生起条件，从心意方面已长成，受具足戒即成立，在圆满具足戒后，含胎月也未满二十岁之前，发现未满二十岁，其具足戒即毁坏，因为从身体和心意都未长成，故戒体基础已衰损。虽未满足但认为已满而受具足戒成立，若含胎月已满二十岁，即使在受戒时知道未满二十岁，戒体也不毁坏，因为若已生起且无其他舍弃原因，则身体已长成且为戒体依托。若从出生算未满二十岁，但含胎月已满则受具足戒成立，亲教师、轨范师及僧团生过失。已满二十岁但认为未满也适合作为戒体依托。沙弥虽已满七岁，含胎月已满则可生起，为恶作罪。3.挖土中，依止基础："复次"等，行为："挖"等。即无病等因缘，公认为凝固的土，自己或派遣他人挖四指以上为过失。对损坏的土和沙等为恶作罪。
4.受邀为客而久坐中，依止允许尺度："复次"等，超过："若超过"等，允许时间区别："各自"等。即无因缘，施主邀请为客的时间已过而仍久坐，想食用的心态，无施主"请尽量久住"等语，在宴席结束后仍开始食用，咽下喉咙为过失。5.舍弃学处中，依止轻蔑时间："复次"等，行为："彼等"等。即对方比丘属于律藏的学处说不学时，无错乱，动机转变为想说不学的心态，行为对传授学处者说"你不知道，去问别人，在此期间我不学此学处"等开始说，理解意思时为过失。6.窃听引起中，依止基础："复次"等，行为区分："比丘"等。即对方作为争论对手，正在进行任何争论基础时，非因错误或想平息争论，而为挑拨目的想听的心态，专注倾听并理解意思时为过失。不理解意思为恶作罪，前往友人等处应作响指示意。7.不语离去中，依止基础："复次"等，行为特例："全不语"等。即适合作补数的比丘，在僧团中集合行事时，未作仅有白羯磨的羯磨，从该处未告知在场比丘而开始离去，超过能听到羯磨的周围范围时为过失。
8.不恭敬中，"若不恭敬"等。即对佛陀言教和僧团具法事务员的教诫，想违背自己应实行的心态，行为是未作摧毁翻转而违背则为过失。违背亲教师、轨范师、国王、阿罗汉、上座的命令为恶作罪。9.饮酒中，基础："谷酒"等，行为："若饮"等。即加入酵母的谷酒，和未加入酵母的葡萄等煮制的酒本身，或蓬草语等有醉人效力的，开始享用，咽下喉咙时为过失。


 །མྱོས་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་དྲི་བྲོ་བ་དང༌། ལུས་མིན་པ་ཁ་བཤལ་བ་དང༌། ལུས་ལ་བསྐུད་པ་སོགས་ལ་ཉེས་བྱས། ནད་པས་མི་མིད་པར་ཁ་བཤལ་བ་དང་ལུས་ལ་བསྐུད་པ་ཙམ་ལ་ཉེས་པ་མེད་ཅིང༌། ཆང་བསྐོལ་བ་ལ་ཉེས་མེད་དུ་གསུངས་པ་ནི་རོ་ནུས་མེད་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །༡༠ དུས་མིན་པར་འགྲོ་བ་ལ། རྟེན་བཀག་པའི་དུས་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་དམིགས་བསལ་ནི། གྲོང་དུ་འཇུག ཅེས་ཏེ། སྲ་བརྐྱང་མ་བཏིང་ཞིང་བར་ཆད་ཀྱི་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གནས་ན་འཁོད་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་མ་སྨྲས་པར་གནས་དེ་ནས་ཁྱིམ་པའི་གནས་སུ་ཉི་མ་ཕྱེད་ཡོལ་ནས་སྐྱ་རེངས་མ་ཤར་གྱི་བར་དུ་འདུ་ཤེས་དུས་མིན་ལ། དེར་ཤེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་སྦྱོར་བ་བརྩམས་ཏེ་རང་གནས་ཉེ་འཁོར་ལས་འདས་ན་ལྟུང་བའོ། །(བཅུ་ཚན་དགུ་པ་ཆོས་སྟོན་སོགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན།(སྡོམ་ལ། ཟས་བཅས་སྐྱ་རེངས་ད་གདོད་དང༌། །ཁབ་རལ་དང་ནི་ཁྲི་རྐང་དང༌། །གདལ་དང་གདན་དང་གཡན་དགབ་དང༌། །རས་ཆེན་བདེར་གཤེགས་ཆོས་གོས་སོ། །ཞེས་པའི་དང་པོ་ཟས་བཅས་ལ། ཡང༌། ཞེས་ཏེ། (༤༦ན)
༡ འདི་ལ་སྔ་དྲོ་གྲོང་རྒྱུ་དང༌། ཕྱི་དྲོ་གྲོང་རྒྱུ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྟེན་དགེ་སློང་དེའི་ཚིག་གིས་དགེ་འདུན་རྣམས་སྦྱིན་བདག་ཁྱིམ་པ་ཡིན་པའི་ཁྱིམ་དུ་ཟས་ལ་སྤྱན་དྲང་པ་ན་སྦྱིན་བདག་ལ་དུས་མ་ཡོལ་བར་བྲིམས་ཞེས་མ་བསྒོ་བར་གྲོང་དུ་རྒྱུ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པར་གྲོང་གཞན་དུ་སྦྱོར་བ་འགྲོ་བར་བརྩམས་ཏེ་གྲོང་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པར་རྒྱུས་པ་ན་ལྟུང་བའོ། །གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། དགེ་སློང་འཁོད་པ་ལ་སྨྲས་ཀྱང་ཉིན་ཕྱེད་ཡོལ་ནས་སྐྱ་རེངས་ཐ་མ་མ་ཤར་བར་ཁྱིམ་བཞི་སོགས་སུ་འགྲོ་ན་ལྟུང་བའོ། །༢ རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་ནུབ་མོ་འགྲོ་བ་ལ། རྟེན་བཀག་པའི་དུས་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། གཞི་མཐར་ཐུག་ནི། རྒྱལ་པོ། ཞེས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་སོགས་ཆོས་ལྡན་གྱི་དོན་ལ་བོས་པ་དང༌། དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང༌། རྐྱེན་གཞན་དང་མི་ལྡན་པར་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང་བཙུན་མོའི་གནས་སུ་དམར་ཐག་ཆོད་ནས་སྐྱ་རེངས་མ་ཤར་གྱི་བར་དེར་འདུ་ཤེས་སམ། ཡིད་གཉིས་ཟ་བར་སྦྱོར་བས་བརྩམས་ཏེ། དེའི་སྒོ་བཅད་ན་གཏན་པའི་གནས་དང༌། མ་བཅད་ན་གཏན་པ་གཉིས་འགྱུར་བའི་སླར་སླེབ་ན་ལྟུང་བའོ། །༣ བསླབ་གཞི་ཁྱད་གསོད་ལ། རྟེན་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་དུས་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། འདི་སྐད། ཅེས་ཏེ། སོ་ཐར་གྱི་མདོ་ལན་གཉིས་མན་ཆད་ཐོས་པའི་དགེ་སློང་གིས་གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་སུ་བཞད་བགད་ཡན་གྱིས་བསླབ་གཞི་ཁྱད་གསོད་ཀྱི་ཚིག་སྨྲས་ཏེ་མཐར་འདུལ་བར་གཏོགས་པའི་བསླབ་པ་ཁྱད་དུ་གསོད་ན་ལྟུང་བའོ། །༤ ཁབ་རལ་འཆོས་པའི། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་དམིགས་བསལ་ནི། བྱེད་དམ། སོགས། ཕྱིར་བཅོས་ནི། བཅག་ནས། ཞེས་ཏེ། བ་སོ་དང་རུས་པ་(༤༦བ)
དང་རྭ་དང་རིན་པོ་ཆེ་ཡུལ་དུས་དེར་དཀོན་ཅིང་རིན་ཆེ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཁབ་རལ་བཅོས་ཏེ་ཟིན་པ་ན་ལྟུང་བའོ། །ལྟུང་བ་འདི་བཤགས་དུས་ཁབ་རལ་བཅག་གམ་ཞེས་འདྲིའོ། །༥ ཁྲི་རྐང་འཆོས་པ་ལ། རྟེན་གནང་ཚད་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། འདས་པ་ནི། དེ་ལས། ཞེས་ཏེ། དགེ་འདུན་གྱི་ཁྲིའམ་ཁྲིའུ་རྐང་པ་བུ་གར་གཞུག་པ་མན་ཆད་ཁྲུ་གང་ཚད་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ལྷག་པ་སྦྱོར་བ་རང་ངམ་བསྐོས་པས་བརྩམས་ཏེ་མཐར་ཐུག་ལྷག་པོ་ཟིན་ན་ལྟུང་བ། གང་ཟག་གི་དད་མོལ་ཆེ་མཐོ་ལ་འདུག་ན་ཉེས་བྱས་སོ། །ཁྲི་རྐང་གདིང་བ་གཡན་དགབ་རས་ཆེན་ཚད་ལྷག་བཞི་བཤགས་པའི་ཚེ་བཤགས་ཡུལ་གྱིས་བཅད་དམ་ཞེས་མ་དྲིས་ན་ཉེས་བྱས་སོ། །༦ ཤིང་བལ་གྱིས་གོས་གསར་པ་བྱས་པ་ལ། རྟེན་གཞི་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ནི། བདལ་ལམ། ཞེས་དང༌། ཕྱིས་བཅོས་ནི། བསྡུས་ནས། ཞེས་ཏེ། དགེ་འདུན་གྱི་གནས་མལ་ཤིང་བལ་གྱིས་སྦྱོར་བ་རང་ངམ་བསྐོས་པས་མཐར་གོས་པར་བྱེད་ན་ལྟུང་བའོ། །གང་ཟག་གི་ལ་ཉེས་བྱས་སོ། །འདི་བཤགས་དུས་ཤིང་བལ་བསྡུ་དགོས་སོ།

以下是简体中文直译：
无醉人功效而有香味的，非身体漱口，以及涂抹身体等为恶作罪。病人不咽下只漱口和涂抹身体则无过失，经中说煮酒无过失是指无味道和功效的情况。10.非时行走中，依止禁止时间："复次"等，行为特例："入村"等。即未铺设羯絺那衣且无障碍因缘的比丘，未告知处所中的出家人，从该处到俗人住处，在中午过后至曙光未出之间，认知为非时，对此知道而存疑，开始行为，超过自处所周围范围时为过失。
（第九组说法等部分）摄颂：有食、曙光、现在、针盒、床足、铺设、座垫、痒覆盖、大布料、善逝法衣。
其中第一有食中，"复次"等。1.此中分为上午入村和下午入村两种。第一种是：依止比丘以自己的话请僧团到施主俗家受食邀请时，未嘱咐施主"请在时未过时分发"，想入村的心态，无因缘，行为开始前往其他村庄，到第三村等游行时为过失。第二种情况：虽告知住处比丘，但在中午过后至最后曙光未现前，前往四户俗家等则为过失。2.晚上前往王宫中，依止禁止时间："复次"等，基础究竟："王"等。即非王等具法事宜邀请，无特殊需求和其他因缘，在王宫和王妃处所，从天黑至曙光未现之间，对此认知或存疑开始行为，若其门关闭则到闩锁处所，若未关闭则抵达双闩位置为过失。3.轻蔑学处中，依止轻蔑时间："复次"等，行为："如是说"等。即听闻过两次以下《波罗提木叉经》的比丘，在布萨时开玩笑说轻蔑学处的话语，最终轻蔑属于律藏的学处时为过失。
4.制作针盒中，依止基础："复次"等，行为特例："作或"等，后续处理："折断"等。即牛骨、骨头、角和宝物在当地当时稀少且昂贵的材料制作针盒，完成时为过失。忏悔此过失时问"是否已折断针盒"。5.制作床足中，依止允许尺度："复次"等，超过："若超过"等。即僧团的床或小床，脚插入孔的部分以下为一肘为标准，超过此尺寸，行为自己或派遣他人开始，究竟是超过部分完成时为过失。个人的慢性椅高大而坐为恶作罪。床足、铺垫、痒覆盖、大布料四种超过尺寸忏悔时，若忏悔对象不问"是否已切断"为恶作罪。6.以棉花制新衣中，依止基础："复次"等，行为："若铺"等，后续处理："收起"等。即僧团的卧具以棉花，行为自己或派遣他人，最终使之成衣时为过失。对个人的为恶作罪。忏悔时需收起棉花。


 །༧ གདིང་བ་ལ། རྟེན་གནང་ཚད་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌། འདས་པ་ཕྱིར་བཅོས་ནི། དེ་ལས། ཞེས་ཏེ། གདིང་ཚད་སྲིད་ཁྲུ་གསུམ། ཞེས་ཁྲུ་དོ་དང་སོར་དྲུག སྲིད་དུ་མི་ཆོག་ན་ཁྲུ་ཕྱེད་དོ་བསྐྱེད་དོ། །༨ གཡན་དགབ་ལ། རྟེན་ནི། དགེ་སློང་གིས། ཞེས་དང༌། འདས་པ་ཕྱིར་བཅོས་ནི། དེ་ལས། ཞེས་ཏེ། དེའི་སྲིད་ཁྲུ་དྲུག ཞེང་ཁྲུ་གསུམ། ༩ རས་ཆེན་ལ། རྟེན་གནང་ཚད་ནི། དགེ་སློང་གིས། ཞེས་དང༌། འདས་པ་ནི། དེ་ལས། ཞེས་ཏེ། དེའི་ཚད་སྲིད་ཁྲུ་དགུ། ཞེང་ཁྲུ་གསུམ་དང་སོར་བཅོ་བརྒྱད། ༡༠ བདེ་གཤེགས་ཆོས་གོས་ཀྱི་ཚད་གྱུར་ལ། རྟེན་སྦྱོར་བ་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌།གནང་བའི་ཚད་ནི། དེ་ལས། (༤༧ན)
ཞེས་ཏེ། སྟོན་པའི་བླ་གོས་དང་སྣམ་སྦྱར་གྱི་ཚད་ནི་སྲིད་དུ་སྟོན་པ་རང་གི་ཁྲུ་ལྔ༌། ཞེང་དུ་ཁྲུ་གསུམ། སྟོན་པའི་ཁྲུ་རེ་རེ་ལ་མི་འབྲིང་པོའི་ཁྲུ་གསུམ་ཡིན་པས་སྟོན་པའི་ཆོས་གོས་གཅིག་ལ་མི་འབྲིང་པོའི་ཆོས་གོས་དགུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྟོན་པའི་སྐུ་ལུས་ཙམ་མེད་པར་དེའི་ཆོས་གོས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་མམ། དེ་ལས་ལྷག་པར་སྦྱོར་བ་བརྩམས་ཏེ་ཟིན་ན་ལྟུང་བའོ། །འདོན་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་དང༌། རྣམ་གཞག་བསྒྲག་པ་ནི། དེ་ལས། ཞེས་སོ། །
སོར་བཤགས་ཀྱི་སྡེ།
སོ་སོར་བཤགས་པ་ལ། སྒྲོ་སྐུར་སྤངས་དོན་དུ། སྡོམ་ལ། གྲོང་དང་ཁྱིམ་གཞན་གཉིད་དང་ནི། །བསླབ་པ་དང་ནི་དགོན་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཕན་པ་གསུངས་པ་ཡིས། །སོ་སོར་བཤགས་པ་བྱ་བར་གསུངས། །ཞེས་བསྟན་ནས། ༡ འདོན་པའི་ལུང་འབོག་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་སོ། །དགེ་སློང་མ་ལས་ཟ་མ་ལེན་པའི་སོ་སོར་བཤགས་པ་ལ། རྟེན་ཡུལ་ནི། ཡང༌། ཞེས་དང༌། དངོས་སྦྱོར་ཕྱིར་བཅོས་ནི། རང༌། ཞེས་ཏེ། དགེ་སློང་མ་ཉེ་དུ་མིན་པ་ལ་ཟས་བླངས་ཏེ་སྦྱོར་བ་རང་དང་དགེ་སློང་མ་གཉིས་ཀ་གྲོང་ངམ་ལམ་པོ་ཆེ་ན་འདུག་སྟེ་དེས་དེ་ལ་ཟས་བླངས་ཏེ་ཟོས་པ་ན་སོར་བཤགས་དང་པོའོ། །༢ གྲལ་རིམ་དུ་མ་ཕེབ་པར་འབྲིམ་དུ་འཇུག་པ་ལ། བཟློག་པར་ཟ་བ་ལ་རྟེན་གཞི་ནི། དགེ་སློང༌། ཞེས་དང༌།སྦྱོར་བ་ཕྱིར་བཅོས་ནི། དེ་སྐད། ཅེས་ཏེ། སྦྱིན་བདག་ཁྱིམ་པས་དགེ་འདུན་གདུགས་ཚོད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱན་དྲངས་པ་ན། དགེ་སློང་མས་བསྒོ་བཤམས་ཀྱིས་ངོས་མགྲོན་བྱས་པ་ལ། དགེ་སློང་གིས་སྲིང་མོ་ཁྱོད་དགེ་སློང་རྣམས་ཟས་ཟོས་ཟིན་གྱི་བར་དུ་རེ་ཞིག་མ་བསྒོ་བར་སྡོད་ཅིག་ཅེས་མ་བསྒོ་བར་བསྒོ་བཤམས་(༤༧བ)
བྱས་པ་ཟ་འདོད་ཀྱི་བསམ་སྦྱོར་གྱིས་མཐར་ཐུག་མགུལ་དུ་མིད་པ་ན་ལྟུང་བའོ། །༣ བསླབ་པ་དྲལ་ཏེ་ཁྱིམ་དུ་འཇུག་པ་ལ། རྟེན་གཞི་ནི། བསླབ་པ་དག ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ཕྱིར་བཅོས་ནི། རང་གིས། ཞེས་ཏེ། དེ་ཡང་བསླབ་པའི་སྡོམ་པ་བྱིན་པའི་ཁྱིམ་དུ་མ་བོས་པར་བསླབ་པའི་སྡོམ་པ་བཅས་པ་ལ་གཏོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་ཁྱིམ་དུ་ཟས་འདོད་ཀྱི་བསམ་སྦྱོར་གྱིས་མཐར་ཐུག་བཟའ་བཅའ་མགུལ་དུ་མིད་པ་ན་ལྟུང་བའོ། །༤ ནགས་མ་བརྟགས་པ་ལས་གྱུར་པ་ལ། རྟེན་ཡུལ་ནི། དགེ་འདུན། ཞེས་དང༌། སྦྱོར་བ་ཕྱིར་བཅོས་ནི། བསླངས་ཏེ། ཞེས་དང༌།དེ་ཅི་ལྟར་དག་པར་བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང་དེས། ཞེས་སོགས་ཏེ། ལྟུང་བ་འདི་བཞི་ནི་ལྟོ་འདུན་ལས་གྱུར་པ་དགེ་འདུན་གྱི་ཀུན་རར་སྨྲེ་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤགས་དགོས་པ་དགེ་སློང་དེ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་འདོན་པ་འདི་ནི་སོར་བཤགས་བཞི་ཀའི་མཐར་སྦྱར་ལ། རྟེན་དགེ་སློང་གིས་ནགས་ཉུལ་བར་བསྐོས་པ་ན་འཇིགས་བཅས་ཀྱི་ནགས་མ་ཉུལ་བར། ཁྱིམ་པ་ཉེ་དུ་མིན་པ་ལས་ཟས་བསླངས་ཏེ། ནགས་མ་ཉུལ་བར་ཤེས་བཞིན་དུ་མཐར་ཐུག་མགུལ་དུ་མིད་པ་ན་སོ་སོར་བཤགས་པའོ། །འདོན་པ་བསྡུ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་པ་དང༌། རྣམ་གཞག་བསྒྲགས་པ་ནི། དེ་ལས། ཞེས་སོ།

以下是简体中文直译：
7.坐垫中，依止允许尺度："比丘"等，超过后续处理："若超过"等。即坐垫尺寸长三肘，即二肘半六指，长度不够可增加半肘。8.痒覆盖中，依止："比丘"等，超过后续处理："若超过"等。即其长六肘，宽三肘。9.大布料中，依止允许尺度："比丘"等，超过："若超过"等。即其尺寸长九肘，宽三肘十八指。10.善逝法衣尺寸中，依止行为："比丘"等，允许尺度："若超过"等。即佛陀的衣和大衣尺寸长为佛陀自身五肘，宽三肘，佛陀每肘等于中等人三肘，因此佛陀一件法衣等于中等人九件法衣。因此，没有佛陀身躯大小而制作其法衣尺寸或更大，开始行为并完成时为过失。诵读结尾："具寿"等，宣说分类："其中"等。
别解脱经
别解脱中，为避免增减意义，摄颂：村落和他家睡眠及学处和空闲处，佛陀宣说利益而说应当别解脱。之后，1.诵读授权："具寿"等。从比丘尼接受食物的别解脱中，依止对象："复次"等，实际行为后续处理："自己"等。即从非亲属比丘尼处接受食物，行为是自己和比丘尼二人在村中或大路上，从她处接受食物并食用时为第一别解脱。2.不按座位次序分发中，逆序食用的依止基础："比丘"等，行为后续处理："如是"等。即施主俗人请僧团用午餐时，比丘尼作监督分配客席，比丘未嘱咐"姊妹，你等比丘们吃完前暂时不要分配"，就做了分配，想食用的心行究竟咽下喉咙时为过失。3.破坏学处入家中，依止基础："学处"等，行为后续处理："自己"等。即在已授予学处戒律的家中，未受邀请，想食用的心行究竟咽下食物时为过失。4.未检查森林引起中，依止对象："僧团"等，行为后续处理："接受"等，如何净化："彼比丘"等。即此四种过失是贪食而起，需在僧团参加者面前以忏悔方式忏悔，"彼比丘"等诵文应在四种别解脱结尾加上。依止是被派为探查森林的比丘，未探查有危险的森林，从非亲属俗人处接受食物，明知未探查森林，究竟咽下喉咙时为别解脱。诵读结尾："具寿"等，宣说分类："其中"等。


 །#div2 ཉེས་བྱས་ཀྱི་སྡེ།
ཉེས་བྱས་ཀྱི་སྡེ་ལས། སྒྲོ་སྐུར་སྤང་བ་ནི། སྡོམ་ལ། ཤམ་ཐབས་ལ་ནི་རྣམ་བདུན་དང༌། །སྟོད་གཡོགས་ལ་ཡང་རྣམ་གསུམ་དང༌། །ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པ་ལ་སོགས་ལྔ། །མགོ་གཡོགས་ལ་སོགས་རྣམ་པ་ལྔ། །མཆོངས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་ལྔ་དང༌། །ལུས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ། །འདུག་པར་བྱ་བ་དགུ་དག་དང༌། །བྱིན་ལེན་བྱ་བ་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །ཞེས་པའོ། །(༤༨ན)
འདོན་པའི་ཆེད་དུ་ལུང་འབོགས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་སོ། །༡ དེ་ལ་གོས་བསྒོ་བའི་སྡེ་ནི། ཤམ་ཐབས་ཟླུམ་པོར་བསྒོ་བར་བྱའོ། །པུས་གོང་དུ་རྩེངས་པ་མ་ཡིན་པ། ལོང་བུར་འཇོལ་བ་མ་ཡིན་པ། སྟ་ཟུར་གྱི་ཐད་ཀར་གླང་པོ་ཆེའི་སྣ་ལྟར་ནར་བ་མ་ཡིན་པ། ཏ་ལའི་ལོ་མ་ལྟར་སྐ་རག་གི་གོང་དུ་ལྟེབ་པ་མ་ཡིན་པ། འབྲུའི་ཕུང་པོ་ལྟར་སྐ་རག་ཡར་མར་གྱི་བར་དུ་ཐུམ་པོར་འོང་བ་མ་ཡིན་པ། སྦྲུལ་མགོའི་གདེང་ཀ་ལྟར་སྐ་རགས་ཀྱི་སྣེ་ནས་ཁ་ཕྱིར་གདེངས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་གོས་ལ་སྟེང་འོག་གི་མཐའ་ཟླུམ་པོར་བསྒོ་ཞིང་རྩེངས་འཇོལ་མ་ཡིན་པའོ། །༢ ལམ་འཇུག་གི་སྡེ་ལ། ལུས་སེམས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པས་བསྡམས་ཤིང་གོས་ཀྱིས་ལུས་ཁྱབ་པར་བསྒོ་བ་དང༌། སྒྲ་བསྐྱུང་བ་དང༌། མིག་གཡེང་བ་མིག་གི་རྫི་མ་བཙུམ་པར་མི་ལྟ་བ་དང༌། གཉའ་ཤིང་གང་ཙམ་དུ་བལྟ་ཞིང་འགྲོ་བའོ། །མགོ་གོས་ཀྱིས་མི་གཡོགས་པ་དང༌། གོས་མི་བརྫེ། གོས་ཕྲག་པ་གཉིས་སུ་མི་གཟར། ལག་པ་གཡས་གཡོན་མདུན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་མི་བསྣོལ། དེ་བསྐྱུར་ནས་ལྟག་པར་མི་བསྣོལ། མི་འཆོངས། རྐང་པ་མི་བརྐྱང༌། རྐང་པ་མཉམ་དུ་ཙོག་པུར་མི་སྤོ། རྐང་པ་ཡི་བྲང་པ་ཁོ་ནས་མི་འགྲོ། དཀུར་ལག་སོར་གཏད་ནས་གྲུ་མོ་སྙུང་སྙུང་དུ་མི་འགྲོ། ལུས་མི་བསྒྱུར། ལག་པ་མི་དཀྱོག མགོ་མི་བསྒྱུར། གཉིས་ཕྲག་པ་མི་སྤྲད། གཉིས་ལག་པ་མི་སྦྲེལ་བ་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །༣ སྟན་ལ་འདུག་པའི་སྡེ་ལ། གཞན་གྱིས་མ་བསྒོ་བར་སྟན་ལ་མི་འདུག (༤༨བ)
རང་གིས་མ་བརྟག་པར་མི་འདུག ལུས་ཀྱི་ལྗིད་ཕབ་སྟེ་མི་འདུག རྐང་པ་བརྐྱང་སྟེ་མི་བསྣོལ། ལོང་བུའི་སྟེང་དུ་ལོང་བུ་མི་བཞག རྐང་པ་ཁྲི་འོག་ཏུ་མི་དགུག ཐད་གར་མི་གདངས། འདོམ་སྦ་བར་བྱའོ། །༤ ཟས་བསླང་བའི་སྡེ་ནི། འདུལ་བ་དང་འཇིག་རྟེན་གཉིས་དང་མི་འགལ་བར་ལེགས་པར་ཟས་སླང་བར་བྱའོ། །ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་མུ་དང་ཁ་ད་ཆད་དུ་མ་ཡིན་པ། ཚོད་མ་དང་འབྲས་མཉམ་པ་མ་ཡིན་པ། རྒན་རིམ་མཐར་ཆགས་སུ་ལེན་པ་དང༌། ལྷུང་བཟེད་ལ་བལྟ་ཞིང་ལེན་པ་དང༌། བཟའ་བཅའ་མ་འོངས་པར་ལྷུང་བཟེད་མི་བཟེད་པ་དང༌། ཚོད་མ་འདོད་པས་འབྲས་ཆེན་མི་དགབ་ཅིང༌། འབྲས་ཆེན་འདོད་པས་ཚོད་མ་མི་དགབ། བཟའ་བཅའི་སྟེང་དུ་ལྷུང་བཟེད་མི་བཟུང་བར་བསླབ་པར་བྱའོ། །༥ ཟས་བཟའ་བའི་སྡེ་ནི། སྡོམ་ལ། ཟས་ལ་ལེགས་པར་བྱ་བ་དྲུག །ཙུག་ཙུག་ལ་སོགས་རྣམ་པ་ལྔ། །འབྲུ་ནས་ཐ་དད་བྱེད་པ་ལྔ། །ལག་པ་བལྡག་ལ་སོགས་པ་ལྔ། །ཞེས་འཇིག་རྟེན་དང་འདུལ་བ་མི་འགལ་བར་ལེགས་པར་ཟས་བཟའ་བ་དང༌། ཁམ་ཧ་ཅང་ཆུང་བ་མ་ཡིན། ཆེས་པ་མིན་པ། ཁམ་རན་པ། ཁམ་མ་གཟས་པར་ཁ་མི་གདངས། ཁ་བཀང་སྟེ་མི་སྨྲ་བར་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཙུག་ཙུག་དང༌། ཅག་ཅག་དང༌། ཧུ་ཧུ་དང༌། ཕུ་ཕུ་དང༌། ལྕེ་ཕྱུང་སྟེ་བཟའ་བར་མི་བྱའོ། །འབྲུ་རེ་རེ་ནས་མི་བཟའ། ལྕེས་མི་བལྡག མཁུར་བ་མི་སྤོ། རྐན་མི་ཏོག །ཁམ་འཕྲོ་མི་བཅད་པར་བཟའ་བར་བྱའོ། །ཟས་ཀྱིས་འབགས་པའི་ལག་པ་མི་བལྡག ལྷུང་བཟེད་མི་འབྱོག་(༤༩ན)
ལག་པ་མི་སྤྲུག ལྷུང་བཟེད་དུ་ཟས་མི་སྐྱོམ། ཟས་ལ་མཆོད་རྟེན་འདྲ་བ་བཅོས་ཏེ་མི་ཟ་བར་བསླབ་པར་བྱའོ།

以下是简体中文直译：
#div2 恶作罪部分
恶作罪部分中，避免增减意义：摄颂：下裙有七种，上衣亦三种，极为摄律等五种，覆头等五种，跳跃等五种，身体等五种，应当坐九种，应当受取八种。
为诵读而授权："具寿"等。1.衣服穿着部分：下裙应圆整穿着。不高于膝盖，不下垂至踝部，不如象鼻般延伸于腹前，不如多罗树叶般在腰带上折叠，不如谷物堆积般在腰带上下间成团，不如蛇头扬起般从腰带末端外向扬起。法衣上下边缘应圆整穿着，不高翘下垂。2.行走部分：应以极度平等安住身心而摄律，衣服遍覆身体，声音低柔，目不散乱，眼睑不闭而观看，视线约一轭距而行走。不应用衣覆头，不换衣，不将衣搭在两肩上，不在前方交叉左右手，不放下后在颈背处交叉，不跳跃，不伸腿，不两脚并拢蹲跳，不只用脚尖行走，不手指放在腰部肘弓曲而行走，不摆动身体，不晃动手臂，不摇摆头部，不紧贴两肩，不交叉两手，应学习如此入俗家。
3.坐垫而坐部分：未经他人邀请不坐垫上，未自己检查不坐，不应沉重坐下，不伸腿交叉，不踝上踝相叠，不收腿至座下，不大张开腿，应遮掩私处。4.乞食部分：不违背律法和世间，应善巧乞食。不接受到钵沿和边缘，不同等量菜饭，按长幼次第接受，看着钵而接受，食物未到不伸展钵，想要菜不覆盖饭，想要饭不覆盖菜，不将钵举在食物上面，应当学习。5.食用部分，摄颂：食物善巧六种，啧啧等五种，颗粒区分五种，舔手等五种。即不违背世间和律法而善巧食用，饭团不过小，不过大，适当大小，未咽下前不张口，满口不说话，应当学习。
不应啧啧声，嚓嚓声，呼呼声，呼呼声，伸舌头而食用。不一粒一粒食用，不用舌舔，不鼓腮，不发出舌响声，不应中断食用饭团。不舔沾有食物的手，不刮碗，不抖手，不在钵中摇晃食物，不将食物做成塔形而食用，应当学习。


 །༦ ལྷུང་བཟེད་སྤྱད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་རྣམས་ནི། སྡོམ་ལ། འཕྱ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི། །ལྷུང་བཟེད་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ། །འགྲེང་བ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ལྔ། །མགོ་གཡོག་ལ་སོགས་རྣམ་པ་ལྔ། །དོ་ཀེར་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལྔ༌། །གླང་ཆེན་ལ་སོགས་ཞོན་པ་ལྔ། །ལག་ན་མཁར་བ་ལ་སོགས་དྲུག །ན་བ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །ཞེས་པ་ལས་དྲུང་ན་མོའི་དགེ་སློང་གི་ལྷུང་བཟེད་ལ་འཕྱ་ཕྱིར་མི་བལྟ། འབགས་པའི་ལྷུང་བཟེད་མི་བཟུང༌། སྦྱིན་བདག་ལ་མ་དྲིས་པར་འབགས་ཆུ་མི་དབོ། ལྷུང་བཟེད་དུ་ཟས་ཀྱི་ལྷག་མ་བླུག་སྟེ་མི་འདོར། ཆུ་གཙང་མས་ལྷུང་བཟེད་ལན་གསུམ་བཀྲུས་ཏེ་གཙུག་ལག་གི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཆུ་སྦྱིན་དུ་བྱ། འོག་གཞི་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་མི་བཞག གད་ཁ་དང༌། གཡང་ས་དང༌། བཀན་སར་མི་བཞག འགྲེང་སྟེ་མི་བཀྲུ། རྒྱུན་ལས་བཟློག་སྟེ་མི་གཅུ། ལམ་མདོར་མི་བཞག ༧ ཆོས་བཤད་པའི་སྡེ་ནི། འདུག་པ་ལ་འགྲེང་སྟེ་དང༌། ཉལ་བ་ལ་འདུག་སྟེ་དང༌། སྟན་མཐོན་པོ་ལས་དམའ་བ་དང༌། མདུན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཕྱི་ནས་དང༌། ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ལམ་འགྲམ་ནས་ཆོས་མི་བཤད་དེ། ན་བ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །མགོ་གཡོགས་པ་དང༌། བརྫེས་པ་དང༌། གཟར་བ་དང༌། གཉའ་གོང་དུ་བསྣོལ་བ་དང༌། ལྟག་པར་བསྣོལ་བ་ལ་ན་བ་མ་གཏོགས་ཏེ་ཆོས་མི་སྟོན། སྐྲ་དོ་ཀེར་ཅན་དང༌། ཞྭ་དང༌། ཅོད་པན་དང༌། ཕྲེང་བ་དང༌། མགོ་དཀྲིས་པ་ལ་ན་བ་མ་གཏོགས་(༤༩བ)
ཏེ་ཆོས་མི་སྟོན། གླང་པོ་ཆེ་དང༌། རྟ་དང༌། ཁྱོགས་དང༌། བཞོན་པའི་སྟེང་ན་སྟེ་ཤིང་རྟ་སོགས་དང༌། མཆིལ་ལྷྭམ་གྱོན་པ་ལ་ན་བ་མ་གཏོགས་ཆོས་མི་སྟོན། མཁར་བ་དང༌། གདུགས་དང༌། མཚོན་དང༌། རལ་གྲི་དང༌། གོ་ཆ་གྱོན་པ་ལ་ན་བ་མ་གཏོགས་ཆོས་མི་སྟོན། ༨ སྒྲུབ་པའི་སྡེ་ནི། འགྲེང་བ་དང༌། ཆུ་དང༌། རྩྭ་སྔོན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གཤང་གཅི་མཆིལ་སྣབས་སྐྱུགས་རྟུག་ན་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་གཏོགས་ཏེ་མི་འདོར། ༩ རྒྱུ་བ་དགག་པའི་སྡེ་ནི། གནོད་པ་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་ཤིང་ལ་མི་གང་གིས་མཐོ་བར་མི་འཛེག་པར་བསླབ་བོ། །འདོན་པ་བསྡུ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་སོ། །རྣམ་གཞག་བསྒྲགས་པ་ནི། དེ་ལས། ཞེས་སོགས་སོ། །
བསླབ་པ་ཡོངས་སྦྱོངས་ཀྱི་གཞི།
ད་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོར། བསླབ་པ་ཡོངས་སྦྱོངས་ཀྱི་གཞི་དང༌། བདེ་བར་གནས་པའི་རྐྱེན་གྱི་གཞི་མ་སྨྲོས་ཀྱང་འདིར་ཁ་བསྐངས་ནས་འདོན་པ་ལ། དང་པོ་ཡོངས་སྦྱོང་གི་གཞི་ལ། གསོ་སྦྱོང༌། དབྱར་གནས། དགག་དབྱེ་སྟེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་གསོ་སྦྱོང་གི་དོན་ནི། བསླབ་པ་གསུམ་དག་གསོ་ཞིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་དང༌། ཞི་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གསོ་ཞིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་ལ། ཕྱི་མས་ནི་བསླབ་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསོ་ཞིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་ལ། དེ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་རྒྱུད་ནས་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གསོ་ཞིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་ལ། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་དེ་ལ་ཡང་བཅུ་བཞི་པ་དང༌། བཅོ་ལྔ་པ་དང༌། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་དང༌། གནོད་པ་བཟློག་པའི་དང༌། བསྡུམ་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྟེ་ལྔ་ལས། བཀྲ་ཤིས་(༥༠ན)
ཀྱི་ནི་རུང་བ་མིན་པའི་གཞི་བཅུ་སེལ་བ་དང༌། རབ་གནས་སོགས་ཀྱི་དུས་སུའོ། །གནོད་པའི་དུས་ཀྱི་ནི་ནད་ཡམས་སོགས་ཞི་བའི་ཆེད་དུའོ། །བསྡུམ་པའི་ཕྱིར་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བའི་ཆེད་དུའོ། །བཅུ་བཞི་པ་དང་བཅོ་ལྔ་པ་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་བརྒྱུད་བཅས་རང་གིས་དག་པར་ཁས་ལེན་པའི་དོན་དུ་སྟེ། བེ་ཤ་ཀ་ལས། གསོ་སྦྱོང་ཟླ་ཕྱེད་རེ་རེ་ཡིས། །སྡིག་རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ།

以下是简体中文直译：
6.钵的使用等部分，摄颂：讥嘲等四种，钵中亦十种，站立行等五种，覆头等五种，蓬发等五种，骑象等五种，手持杖等六种，病人四种。其中，不应为讥笑而看旁边比丘的钵，不持污钵，未问施主不倒污水，不将剩饭倒入钵中丢弃，应用净水洗钵三次，以偈颂供养水，不置于无底部处，不放在垃圾处、悬崖处和倾斜处，不站立洗钵，不逆水流冲洗，不放在路口。7.说法部分：不应对坐着的人站立说法，对躺着的人坐着说法，对高座的人低座说法，对前行者从后说法，对在路上的人从路边说法，病人除外。对覆头、换衣、搭肩、交颈前和交颈后者，除病人外不说法。对蓬发者、戴帽者、戴冠者、戴花环者和包头者，除病人外不说法。对骑象者、骑马者、乘轿者、乘骑上即车等，及穿鞋者，除病人外不说法。对持杖者、持伞者、持兵器者、持剑者、穿甲胄者，除病人外不说法。
8.修行部分：除因病缘外，不站立、不在水边和青草处排大小便、吐痰呕吐等。9.行走禁止部分：除有危险外，不应攀爬一人高的树木，应学习。诵读结束："具寿"等。宣说分类："其中"等。
学处清净基础
现在虽然在《别解脱经》中未说学处清净基础和安乐住缘基础，此处补充诵读。首先，清净基础包括：布萨、安居、解界三种。第一布萨的意义是：清净且修习三学，即和合布萨和止住布萨两种。第一种清净并修习增上戒学，后者清净并修习止住禅定，而两者都是从内心清净并修习增上慧学。和合布萨中又有十四日、十五日、吉祥、消灾和和合布萨五种。吉祥布萨是消除十种不应有的基础和寺院落成等时举行。消灾时期布萨是为消除疾病瘟疫等。为和合布萨是为平息僧团纷争等。十四日和十五日布萨是每半月举行，为传承自己认定清净的目的，如《毗奢佉》中说："布萨每半月一次，为完全净化诸罪过。"


 །དེ་ལས་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ་ལ། འདུལ་བ་ལ་ལོ་ལྔ་ནས་ཟླ་ཐེབ་རེ་འདོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ལོ་གཅིག་ལ་ཞག་མི་ཐུབ་པ་དྲུག་འབྱུང་བའི་དུས་ནི་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པར་འཇོག་ལ། དེ་ཡང་ལོ་གཅིག་ལ་དུས་ཚིགས་དྲུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང༌། དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཟླ་བ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྤྱི་ལྡོག་དུས་ཚིགས་གསུམ་དུ་བཅད་པའི་དགུན་དཔྱིད་དབྱར་ཟླ་བ་བཞི་བཞིར་བྱས་པ་ལ་དགུན་དཔྱིད་དབྱར་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ཞིང་སྟོད་སྨད་གཉིས་སུ་བྱས་ཏེ། ནང་གསེས་ཟླ་བ་གཉིས་གཉིས་སུ་བྱས་པའི་དོན་ལ། མཛོད་ལས། དགུན་དང་དཔྱིད་དང་དབྱར་རྣམས་ཀྱི། །ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་འདས་ཤིང༌། །ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་ལུས་པ་ན། །མཁས་པས་ཞག་མི་ཐུབ་པར་འདོར། །ཞེས་དང༌། བེ་ཤ་ཀ་ལས། ཁ་བ་སོགས་ཀ་དབྱར་རྣམས་ཀྱི། །ཟླ་བ་གཉིས་དང་བཞི་ཡི་ནི། །མར་ངོ་ལ་ནི་བཅུ་བཞི་ཡི། །གསོ་སྦྱོང་སྡོམ་བརྩོན་དག་གིས་བྱ། །ས་ག་དང་ནི་ཆུ་སྟོད་དང༌། །དེ་བཞིན་ཁྲུམས་སྨད་སྨིན་དྲུག་དང༌། །རྒྱལ་དང་དབོ་ཞེས་བྱ་(༥༠བ)
བ་ཉིད། །དྲུག་པོའི་མར་ངོ་བཅུ་བཞིར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ལ། སྐབས་འདིར་མགོ་རྒྱལ་མཆུ་གསུམ་གྱིས་ཉ་བ་ནི་ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པ་བཅུ་གཉིས་པ་དང་པོ་སྟེ་དགུན་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ། དབོ་ནག་པ་ས་ག་གསུམ་གྱིས་ཉ་བ་ནི་ཧོར་ཟླ་གཉིས་པ་གསུམ་པ་བཞི་པ་སྟེ་དཔྱིད་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ། སྣྲོན་ཆུ་སྟོད་གྲོ་བཞིན་གསུམ་ནི་ཧོར་ཟླ་ལྔ་པ་དྲུག་པ་བདུན་པ་གསུམ་པ་སྟེ་དབྱར་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ། ཁྲུམས་ཐ་སྐར་རམ་དབྱུག་པ་སྨིན་དྲུག་སྟེ། ཧོར་ཟླ་བརྒྱད་པ་དགུ་པ་བཅུ་པ་ནི་སྟོན་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་ལས། ལོ་དྲི་བ་དང༌། ཐུབ་པ་དགོངས་རྒྱན་ལས། དབྱར་དགུན་འབྲིང་ཞག་མི་ཐུབ་དང༌། སྟོན་དཔྱིད་འབྲིང་ཞག་ཐུབ་ཏུ་གསུངས་པ་དང༌། འདུལ་བ་ཀུན་བཏུས་དང་འགྲེལ་ཆུང་སོགས་ལས། དབྱར་དགུན་འབྲིང་ཞག་ཐུབ་དང༌། སྟོན་དཔྱིད་འབྲིང་ཞག་མི་ཐུབ་ཏུ་གསུངས་པ་རྣམས་མི་འགལ་ཏེ། སྔ་མ་ནི་མར་ངོ་སྔོན་འགྲོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང༌། ཕྱི་མ་ནི་ཡར་ངོ་སྔོན་འགྲོའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཤོལ་འབྱུང་བའི་ཟླ་བ་དེའི་མར་ངོའི་ཞག་ཐུབ་ཏུ་བྱེད་མི་བྱེད་ལ་ལུགས་གཉིས་ལས། ཁ་ཅིག་མི་ཐུབ་པའི་རྗེས་སུ་ཤོལ་བྱུང་ན་མི་ཐུབ་པ། ཐུབ་པའི་རྗེས་སུ་ཤོལ་བྱུང་ན་ཐུབ་པ་དེ་ལྟར་བྱས་ནས། མཐར་ས་ག་དང་ནི་ཆུ་སྟོད་དང༌། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་མི་འཆུགས་པར་སྨྲ་བ་དང༌། ཁ་ཅིག ཤོལ་ཟླ་ཐམས་ཅད་ཞག་ཐུབ་ཏུ་བྱ་དགོས་ཏེ། ལོ་རེ་རེ་ཞིང་ཞག་མི་ཐུབ་དྲུག་དྲུག་འདོར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཟླ་ཤོལ་གྱི་ཞག་མི་ཐུབ་འདོར་བ་སོང་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟར་མིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་ཟེར་རོ།

以下是简体中文直译：
于是每半月需举行布萨，依据律藏每五年增加一个闰月的规则，一年中出现六次不具足日的时间设为十四日布萨。这是按照一年分为六个季节，每个季节又分为两个月，总体上分为冬春夏三个季节，每季四个月，冬春夏三季各分为上下两部分，细分为每两个月一段。如《俱舍论》中说："冬春夏诸季，月半与二过，月半尚余时，智者舍不足日。"《毗奢佉》中说："雪月等夏季中，二月与四月的，黑半中十四日，持戒精进者应行布萨。萨嘎月与初夏月，同样下秋月、毕宿月，及岚月与窣罗伐拏月，六者黑半称为十四。"
在此上下文中，岚月、瞻波月与窣罗伐拏月为十一月、十二月和正月，即上中下冬三月；窣罗伐拏月、黑月与萨嘎月为二月、三月和四月，即上中下春三月；逝瑟吒月、初夏月与后夏月为五月、六月和七月，即上中下夏三月；下秋月（或秋末月）、迦刺底迦月与毕宿月为八月、九月和十月，即上中下秋三月。从《问年》和《牟尼意庄严》中说："夏冬中月不具足日，秋春中月具足日"，而《律集》和《小疏》等中说："夏冬中月具足日，秋春中月不具足日"，这些说法不相矛盾：前者是依据黑半先行的情况，后者是依据白半先行的情况。
关于闰月出现时黑半是否为具足日有两种观点：一些人认为若在不具足日之后出现闰月则为不具足日，若在具足日之后出现闰月则为具足日，如此进行后，最终"萨嘎月与初夏月"等所说的布萨时间不会错误。另一些人认为所有闰月都应为具足日，因为每年舍弃六个不具足日本身已经包含了闰月的不具足日，若不这样做则过于过分。


 །དེ་ལྟར་གྱི་ཚེ་(༥༡ན)
དགུན་དང་ཁ་བ་ཞེས་པས་ལོའི་འདོར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མགོ་དགུན་ནས་ངོས་འཛིན་པ་ལ་དགུན་ཟླ་དང་པོའི་འཇོག་མཚམས་ལ་མི་འགྲིགས་པ་སྣ་ཚོགས་པར་ཡོད་པར་གྲགས་པ་ལས། ཁ་ཅིག་མདོ་སྡེ་ཉེ་སྙིང་ལས། ཟླ་རངས་ཉ་ཚེས་ཐ་སྐར་ཡིན། །སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ངོ་ལ་ནི། །ལོ་སྐོར་བདག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ། །ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་ཐ་སྐར་གྱི་ཉ་བ་ཧོར་ཟླ་དགུ་པའི་བཅོ་ལྔ་ནས་ལོ་རྫོགས་ནས་དེའི་བཅུ་དྲུག་ནས་ལོ་མགོ་འཛིན་པའི་ལུགས་ཤིག་ཡོད་ལ། མཛོད་ལས།1 དབྱར་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ཡི། །ཐ་མའི་ཚེས་དགུ་ནས་མཚན་རིང༌། །དགུན་རྣམས་ཀྱི་ནི་བཞི་པ་ལ། །ཐུང་ངུར་འགྱུར་རོ་ཉིན་མོ་བཟློག །ཅེས་དང༌། དེའི་འགྲེལ་བཤད་དུ། དབྱར་ཟླ་བ་བཞི་ནི། དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉ་ནས་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུང་གི་ཉའི་བར་བཞི་ལ་བཞག་ལ། དེའི་ཚེས་ས་ག་ཟླ་བའི་བཅུ་དྲུག་ནས་སྣྲོན་ཟླ་བའི་བཅོ་ལྔའི་བར་ནི་དབྱར་ཟླ་ར་བ་བར་འཇོག་ལ། དེ་དབྱར་ཟླ་དང་པོ་དང༌། སྣྲོན་ཟླ་བའི་བཅུ་དྲུག་ནས་ཆུ་སྟོད་ཀྱི་བཅོ་ལྔའི་བར་ནི་དེའི་ཟླ་བ་གཉིས་པར་འཇོག་ལ། དེའི་གཉིས་པའི་ཐ་མའི་ཚེས་དགུ་ནི་ཧོར་ཟླ་དྲུག་པའི་ཉི་ཤུ་ཙམ་ལ་དབྱར་ཉི་ལྡོག་པས། དེང་སང་གི་ཉི་མ་ལྡོག་མཚམས་དང་ཡང་འགྲིགས་པས། ཧོར་ཟླ་བརྒྱད་པ་ཁྲུམས་ཀྱི་ཉ་བའི་ཕྱི་དེ་ཉིན་ནས་ལོ་མགོ་འཛིན་པའི་ལུགས་གཅིག་དང༌། དེ་ལྟར་གྱི་ཚེ་དབྱར་དང་པོའི་ཁས་ལེན་ཟླ་བ་བཞི་པ་ལ་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། ཡང་ཧོར་ཟླ་བཅུ་པ་སྨིན་དྲུག་གི་ཉ་བའི་ཕྱི་དེ་ཉིན་པར་ནས་མགོ་འཛིན་པའི་ལུགས་དང་གསུམ་ལས། (༥༡བ)
དང་པོ་ནི། དྲང་སྲོང་རྔ་བོང་གི་དུས་ཀྱི་ཉི་ལྡོག་ལས་ད་ལྟའི་ཉི་ཟློག་རྣམས་ཟླ་བ་གཅིག་དང་ཞག་བཅུ་གཉིས་བཅུ་གསུམ་གྱིས་སྔ་བས་དུས་མི་འགྲིགས་ཞེས་ཟེར་ལ། ཐ་སྐར་གྱིས་ཉ་བའི་ཕྱི་དེ་ཉིན་ནས་འཛིན་པ་ན། གསོ་སྦྱོང་ཞག་མི་ཐུབ་མགོས་ཉ་བ་ལ་འགྲིགས་དགོས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་དང༌། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་དབྱར་ཐོན་པ་དང༌། ཆུ་རླབས་བྲི་ཞིང་ལོ་འདབ་སེར་པོ་མ་གྱུར་ཙམ་དུ་དགག་དབྱེ་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། དེའི་ཚེ་ན་རས་ཆེན་དགག་དབྱེ་ཐོན་ནས་ཟླ་ཕྱེད་དུ་བཅང་བ་ཡང་དོན་ལྡན་དུ་འགྱུར་བས་མི་འཐད་ཅེས་མཁན་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གཉགས་ཕུ་པས་གསུངས། གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་ནི། མཚམས་ཆེན་བཅད་པ་དེར་བྱ། མཚམས་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀ་བཅད་ན་ཆུང་བ་ནས་ཐོན་ཏེ་ཆེ་བར་བྱ། ཆེ་བ་མ་བཅད་ན་གསོ་སྦྱོང་ལ་སོགས་ལས་ཐམས་ཅད་ཆུང་བ་དེར་བྱ། རྩིག་པས་བསྐོར་ན་དེ་ཉིད་མཚམས་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་པའམ་ལྟུང་བ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་ཀྱང་བཤགས་ཡུལ་དུ་རུང་བས་ལས་ལ་མ་འདུས་གོང་དུ་ལྟུང་བ་རྣམས་མཐོལ་བཤགས་དང༌། འཆབ་ཉེས་ལ་སོགས་པ་བཤགས་པར་བྱ་ལ། ལྷག་མ་དང༌། སྦོམ་པོ་དང༌། སྤང་ལྟུང་རྣམས་ནི་གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བཤགས་པས་འདག་ཀྱང༌། གཞན་ཆད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤགས་དགོས་པས། དེ་མ་སྒྲུབ་པས་ལས་ཀྱི་ཁ་བསྐང་ནས་འདུ་ན། གང་ཟག་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པ་རྣམས་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བྱིན་རླབས་དང༌། དགེ་འདུན་རིམ་གྱིས་ལྟུང་བ་ཐུན་མོང་པ་རྣམས་དགེ་འདུན་གྱིས་གསོལ་བའི་ལས་ཀྱིས་བྱིན་རླབས་བྱའོ།

以下是简体中文直译：
如此的时候，"冬季"和"雪月"等词语从冬季开始识别一年的舍弃，关于冬季第一个月的划定界限有各种不同的说法。其中，有人根据《契经心要》："月长满月日是迦刺底迦，秋中月的满月时，我将说明年轮，说明十二月。"据此，以迦刺底迦月的满月，即九月十五日为年终，十六日为年初的一种传统存在。《俱舍论》中说："夏季第二月，末九日起夜长，冬季的第四月，变短昼转。"在其注释中说：四个夏季月，是从夏中月的满月至秋末月的满月间四月。其中萨嘎月的十六日到逝瑟吒月的十五日为初夏月，这是夏季第一月；逝瑟吒月十六日至初夏月十五日为夏季第二月。其第二月的末九日约在六月二十日夏至，与现在的太阳转折点也相符，因此有一种从八月迦刺底迦月满月后次日起算为年初的传统，这种情况下必须在四月举行第一次夏安居的承诺，还有从十月毕宿月满月后次日开始算起的传统。
关于第一种说法，由于仙人"驴"时代的日转点与现在的日转点早了一个月零十二或十三天，时间不符合。从迦刺底迦月满月后次日起算时，布萨不具足日应与满月相符合的缺点。按照后一种算法，在夏季结束，水波减少而树叶尚未变黄时必须举行解界，此时大布料解界后持有半月也变得有意义，因此这种说法不合理，如大堪布遍智涅普巴所说。布萨的场所：应在已划定的大界限内进行。若大小两界都划定，应从小界出来在大界内举行。若未划大界，所有布萨等羯磨都应在小界内举行。若有围墙，则墙本身就是界限。
即使有清净比丘或犯戒不一致者，只要适合作为忏悔对象，在未参加羯磨前应忏悔诸过失，并忏悔隐覆罪等。僧残、粗罪和舍堕等虽通过向特殊人士忏悔可清净，但其他需要通过惩罚羯磨方式忏悔，如未完成这些而参加布萨补数，则各人自身的不共过失应作不共加持，僧团中共同的过失应由僧团以白羯磨作加持。


 །དེ་ནས་གནས་(༥༢ན)
དེར་གཎྜི་བརྡུང༌། མཆིལ་ལྷྭམ་ཕུད། སྣམ་སྦྱར་གྱོན། མདོ་བསྐུལ། རྒྱུན་ཆགས་གསུམ་བཏོན། སྤྱི་བཤགས་བྱེད་པར་སྤྲོ་ན་ཡང་བྱ། དེར་སུམ་བརྒྱ་པ་ལས། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གསུངས་པ་མེད་གྱུར་ཀྱང༌། །དགག་དབྱེ་གསུངས་ཕྱིར་འདི་ན་གསོ་སྦྱོང་ཡོད། །ཅེས་པ་དགེ་ཚུལ་གྱི་འདུན་དག་བླངས་ནས་ཐོས་པའི་ཉེ་འཁོར་ལས་བཀར། མཚམས་ནང་གི་དགེ་སློང་ན་བ་དང༌། སྲོག་གམ། ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བས་འདུ་བར་མ་ནུས་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་མདུན་དག་ལེན་པོ་བསྐོས་ནས་བླངས་ཏེ་དགེ་འདུན་ལ་འབུལ། ལས་ལ་མ་འདུས་པའི་གོང་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ལྟུང་བ་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་ན་སྐབས་འདིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས། གནས་དེར་ལས་ཀྱི་མཚམས་བུ་ཆུང་གཅོད་ན། གདིང་བ་བཞི་བཅུ་ཤོང་བ་ཡན་ཆད། དཔག་ཚད་གཉིས་ཚུན་ཆད་གང་འོས་ལ་མཚན་མ་བརྟན་པོ་བཙུགས་ཏེ་དགེ་འདུན་ལ་གོ་བར་བྱས་ནས་ལས་བྱའོ། །དེ་ནས་གནས་ལ་བློ་མཐུན་བྱ་ཞིང༌། གསོ་སྦྱོང་དངོས་ལ། འདོན་པ་པོ་གནས་བརྟན་གྱིས་སམ། དེས་མི་ཐོན་ན་གཉིས་པའམ། གསུམ་པའམ། མི་ཐོན་ན་རེས་མོས་ཀྱིས་འདོན་ཅིང༌། ཚིག་གཅིག་ཀྱང་མ་འཁྲུལ་བར་བློ་ནས་ཐོན་པས་འདོན་ལ། རྡུག་ན་གཞན་གྱིས་འདོན་ནོ། །འདོན་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། གླེང་གཞི་དང༌། ཕམ་པ་དང༌། ལྷག་མ་དང༌། མ་ངེས་པ་དང༌། རིལ་གྱིས་འདོན་པའོ། །དམིགས་བསལ་ནི། རྐྱེན་དབང་གིས་ལམ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའམ། གནས་གཅིག་ན་(༥༢བ)
དགེ་སློང་གཅིག་ལས་མེད་ན་འདུག་ལ། དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ཡིན་ལ། བདག་དགེ་སློང་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ཏེ། བདག་དགེ་སློང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་གོ་ཞེས་ཀྱང་བདག་སྨྲ་ན། བདག་ཡོངས་སུ་དག་པར་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་དུ་གསོལ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེང་གསོ་སྦྱོང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། །གང་གི་ཚེ་དགེ་འདུན་གྱི་ཚོགས་པ་རྙེད་པ་དེའི་ཚེ་དགེ་འདུན་དང་ལྷན་གཅིག་གསོ་སྦྱོང་རྒྱ་ཆེར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་ཞིང་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པར་བྱའོ། །ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་ཅིང་ཡིད་ལ་བསམ་མོ། །དགེ་སློང་གཉིས་སམ་གསུམ་ཡོད་ན་ཕན་ཚུལ་དགོངས་གསོལ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་རྗེས་ནས་ཐབས་ལེགས་བྱ། དེ་ཙམ་མ་གྲུབ་ན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་སོགས་ཀྱི་ཤློ་ཀ་ཕྱེད་བཞི་ཙམ་འདོན་ནོ། །གཉིས་པ་དབྱར་གནས་ལ། མདོ་རྩ་བར། དབྱར་གནས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །ཟླ་བ་གསུམ་དུའོ། །ཚེས་བཅུ་དྲུག་པའོ། །དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོའམ་ཉ་བའི་ཕྱི་དེ་ཉིན་པར་བགྱིའོ། །དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུང་གི་ཉའིའོ། །ཞེས་པ་དབྱར་སྔ་མ་དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉ་ལ་སྦྱོར་བ་ཚུལ་འཇུག་དང༌། དེའི་ཕྱི་དེ་ཉིན་དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུང་གི་མར་གྱི་ཚེས་གཅིག་ལ་ཁས་ལེན་བྱ། དབྱར་ཕྱི་མ་དང་དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུང་གི་ཉ་ལ་སྦྱོར་བ། དེའི་ཕྱི་དེ་ཉིན་སྟོན་ར་བའི་མར་གྱི་ཚེས་གཅིག་ལ་ཁས་ལེན་བྱའོ། ། འདིར་ཡང་ལོ་མགོ་འཛིན་ཚུལ་གྱི་འཇོག་མཚམས་དབྱར་སྔ་མའི་ཁས་ལེན་ཡང་ཧོར་ཟླ་བཞི་པའི་(༥༣ན)
ནང་དུ་དང༌། ལྔ་པའི་ནང་དུ་དང་དྲུག་པའི་ནང་དུ་སྟེ་ལག་ལེན་བྱེད་ཚུལ་བོད་འདིར་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་དག་ཡོད་དོ། །དེ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་སྟེང་གཡོགས་དང་བཅས་པར་དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཆོས་བཅོ་ལྔ་ལ་གསོ་སྦྱོང་བྱས་ནས་ཁྲིམས་སུ་བཅའ་བ་རྣམས་བརྗོད་ཅིང༌། ཚུལ་ཤིང་བྲིམས་པ་དང༌། གནས་མལ་སྟོབ་པ་སོགས་བྱས་ཏེ། དེའི་ཚེས་ཕྱི་མ་ལ་སྟེང་གཡོགས་དང་བཅས་པར་དགེ་སློང་གི་མདུན་དུ་ཙོག་པུར་འདུག་ནས་དབྱར་ཁས་ལེན་ཅིང༌། དབྱར་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ། རང་གཅིག་པུ་ཡིན་ན་དམ་བཅས་པས་ཀྱང་གནས་པར་འགྱུར་ལ་ཉེས་བྱས་བསྐྱེད་དོ།

以下是简体中文直译：
然后在该处敲击犍椎，脱去鞋，穿上大衣，请求诵经，诵读"三相续"，若愿意也可做总忏悔。如《三百颂》中说："即使无明示宣说，因说解界故此有布萨。"比丘应接受沙弥的赞同后，将其驱离听闻范围。若界内的病比丘或因生命、梵行障碍而不能参加，僧团应指派赞同接受人，接受后呈献给僧团。在未参加羯磨前，若未加持共同和不共同的过失，此时应加持。若在该处划定小羯磨界，应选择能容纳四十座垫或在二由旬内的合适地点，竖立牢固标记，告知僧团后行事。然后对住处达成共识，进行实际布萨。由长老担任诵经者，若他不能诵，则由第二或第三位，若不能则轮流诵读。应从记忆中诵出每个词不错误，若有困难则由他人诵读。诵读分五种：缘起、波罗夷、僧残、不定和全部诵读。
特例是：因缘在路上可以心中加持，或在一处只有一位比丘时，应坐下，"今日是僧团第十五布萨，我某某比丘的布萨也是第十五，我某某比丘宣说障碍法已完全清净。愿诸天知我清净。我某某比丘为圆满戒蕴，今加持布萨。当得到僧团聚集时，将与僧团一起广泛体验布萨并诵读《别解脱经》。"如是说三次并心中思维。若有二或三位比丘，应相互请求谅解后采用善巧方法。若未能如此进行，则应诵"一切诸法"等四半偈颂。
第二，关于安居，《根本律》中说："应承诺安居，为期三月，第十六日，于夏中月满月次日或夏末月满月时。"即前安居在夏中月满月前做准备入住，次日即夏末月黑月初一日做承诺。后安居在夏末月满月前做准备，次日即秋初月黑月初一日做承诺。这里也有关于年初计算方法的界定，前安居承诺在四月内、五月内或六月内进行，藏地有许多不同实践方法。
然后在有顶盖的寺院中，于夏中月十五日举行布萨，宣说戒条，分发签木，分配住处等。次日在有顶盖处，在比丘前蹲坐，承诺安居，后安居也同样进行。若只有一人，虽可凭誓言安居，但会产生恶作罪。


 །དབྱར་ནང་དུ་ཆོས་ལྡན་གྱི་བྱ་བ་ལ་མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་འགྲོ་དགོས་ན་མཚམས་ནང་དུ་དགེ་སློང་ཆོས་དགུ་ལྡན་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཙོག་པུར་འདུག་སྟེ་དགུང་འདུན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་ཞག་བདུན་ཕན་བཞི་བཅུ་ཚུན་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྲོ་དགོས་ན་ཞག་བཞི་བཅུའི་གནང་བ་གསོལ་ཞིང༌། དགེ་འདུན་གྱི་ཆེད་ཡིན་ན་སྤྲོ་བ་དྲི་ཞིང༌། རང་དོན་ཡིན་ན་དྲི་མི་དགོས་པས། འགྲོ་བ་པོས་དགེ་འདུན་ལ་གསོལ་བ་ལན་གསུམ་བཏབ་ནས་དགེ་འདུན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ཞག་བཞི་བཅུའི་གནང་བ་སྦྱིན་ནོ། །གསུམ་པ་དགག་དབྱེ་ལ། སྦྱོར་བ་ནི་དགག་དབྱེ་འབྱུང་བའི་ཞག་བདུན་ནམ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་གང་ཡང་རུང་བ་ནས་མཁོན་ཡོད་ན་བཟོད་གསོལ་དང༌། གཙུག་ལག་ཁང་བརྒྱན། ཉའི་ཉིན་པར་རྩྭ་དཱུར་བ་སྟ་གོན་བྱ། དགེ་འདུན་འདུས་ཟིན་ནས་ཕྱག་བྱས་ལ་འགྲེང་སྟེ་འདུད་པ་དང་བཅས་པས་དབྱར་ནང་དུ་ཐུགས་(༥༣བ)
དང་འགལ་བ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པར་གསོལ། རྒྱུན་ཆགས་གསུམ་པ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་གི་མདོ་འདོན་པ་ཡན་ཆད་གསོ་སྦྱོང་བཞིན་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་དགེ་ཚུལ་རྣམས་བཀར་ཏེ། འདུན་དག་ལེན་པ་དང༌། བཤགས་སྡོམ་བྱིན་རླབས་དང༌། གནས་ལ་བློ་མཐུན་རྣམས་བྱ། དངོས་གཞིའི་ཆོ་ག་ནི་ལས་བྱེད་པས་དགག་དབྱེ་བྱེད་པར་བསྒོ་བར་འོས་པ་ལ་སྤྲོ་བ་དྲིས་ནས། གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བའི་ལས་བྱས་ནས་དགག་དབྱེ་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསོལ་བའི་ལས་བྱས་པའི་རྗེས་ལ། རྒན་རིམ་གྱིས་རྩྭ་དཱུར་བ་བྲིམས། དེ་ནས་དགེ་སློང་གཞན་རྣམས་གསུམ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྐོས་པའི་དགེ་སློང་གི་དྲུང་དུ་ཙོག་པུར་འདུག ཡུལ་དང་བྱེད་པ་པོའི་ལག་པས་རྩྭ་བཟུང༌། རྐང་པས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་མནན་ནས་དགག་དབྱེའི་ཆོ་ག་ལན་གསུམ་བརྗོད། གནོད་པ་འབྱུང་བ་སོགས་ཀྱི་དགོས་པ་ཡོད་ན་ཆོ་ག་ལན་གཅིག་གམ་གཉིས་བརྗོད་པས་ཀྱང་འགྲུབ། དེ་ནས་རྩྭ་ཆུན་བགྲངས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་དགེ་སློང་འདི་སྙེད་ཀྱིས་དགག་དབྱེ་མཛད་དོ། །ཞེས་གོ་བར་བྱས་ནས། དགེ་འདུན་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལེགས་པར་དགག་དབྱེ་མཛད་དོ། །ཤིན་ཏུ་དགག་དབྱེ་མཛད་དོ་ཞེས་བརྗོད། དེ་ནས་བསྐོས་པས་ནད་པ་སོགས་དགག་དབྱེ་ལན་དགོས་ཀྱི་སར་ཕྱིན་ནས་ཀྱང་བླངས་ཏེ་དགེ་འདུན་ལ་བརྗོད། དེ་ནས་རྫས་ཀྱི་དགག་དབྱེ་སོགས་ཆོ་ག་ལས་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་བཞི་ལས་མེད་ན་དགག་དབྱེ་བྱེད་པ་བསྐོ་མི་རུང་བས་མི་བསྐོ་བར་གསོལ་བའི་ལས་དང་དགག་དབྱེ་གོང་བཞིན་བྱའོ། །དགེ་སློང་གཉིས་གསུམ་ལས་(༥༤ན)
མེད་ན་དགག་དབྱེ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། །ཚོགས་ཀྱི་དགག་དབྱེ་ནི། ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཙམ་སོང་ངམ། ཉ་སྟོང་གི་དུས་མིན་པར་རྐྱེན་བློ་བུར་གྱིས་གྱེས་དགོས་བྱུང་ན་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་རྒན་ན་ཕྱག་བྱས་ལ་དགག་དབྱེའི་ཆོ་ག་བྱའོ། །དགེ་སློང་ཀུན་མི་གྱེས་ཀྱང་དགེ་སློང་གང་རུང་རྐྱེན་དབང་གིས་གྱེས་དགོས་བྱུང་ན་ཡང་ཆོ་ག་འདི་ལྟར་རུང་ངོ༌། །དགག་དབྱེ་བྱས་ནས་གསོ་སྦྱོང་ཡང་དེས་གྲུབ་ལ། རྐྱེན་དབང་གིས་གསོ་སྦྱོང་གཉིས་སམ་གསུམ་ཐལ་ནས་དགག་དབྱེ་བྱར་རུང་བ་ནི་གནས་དེར་དགེ་སློང་འཐབ་དཀྲོལ་བ་འོང་ན་དེ་ལྟར་བྱའོ། །
བདེ་བར་གནས་པའི་རྐྱེན།
གཉིས་པ་བདེ་བར་གནས་པའི་རྐྱེན་ལ། གོས། སྨན། གནས་མལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། བག་ཡངས་དང་འབྲེལ་བ་སྲ་བརྐྱང༌། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་དང་འབྲེལ་བ་གོས། དམིགས་བསལ་དང་འབྲེལ་བ་ཀོ་ལྤགས་ཀྱི་གཞིའོ།

以下是简体中文直译：
若在安居期间因合法事务需前往界外，应在界内向具九法比丘前蹲跪，得僧团加持后前往界外。若需要外出七日以上至四十日以内，应请求四十日许可，若为僧团之事应询问是否同意，若为自己之事则不必询问，外出者应向僧团请求三次，僧团以羯磨授予四十日许可。第三，解界：准备工作是在解界前七日或半月期间，若有嫌隙应请求宽恕，装饰寺院，在满月当天准备吉祥草，僧团集合后顶礼，站立并恭敬地请求宽恕安居期间所有违背心意的事情。从"三相续"至诵"戒律清净经"为止如同布萨，之后驱离沙弥，接受赞同，忏悔持戒加持和对住处达成共识。
正行仪轨是羯磨执行者向适合被指派做解界者询问意愿，以一白一羯磨法指派后，为进行解界作白羯磨后，按长幼次第分发吉祥草。然后其他比丘三人以下到被指派比丘前蹲跪，对象和行为者手持草，脚也稍微踏上，诵解界仪轨三次。若有灾害等需要，诵一次或二次仪轨也成立。然后点数草束，宣布"在此某寺院，有这么多比丘进行了解界"，其他僧众也应说"善解界！极善解界！"之后，被指派者也应前往病人等需要解界回复的地方，接受后告知僧团。其他财物解界等仪式可从仪轨中了解。若只有四位比丘，不应指派解界者，而是不指派直接作白羯磨和解界如前。若只有二三位比丘，则应加持解界。
团体解界是：经过约两个半月，或在非满月空月时因突发因缘必须分散时，相互之间年长者接受顶礼后进行解界仪轨。即使所有比丘不散，但若任何比丘因缘故需离开，也可如此仪轨进行。解界后布萨也就完成，因缘故错过二三次布萨而可以解界的情况是，若该处有争吵的比丘到来时可如此行事。
安乐住因缘
第二，安乐住因缘包括：衣、药、住处。第一，与宽松相关的羯磨，与生活用具相关的衣物，与特例相关的皮革基础。


 །དང་པོ་ནི། སྲ་བརྐྱང་ཞེས་ཀྱང་བྱ། གཏན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བ་དེ་འདིང་བའི་གནས། དབྱར་ཁས་བླངས་པའམ། གདིང་ཁར་མཚམས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ལ། དུས་དགག་དབྱེ་ཐོན་པའི་ཕྱི་དེ་ཉིན་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལ། ཡུན་སྤྱིར་གཏང་དུ་ཟླ་བ་ལྔར་འདིང་བ་པོ་དགེ་སློང་སྡོམ་ལྡན་ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ། ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་པ། མཚམས་ཀྱི་ནང་དུ་གནས་པ། དབྱར་སྔ་མ་ཁས་བླངས་ཤིང་མ་རལ་བས་འདིང་བའི་དངོས་པོ་དབྱར་སྔ་མའི་རྙེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཞིང་དགག་དབྱེའི་གོང་དུ་གྲུབ་ཅིང༌། འདིང་བའི་ཉིན་ལ་བཟོ་གྲུབ་པ། དགེ་འདུན་གྱི་ཡིན་པ། ཆོས་གོས་གསུམ་རུང་བ་ཚད་ལྡན་ནོ། །འདིང་བའི་ཆོ་ག་ལ་སྦྱོར་(༥༤བ)
བ་ནི། རང་རང་གི་ཆོས་གོས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཕྱུང་སྟེ་དགེ་འདུན་གྱི་ཆོས་གོས་འདི་ནི་སྲ་བརྐྱང་དུ་འདིངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཚོགས་པར་སྨོས་ནས། བློ་མཐུན་པ་དང༌། བྱེད་པ་པོ་ལ་གསོལ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོ་བ་དང༌། གསོལ་བ་བྱས་ནས་དེ་ལ་གཏད་པ་དང༌། དེས་ཀྱང་འདིངས་བར་འགྱུར་རོ། །འདིང་ངོ༌། །བཏིང་ངོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་གསུམ་བསྐྱེད། ཚོགས་པ་ལ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག བདག་སྲ་བརྐྱང་འདིང་བར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་སོགས་བརྗོད། ཆོས་གོས་རྣམས་བཀྲུ་བ་དང༌། དྲུབ་པ་དང༌། ཁ་བསྒྱུར་བའི་ལས་གསུམ་བྱས་ནས་འདུ་བའི་ལས་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དངོས་གཞི་ནི། བརྐོས་པའི་དགེ་སློང་དེས་སྲ་བརྐྱང་བཏིང་བའི་སྔགས་ལན་གསུམ་བརྗོད། རྗེས་ནས་དགེ་སློང་རེ་རེའི་མདུན་དུ་འདུག་སྟེ། བཏིང་ངོ་ཞེས་ལན་གསུམ་དུ་གོ་བར་བྱས། ས་བརྐྱང་དབྱུང་བ་ནི་ས་བརྐྱང་གིས་མཚམས་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང༌། སྲ་བརྐྱང་གི་བདག་དུ་བརྐོས་པའི་དགེ་སློང་མཚམས་གཞན་དུ་སྐྱ་རེངས་ཤར་བ་དང༌། མཚམས་དེར་གཏོགས་པའི་དགེ་སློང་ཐམས་ཅད་ཚད་པ་སོགས་ཀྱིས་ནང་དུ་སྡོད་མེད་པར་གྱུར་པ་དང༌། ལས་ཀྱི་ཆོ་གས་དབྱུང་བའོ། །བཏིང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། འཆང་འབྲལ་འཇོག་གསུམ་དང༌། ཡང་ཡང་ཟ་བ། འདུས་ཤིང་ཟ་བ། མ་སྨྲས་པ་གྲོང་འགྲོ། གོས་བསླང་བ་སོགས་ཀྱི་ལྟུང་བ་ཁེགས། འདིང་བ་ལ་གཏོགས་པའི་དགེ་སློང་ཡུལ་གཞན་ན་འདུག་ཀྱང༌། སྲ་བརྐྱང་དང་འབྲེལ་བའི་རྙིང་པ་ཐུན་མོང་དུ་དབང་བའོ། །གཉིས་པ་གོས་ལ་བཅུ་སྟེ། བསྒྲུབ་ལུགས། དབྱེ་བ། སོ་སོའི་མཚན་(༥༥ན)
ཉིད། བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཆོ་ག འཇིགས་པའི་རྒྱུ། འཆང་བའི་བསམ་པ། ལོངས་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཆོ་ག དགོས་པ། མཇུག་ཏུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ལ། དྲ་བ། དྲུབ་པ། ཁ་བསྒྱུར་བའོ། །གཉིས་པ་ལ། འཚོ་བ། མཁོ་བ། ལྷག་པའི་ཡོ་བྱད་དོ། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང༌། ཡོ་བྱད་ཀྱི་གོས་གཉིས། དང་པོ་ལ་བཅུ་གསུམ་སྟེ། སྣམ་སྦྱར། བླ་གོས༌། མཐང་གོས། (ཤམ་ཐབས།(1 ཤམ་ཐབས་ཀྱི་གཟན། རྔུལ་གཟན། རྔུལ་གཟན་གྱི་གཟན། གདོང་ཕྱིས། རྣག་གཟན། གཡན་དགབ། སྐྲ་བཟེད། (གདིང་བ།(2 རས་ཆེན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྟན་ལ་སོགས་པའོ། །གསུམ་པ་ལ། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ནི། རྒྱུ་རུང་བ་རས་བལ་སོགས་ཧ་ཅང་ངན་པ་དང༌། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལས་བྱུང་བ་སོགས་བཟང་བ་མིན་པ། སྲིན་བལ་དང་དར་སོགས་རུང་བ་བདུན་པོ་རྣམས་ལ་གྲུབ་པ། ཁ་དོག་ངུར་སྨྲིག་དང༌། སྔོན་པོ་དང༌། བཙག་གིས་བསྦྱུར་བ། སྤུ་ཅན། ལུག་རུ་འཁྱིམ་ལྟ་བུ་མ་བཀག་ཅིང་གནང་བའོ། །ཤམ་ཐབས་ཀྱི་གཟན་ཤམ་ཐབས་དང་མཉམ་ལ། གདོང་ཕྱིས་ཁྲུ་གང་བ། རྣག་གཟན་བླ་གོས་དང་མཉམ་པ། གཡན་དགབ་སྲིད་དུ་ཁྲུ་དྲུག་དང་ཞེང་ཁྲུ་གསུམ། སྐྲ་བཟེད་ཞེང་དུ་ཁྲུ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པ། སྲིད་དུ་ཁྲུ་གསུམ། རྔུལ་གཟན་དང་རྔུལ་གཟན་གྱི་གཟན་བླ་གོས་དང་མཉམ་པ། འཚོ་བའི་དོན་དུ་ནི་རེ་རེ་གནང་གི། གཉིས་པ་ལ་སོགས་མ་གནང་ཞིང༌། རང་མིང་གིས་རློབ་པའོ། །མཁོ་བའི་(༥༥བ)
ཡོ་བྱད་ནི། ཁྲུ་གང་ཡན་ཆད་རང་གཞན་ཐུན་མོང་གི་དོན་དུ་བརླབས་པའོ།

以下是简体中文直译：
第一是：称为展具，亦称固定物，铺设展具的地方是已承诺安居或在一界内的铺设场所。时间是在解界后次日即十六日，一般期限为铺设五个月。铺设者应是具戒比丘，心智清醒，自然住处，非其他法，住在界内，已承诺前安居且未破坏。铺设物品应来源于前安居所得利养，在解界前完成且铺设当日制作完成，属于僧团所有，是三件如法且尺寸合格的法衣。铺设仪轨的准备工作：各自取消法衣加持，宣布"此僧团法衣将作为展具铺设"，取得共识，以一白一羯磨任命执行者，作白羯磨后交付，执行者也应生起"将铺设、正在铺设、已铺设"三种意念。向大众说："具寿们，我将铺设展具"等。应洗涤、缝制和染色法衣这三项工作，然后完成集会羯磨。
正行仪轨是：被指派的比丘念诵铺设展具咒语三次。之后在每位比丘面前站立，使他们了解"已铺设"三次。撤销展具的情况是：展具被带到其他界限，被任命为展具主人的比丘在黎明前到了其他界限，或该界内所有比丘因炎热等原因无法在内居住，或以羯磨仪轨撤销。铺设的利益是：免除持有、分离、寄存三罪，以及多次进食、集体进食、未告知入村、乞衣等罪过。即使铺设所属的比丘住在其他地方，也共同拥有与展具相关的旧物。
第二，关于衣物有十个方面：制作方法、分类、各自特征、加持仪轨、失效原因、持有意图、使用的人、使用仪轨、用途、最后处理方法。第一方面包括：织、缝、染色。第二方面包括：生活所需、必需品和剩余用具。第一类又分真实衣物和用具衣物两种。第一类有十三种：大衣、上衣、下衣、裙子、裙子衬、汗衫、汗衫衬、面巾、脓衣、痒覆布、承发布、坐具和大布。第二类是坐垫等。
第三类中，生活用具是：材质适宜，棉布等非过于低劣，非如如意树等产物过于高贵，而是蚕丝和绸缎等七种适宜材料制成，颜色为赭色、蓝色、红色染制，有毛的，类似羊角弯曲的等未被禁止而允许的。裙子衬与裙子等长，面巾长一肘，脓衣与上衣同等，痒覆布长六肘宽三肘，承发布宽二肘半长三肘，汗衫和汗衫衬与上衣同等。为生活所需只允许各一件，不允许第二件等，以自名加持。必需用具是：一肘以上为自他共同目的而加持的。


 །ལྷག་པོ་ནི། གཞན་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་རློབ་སྟེ། གཞན་ལ་ཡིད་གཏད་དེའི། བཞི་པ་ནི། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི། ལུས་དང་བསམ་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ། མཚན་དང་ལྟ་བ་མཐུན་པ། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་དག་པ་སྟེ། དགེ་སློང་ཆོས་ལྔ་ལྡན་གྱི་མདུན་དུ་ལྷྭམ་ཕུད། རྒན་ན་ཕྱག་བྱས། འགྲེང་སྟེ་གཉིས་ཀས་ལག་པས་ཆོས་གོས་བཟུང༌། བཙུན་པ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་གོས་བགྱིས་ལགས་པ། རུང་བ་སྤྱད་པར་འོས་པ་འདི་ཆོས་གོས་སྣམ་སྦྱར་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། །ཞེས་གསུམ་དང༌། ཐབས་ལེགས་བྱའོ། །ཡོ་བྱད་ཀྱི་གོས་སྟན་སྐ་རག་སོགས་ལ་ཡང་འདོན་པ་བསྒྱུར་རོ། །མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་ལ། དགོངས་གསོལ། ཡོ་བྱད་འདི་བདག་དང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གོས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། །གསུམ་དང་ཐབས་ལེགས། ལྷག་པོའི་བྱིན་རླབས་ནི། དགོངས་གསོལ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོ་བྱད་རུང་བ་མ་དགྱིས་པ། རུང་བར་བགྱི་བར་འོས་པ་འདི་མཁན་པོའི་ལག་པར་རུང་བར་འགྱིའོ། །མཁན་པོ་ལ་ཡིད་བརྟན་ཏེ་བཅང་བར་བགྱིའོ། ། གསུམ་དང་ཐབས་ལེགས་བྱའོ། །ལྔ་པ་ལ། དགེ་སློང་ལས་ཉམས་པ་སྤང་བ། བསྔོས་པ། འཕྲོག་པ། བརླག་པ། བྱིན་རླབས་ཕྱུང་བ། གཞན་ལ་ཡིད་བརྟེན་པ། ཤི་བ་ལ་ཤི་བར་ཤེས་པས་འཇིག་གོ། །དྲུག་པ་ནི། རྣམ་སྦྱར་ནི་མུ་སྟེགས་པ་དང་མ་རྫོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ། (༥༦ན)
བླ་གོས་མཐང་གོས་ནི་སྟོད་སྨད་གཅེར་བ་སྤང་བའི་དོན་དང༌། ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་བསམ་པས་བཅང་ཞིང༌། མཁོ་བའི་ནི་དཀོན་མཆོག་མཆོད་པའམ། ཆོས་ཕྱིར་ལུས་གསོ་བའི་དོན་དང༌། ལྷག་པོ་ནི་མཁན་པོ་སོགས་ཀྱི་དོན་དུ་བསམ་པའོ། །བདུན་པ་ནི། སྤྱིར་རབ་བྱུང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང༌། སྣམ་སྦྱར་ནི་དགེ་སློང་གིས་སོ། །བརྒྱད་པ་ནི། ཆུད་འཛད་པ་དང་མ་གུས་པ་དང༌། རྟགས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སོགས་སྤངས་ཏེ་བཅང་བར་བྱའོ། །དགུ་པ་བསླབ་པའི་དགོས་པ་ནི། དངོས་སུ་ལྷག་པོ་བཅང་བ་སོགས་ཀྱི་ལྟུང་བ་ཁེགས་ཤིང༌། བརྒྱུད་ནས་གོས་ལ་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བའོ། །བཅུ་པ་ལ། རྙིང་ཞིང་ཟད་ན་ལྷག་པོ་བླན། ཟུང་གདབ། རལ་ན་བཙེམ་བཅོས། མི་རུང་ན་སྦྱིན་བདག་གི་ཆེད་དུ་འཇིམ་པ་དང་བསྲེས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཞལ་གསོ་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཀོ་ལྤགས་ཀྱི་གཞི་ལས། མཐའ་འཁོབ་ཏུ་ལྷྭམ་དང་ཀོ་ལྤགས་བསྟེན་དུ་རུང་ཞིང༌། དེའི་ཁྱད་པར་ཁྲ་བོ་དང༌། གསེར་སོགས་ཀྱིས་སྤྲད་པ་དང༌། སྒྲ་སྒྲོག་པ་དང༌། མཐིལ་རིམ་པ་གཉིས་མི་རུང་ཞིང༌། གླང་པོ་ཆེ་དང༌། སྟག སེང་གེ། རྟ་བོང་སོགས་ཀྱི་རྐོ་ལྤགས་མི་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་བདེ་བར་གནས་པའི་རྐྱེན་སྨན་ལ། དངོས་དང༌། གང་གིས་ལོངས་སྤྱོད་པ། རུང་ཁང་ཇི་ལྟར་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ལ། ངོ་བོ། མཚན་ཉིད། མིང་འདོགས་པའི་རྒྱུ། དགོས་པ། བསྟེན་ཚུལ། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དུས་སུ་རུང་བ། ན་ཚོད་དུ་རུང་བ། ཞག་བདུན་པ། (༥༦བ)
འཚོ་བའི་བར་དུ་བཅང་བའོ། །དང་པོ་ནི། བཟའ་བ་ལྔ་དང༌། བཅའ་བ་ལྔ་སོགས་སྐྱ་རེངས་ཤར་ནས་གུང་ཚིག་གི་ཐུན་ལ་བརྟེན་དུ་རུང་བའོ། །ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་ནི། ཙོ་ཙ་དང༌། ཆུ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་དང༌། རྒྱ་ཤུག་དང༌། ཨ་ཤཱཏྠ་དང༌། ཨུ་དུམ་ཝཱ་ར་དང༌། བ་རུ་ཀ་ཤ་དང༌། རྒུན་ཆུ་དང༌། འབྲ་གོའི་ལྟུང་བ་སྟེ། བཅོས་པའི་ཚྭ་དང༌། འབྲུའི་ཚྭ་དང༌། ཞོ་ཁ་ཆུ་དང༌། དར་བའི་དྭངས་མ། རྩ་བ་མོ་རུང་ཆུ་བཏབ་པ། ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་པ། སླ་བ་བཞིན་སྣང་བའོ། །ཞག་བདུན་པ་ནི། འབྲུ་མར་དང༌། ཞུན་མར་དང༌། སྦྲང་རྩི་དང༌། བུ་རམ་གྱི་དབུ་བའོ།

以下是简体中文直译：
剩余物是：仅为他人利益而加持，依托他人。第四，生活用具的加持：身体和心意处于自然状态，性别和见解一致，比丘戒清净，即在具五法比丘前脱鞋，年长者应顶礼，站立时双方手持法衣，"尊者请听！我某某比丘所制作的这件如法且适合使用的衣物，加持为法衣大衣。"如是三遍，然后作善巧法。用具衣物如垫子、腰带等也改变念诵词。对于必需用具："请听！加持此物为我和同梵行者必需用具衣物。"三遍后作善巧法。剩余物的加持是："请听！我某某比丘的如法未制作、应使其如法的用具，在和尚手中使其如法。依托和尚持有。"三遍后作善巧法。
第五，关于[加持]失效：离开比丘身份时舍弃，赠予他人，被抢夺，丢失，取消加持，依托他人，死亡并知道死亡时失效。第六，[持衣]意图：大衣是为区别于外道和未具足者，上衣下衣是为避免上下身裸露，所有用具应以无常心持有，必需品是为供养三宝或为法维持身体，剩余物是为和尚等人着想。第七，[使用]人：一般是具戒律的出家人，大衣则由比丘使用。第八，[使用]仪轨：应避免浪费、不敬以及改变标志等而持有。第九，学处目的：直接防止持有剩余物等过失，间接断除对衣物的贪着。第十，[最后处理方法]：若陈旧损坏则取剩余物，更换衣服，破损则缝补，不适用时为施主着想，与泥混合修缮寺院。
第三，关于皮革基础：在边地可用鞋和皮革，其中花纹、金饰、发出声响和双层鞋底不适宜，不可使用象皮、虎皮、狮子皮和马驴皮等。第二，安乐住缘药物包括：实质、特征、命名原因、目的、使用方法和加持方式。第一，[药物]本体有：时药、时分药、七日药和尽寿药。第一种时药：五种食物和五种咀嚼物等，从黎明到中午时分可食用。时分药是：酸枣、水果、棘刺果、阿湿缚他果、乌昙婆罗果、婆楼迦舍果、葡萄汁和佉阇果，即加工盐、谷物盐、酸奶水、酪浆清液、加水的小型根茎，用滤器过滤，呈现澄清状。七日药是：谷物油、酥油、蜂蜜和糖沫。


 །མར་དཀར་ཞག་བདུན་པ་ཡིན་མིན་དུ་འདོད་ལུགས་གཉིས་ལས། དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནད་པ་དང༌། ལམ་ཞུགས་དང༌། དགེ་བརྐོས་དང་ལག་གི་གླ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་དུ་རུང་ལ། གཞན་གྱིས་མི་རུང༌། འཚོ་བཅང་ནི། མེ་ཏོག་དང་འདབ་མ་དང་རྩ་བ་དང་འབྲས་བུའི་སྨན་ཏེ་ཨ་བར་སྐྱུར་གསུམ་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་1ལ། དུས་རུང་གིས་བཀྲེས་པ་སེལ་བ་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་ཅིང་ཕྱི་དྲོ་བཟར་མི་རུང་བའོ། །ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་ནི། རབ་བྱུང་གནང་ཞིང༌། སྐོམ་པ་སེལ་བ་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་ལ། བཏུང་བ་དེའི་དང་སྦྱོར་མཐུན་དང་པོ་ལ་གཡོས་སུ་བྱས་པ་ཐུན་གཉིས་པར་མི་བཏུང་བའོ།།ཞག་བདུན་པ་ནི། བཀྲེས་པ་དང་རླུང་ནད་སེལ་ཞིང་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རུང་ལ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་ན་ཞག་བདུན་ལས་ལྷག་པོར་མི་རློབ་པའོ། །འཚོ་བཅང་ནི། ནད་སེལ་བ་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་ཅིང༌། ནད་ཞི་བའི་(༥༧ན)
མཐའ་ཚུན་ཆད་དུ་རུང་བའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྔ་དྲོའི་དུས་ཁོ་ན་སོགས་རང་མིང་གིས་ཤེས་པའོ། །བཞི་པ་ནི། བཀྲེས་པ་སོགས་གོང་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། མིག་སྨན་དང་དོམ་ལྤགས་སོགས་ལུས་ཀྱིས་བསྟེན་པ་དང༌། ནད་པས་དུས་རུང་དུས་མིན་དུ་བསྟེན་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། ན་ཚོད་དུ་རུང་བ་ལ་སྔ་དྲོ་རུང་ཆུ་གཏོར། བྱིན་ལེན་བྱས་ནས་ཡུལ་རྟེན་གཉིས་ཀ་འགྲེང་སྟེ་ལག་པ་གཡོན་དུ་བཞག་ནས་གཡས་པ་བཀན་ཏེ་དགོངས་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བའི་སྨན་འདི་བདག་དང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བགྱི་བར་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། །ཞེས་གསུམ་དང༌། ཐབས་ལེགས་བྱའོ། །ཞག་བདུན་པ་དང་འཚོ་བཅང་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ལྷག་པོའི་སྨན་བྱིན་གྱིས་རློབ་ན། དགོངས་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་སྨན་ལྷག་པོ་རུང་བ་མ་བགྱིས་པ། རུང་བ་བགྱི་བར་འོས་པ་འདི་མཁན་པོའི་ལག་པར་རུང་བར་བགྱིའོ། ། མཁན་པོ་ལ་ཡིད་གཏད་དེ་བཅང་བར་བགྱིའོ། །རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཅང་བར་བགྱིའོ། ། ཞེས་གསུམ་དང༌། ཐབས་ལེགས་བྱ། བྱིན་རླབས་དབྱུང་བ་ནི། དགོངས་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་སྨན་འདི་གང་གི་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལས། དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སླར་དབྱུང་བར་བགྱིའོ། །ཞེས་གསུམ་དང༌། ཐབས་ལེགས། ལྷག་པའི་དབྱུང་བ་ནི། དགོངས་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་སྨན་ལྷག་པོ་(༥༧བ)
འདི་གང་གི་ཚེ་མཁན་པོའི་ལག་པར་རུང་བར་བགྱིས་པ་ལ། དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སླར་དབྱུང་བར་བགྱིའོ། །ཞེས་གསུམ་དང༌། ཐབས་ལེགས་བྱའོ། །འཇིག་རྒྱུ་ནི། བྱིན་ལེན་ཞིག་པ་དང༌། རོ་འགྱུར་བ། ཆོ་གས་ཕྱུང་བ། རང་རང་གི་དུས་འདས་པའོ། །གཉིས་པ་གང་1གིས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི། སྦྱིར་བཏང་དུ་རབ་བྱུང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་དང་ལྡན་པ་མྱང་འདས་ཀྱི་བསམ་པ་ཅན་གྱིས་བཅང་ཞིང༌། དམིགས་བསལ་ཕ་མ་སོགས་སློང་བ་ལ་སྦྱིན་ནོ། །སྨན་གྱི་སྣོད་ལྷུང་བཟེད་རློབ་པ་ནི། ཡུལ་དང་རྟེན་གཉིས་ཀ་འགྲེང་སྟེ་གཉིས་ཀའི་ལག་པ་གཡོན་པར་ལྷུང་བཟེད་བཞག གཡས་པ་གཉིས་ཀས་སྟེང་དུ་བཀབ་སྟེ་དགོངས་གསོལ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་ལྷུང་བཟེད་ཟས་ལ་སྤྱད་པར་འོས་པ་དྲང་སྲོང་གི་སྣོད་འདི་སློང་བའི་སྣོད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། །ཞེས་གསུམ་དང་ཐབས་ལེགས་བྱ། ལྷུང་བཟེད་མཁོ་བ་དང་ལྷག་པ་ལ་ཡང་གོས་ཀྱི་སྐབས་བཞིན་འདོན་པ་བསྒྱུར། དབྱུང་བ་ནི། ལག་པ་གཡས་པས་ཁ་ནས་བཟུང་སྟེ་དགོངས་གསོལ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་ལྷུང་བཟེད་ཟས་ལ་སྤྱད་པར་འོས་པ། དྲང་སྲོང་གི་སྣོད་འདི་བསླང་བའི་སྣོད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལས། རྐྱེན་དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་སླར་དབྱུང་བར་བགྱིའོ།

以下是简体中文直译：
关于白酥油是否属于七日药有两种观点，如此加持的药物可由病人、在路上行走者、执事比丘和劳工使用，其他人不可用。尽寿药是：花药、叶药、根药和果药，如白檀、吴茱萸、三果等。第二，时药主要用于消除饥饿，下午不可食用。时分药是允许出家人使用，主要用于解渴，此饮料的调制合适初次后，第二时段不可再饮用。七日药是消除饥饿和风病，未加持时一直可用，加持后不可超过七日持有。尽寿药主要用于治病，直至疾病痊愈为止可用。第三，因早晨时分等以自名了知。第四，消除饥饿等如上所述。第五，眼药和熊皮等身体使用，病人可在时药时和非时使用。
第六，对于时分药，早晨洒净水，受持后，施受双方站立，左手放置物品，右手伸出，"请听！我某某的时分药，加持为我和同梵行者所用的时分药。"如是三遍，作善巧法。七日药和尽寿药也同样加持。剩余药物加持："请听！我某某的剩余药物，未经如法处理，应使其如法的，在和尚手中使其如法。依托和尚持有。依缘而持有。"如是三遍，作善巧法。取消加持："请听！我某某所加持为时分药的这药物，因此现在取消此物加持。"如是三遍，作善巧法。取消剩余物加持："请听！我某某在和尚手中使如法的剩余药物，因此现在取消此物加持。"如是三遍，作善巧法。
失效原因是：受持破坏，味道改变，仪式取消，各自时限过去。第二，谁可享用：一般由具清净戒律的出家人持有，具涅槃心，特殊情况下可给予乞求的父母等。药物容器钵的加持：施受双方站立，双方左手持钵，右手覆盖其上，"请听！我比丘某某用于食物、适合仙人使用的此钵，加持为乞食容器。"如是三遍，作善巧法。对必需钵和剩余钵，也如衣物部分相应改变念诵。取消钵加持：右手从口部拿起，"请听！我比丘某某适合用于食物的仙人容器，加持为乞食容器，因此缘故现在取消此物加持。"


 །ཞེས་གསུམ་དང་ཐབས་ལེགས་བྱ། གསུམ་པ་རུང་ཁང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི། གནས་སྒོ་ཁང་དང་ཤིང་དྲུང་དང་གླང་པོའི་ར་བ་སོགས་མིན་པ། གནས་ཉེ་འཁོར་ཅན་དང༌། བླ་གབ་ཅན་མིན་པ། རུང་ཁང་དུ་བྱིན་གྱིས་མ་(༥༨ན)
བརླབས་པ་ལ། དགེ་འདུན་ནམ་གང་ཟག་གི་དོན་དུ་རློབ་ཚུལ་བཞི་སྟེ། རྡོ་བཏེག་པའི་མཐའ་ལས་དབྱུང་བ། ཕྱིས་ལས་གསར་པ་དང་བཅས་པའི་དུས་སུ་བྱུང་བ། དགེ་སློང་གནས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་དུས་སུ་བྱུང་བ། གང་ཟག་གཅིག་པུའམ་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་དུས་སུ་བྱུང་བ་སྟེ་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། སོ་ཕག་འགྲེམ་དུས་ལག་གི་བླས་གྲོགས་བཅས་འདུག་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས། གཞི་འདི་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་རུང་ཁང་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསལ་ཞིང་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དུས་དེས་དགེ་སློང་མང་པོ་འདུག་ལ་གཅིག་ཅར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གཞི་འདི་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་རུང་བའི་ཁང་པར་འགྱུར་བ་སེམས་སྡུད་ཤིག་ཅེས་བརྗོད། །གསུམ་པ་ནི། དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་ལས་མཁན་གྱིས་དགེ་གསོལ། གནས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའམ། བགྱིས་པའམ། ལགས་པ་ནང་མཚམས་ཕྱི་རོལ་ཉེ་འཁོར་འདོམ་གང་དང་བཅས་པ་འདི་དགེ་འདུན་གྱི་རུང་བའི་ཁང་པར་བློ་མཐུན་པར་བཞེད་ན། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན། དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང༌། དགེ་འདུན་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའམ། བགྱིས་པའམ། ལགས་པ་ནང་མཚམས་དང་ཕྱི་རོལ་ཉེ་འཁོར་འདོམ་གང་དང་བཅས་པ་འདི་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་རུང་བའི་ཁང་པར་བློ་མཐུན་པར་བགྱིའོ། །འདི་ནི་གསོལ་བའོ། །བརྗོད་པ་མཇུག་སྡུད་དང་བཅས་པ་ལ་ཐུགས་གཏད་པར་ཞུ། དགེ་གསོལ། གནས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའམ། བགྱི་བའམ། ལག་པ་(༥༨བ)
ནང་མཚམས་ཕྱི་རོལ་ཉེ་འཁོར་འདོམ་གང་དང་བཅས་པ་འདི་དགེ་འདུན་གྱི་རུང་ཁང་གི་གནས་སུ་བཞེད་དེ། དེའི་སླད་དུ་དགེ་འདུན་གྱིས་གནས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའམ་བགྱིས་པའམ་ལགས་པ་ཕྱི་རོལ་ཉེ་འཁོར་འདོམ་གང་དང་བཅས་པ་འདི་དགེ་འདུན་གྱི་རུང་བའི་ཁང་པར་བློ་མཐུན་པར་བགྱི་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་དག་གནས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའམ་བགྱིས་པའམ་ལགས་པ་ཕྱི་རོལ་ཉེ་འཁོར་འདོམ་གང་དང་བཅས་པ་འདི་དགེ་འདུན་གྱིས་རུང་བའི་ཁང་པར་བློ་མཐུན་པར་མཛད་པ་བཟོད་པ་དེ་དག་ནི་ཅང་མ་གསུང་ཞིག གང་དག་མི་བཟོད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་གསུངས་ཤིག དགེ་འདུན་གྱིས་བཟོད་ཅིང་གནང་ནས་དགེ་འདུན་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའམ། བགྱིས་པའམ། ལགས་པ་ནང་མཚམས་ཕྱི་རོལ་ཉེ་འཁོར་འདོམ་གང་དང་བཅས་པ་འདི་དགེ་འདུན་གྱིས་རུང་བའི་ཁང་པར་བློ་མཐུན་པར་བགྱིས་ལགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཅང་མི་གསུང་བས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ། །གྲུབ་བགྱིས་ལགས་གསུམ་སྐབས་གང་ཡིན་བརྗོད། འདི་ཡན་དགེ་འདུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། (བཞི་པ་ནི།( གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས། བདག་གི་བསླབ་པ་རྣམས་ལ་མི་གུས་པ་མ་ལགས་ཏེ། ཅི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཁྱེན་པ་དང་ལྡན་པ་གཟིགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རུང་བའི་ཁང་པ་དང་ཟས་ཀྱི་ཁང་པར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་དེ་ལྟ་བུར་འདི་བདག་གི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་གོ། །དེར་བདག་གིས་ཚངས་སྤྱོད་པས་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་གྱུར་(༥༩ན)
ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །ཡང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཞན་པའི་གང་ཟག་གི་རུང་ཁང་བྱིན་རླབས་དང༌། གཉུག་མར་གནས་པའི་གན་དུ་གློ་བུར་འོང་བའི་དགེ་སློང་གི་རུང་ཁང་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཚུལ་ལས། དང་པོ་ནི། གནས་དེར་འདུག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བསླབ་པ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་ཙམ་དུ་གང་ཞིག་རུང་བ་གང་ཅུང་ཟད་བཅས་པ་བདག་གི་རང་དབང་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཁྱེན་པ་དང་ལྡན་པ་གཟིགས་པ་དང་ལྡན་པ་དགག་གིས་རུང་བའི་ཁང་པ་དང་ཟས་ཀྱི་ཁང་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ན་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་གི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འཇོག་གོ།

以下是简体中文直译：
如是三遍，并作善巧法。第三，加持净厨是：不是门厅、树下和象圈等处，是有附近区域且无上盖的地方，对未加持为净厨的地方，为僧团或个人加持的方法有四种：举石加持，之后在新旧结合时加持，比丘住处未分离时加持，单独一人或有伴时加持，四种中，第一种：在铺砖时由工人与伴侣以坐姿，清晰地说出："此处将成为僧团的净厨。"第二种：此时多位比丘坐着，同时说："具寿们，请集中注意力，此处将成为僧团的净厨。"第三种：在僧团中，羯磨师："请听！若僧团认为时机已到并同意，请僧团允许将此所有已完成或已做或已有的处所，包括内界与外围一寻范围，作为僧团的净厨达成共识。这是白羯磨。"请留意所说内容和结尾："请听！僧团希望此所有已完成或已做或已有的处所，包括内界与外围一寻范围，作为僧团净厨之处，因此僧团将所有已完成或已做或已有的处所，包括外围一寻范围，作为僧团净厨达成共识。具寿们，凡是同意将所有已完成或已做或已有的处所，包括外围一寻范围，作为僧团净厨者请保持沉默，不同意者请说出。僧团已同意并允许，将所有已完成或已做或已有的处所，包括内界与外围一寻范围，作为僧团的净厨达成共识。如此，由于保持沉默，我如是认定。"三种"完成、做、有"视情况使用。
以上是针对僧团而言，第四种针对个人的加持："我并非不敬重学处，如同具有智慧和观察力的佛陀世尊所了知和观察到在净厨和食厨享用，我为自己而建立正念。愿我因此而被梵行者接纳。"生此心并出声说。又有精进力弱的人加持净厨和常住处来访比丘加持净厨的方法，第一种：在该处住下，如是说："为了遵循学处，佛陀世尊制定的任何如法事物，我无自主权，如同具有智慧和观察力的佛陀世尊了知和观察到在净厨和食厨享用，我为他们建立正念。


 །དེས་ཚངས་སྤྱོད་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་གྱུར་ཅིག དེ་ཚིག་ཏུ་ཡང་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་རྣམས་ངལ་བ་བསོས་པ་ཁུར་ཁྱེར་བཞིན་པ་ཐམས་ཅད་འདུག་ལ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གཞི་འདི་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་རུང་ཁང་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གཅིག་ཅར་བརྗོད། དེ་ནས་བྱ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་རག་ལས་ཤིང༌། ལས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་ཡོད་པ་ལས། གསོལ་བའི་ལས་ཉེར་བཞི། གསོལ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཞེ་འདུན། གསོལ་བཞིའི་ལས་སུམ་ཅུའོ། །
ཉམས་པ་ཕྱིར་བཅོས།
ད་ནི་ཉམས་པ་ཕྱིར་བཅོས་ལ། ལྟུང་བ་ཕྱིར་བཅོས་དང༌། རྩོད་པ་ཕྱིར་བཅོས་གཉིས་ལས། དང་པོ་གཞུང་གིས་མ་ཟིན་པ་ཁ་བསྐང་སྟེ་བཤད་ན། མི་སྤྲོ་བ་ནན་ཏུར་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱིར་བཅོས། སྤྲོ་བ་མཐོལ་བཤགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕྱིར་བཅོས་ལས། དང་པོ་ནི། དགེ་སློང་ཕ་མའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྡིག་(༥༩བ)
སྨད་བསྐྲད། ཕྱིར་འགྱེད་པ་དང་བཞི། གནས་དབྱུང་བདུན། གསོ་དགག་བཞག་པ་གཉིས་ཏེ་བཅུ་གསུམ། གནས་དབྱུང་བདུན་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་བཅུ་གསུམ་པོ་དེ་ནན་ཏུར་བདུན་དུ་འཇོག བཅུ་གསུམ་པོའི་ཁར་དགེ་ཚུལ་གཉིས་དང་བཅུ་བཞི། ཁྱིམ་པ་ལ་ལྷུང་བཟེད་ཁ་སྦུབ་པ་དང་བཅོ་ལྔའོ། །དེ་ལས་སྡིག་པ་ནི་འཐབ་འཀྲོལ་བྱེད་པ་ལ་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྡིགས་ཤིང༌། དེས་མ་ཐུབ་ན་གནས་དབྱུང་གིས་བསྡིགས་པའོ། །སྨད་པ་ནི་ལྷག་མའི་ལྟུང་བ་ཕྱིར་མི་འཆོས་པ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་ལ་གཉེན་པོ་ཆུང་བའི་སྒོ་ནས་སྨད་པའོ། །བསྐྲད་པ་ནི་ཁྱིམ་སུན་འབྱིན་ནམ་སུན་འབྱིན་པའི་གནས་དེ་ནས་བསྐྲད་པའོ། །ཕྱིར་འགྱེད་ནི་ཁྱིམ་པ་སོགས་ལ་བརྙས་ཐབས་བྱེད་པ་ལ་གང་ཟག་མཛའ་བ་དང༌། ཡིད་བཅུགས་པ་ལ་ཕྱིར་བགྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །གནས་དབྱུང་བདུན་ནི་ལྷག་མ་སོགས་ལྟུང་བ་བྱུང་བར་གྲགས་ཤིང༌། མ་མཐོང་བས་སྨྲ་བས་གནས་ནས་དབྱུང་བ་དང༌། ལྟུང་བ་བྱུང་ཡང་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ཕྱིར་མི་འཆོས་པ་དང༌། མྱོས་འགྱུར་འཐུང་བ་ལྟ་བུ་སྡིག་ལྟ་མི་གཏོང་བ་དང༌། འཐབ་བཀྲོལ་བྱེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལས་གྱུར་པས་ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་དང༌། འཐབ་དཀྲོལ་གྱི་རྒྱུ་བསྒྲུབས་པ་དང༌། དགེ་སློང་མ་རྣམས་དང་གཞོག་བཏེགས་དང་འཕྱར་གཡེང་གིས་འདྲིས་པར་བྱེད་པ་གནས་ནས་དབྱུང་བའོ། །གསོ་སྦྱོང་བཞག་པ་ནི། གདམས་ངག་བཞག་པས་མ་ཐུལ་ན་དགེ་འདུན་དང་ལྷན་ཅིག་གསོ་སྦྱོང་ཉམས་སུ་མྱོང་མི་གཞུག་པའོ། །དགག་དབྱེ་བཞག་པ་ནི། དེས་(༦༠ན)
མ་ཐུལ་ན་དེ་བཞག་པའོ། །ལྷུང་བཟེད་ཁ་སྦུབ་ནི། ཁྱིམ་པས་རབ་བྱུང་ལ་གཤེ་སྐུར་འདེབས་ན་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་པའི་ལས་བྱས་ཏེ། རབ་བྱུང་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྤྱོད་སྤོང་བའོ། །ནན་ཏུར་བྱེད་པོ་ནི་དགེ་འདུན་མཚན་ཉིད་པ་དང༌། དུས་ནི་དབྱར་ནང་ཡིན་པ་དང༌། སེམས་འཁྲུགས་པའི་དུས་མིན་པར་རོ། །ཚུལ་ནི་སྦྱོར་བ་གླེང་བ་པོ་དགེ་འདུན་གྱིས་བསྐོས་པས་གླེང་དྲན་དང་དངོས་གཞི་གསོལ་བཞིའི་ལས་དང་རྗེས་མཇུག་སྡུད་དང༌། འདི་ཉིད་དུ་ལྟུང་བ་ཕྱིར་བཅོས་པར་གྱིས་ཤིག དགེ་འདུན་གྱིས་ཁྱོད་བག་ཡངས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད། །གཉིས་པ་ལ། ཕམ་པ་འཆབ་བཅས་ཀྱི་བཤགས་ཚུལ། ཕམ་པ་འཆབ་མེད་ཀྱི་ལྟུང་བ་ཕྱིར་བཅོས་ཚུལ། ཕམ་མེད་ཚུལ་ལྡན་གྱི་ལྟུང་བ་ཕྱིར་བཅོས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཕམ་པ་བྱུང་ནས་སྐྱ་རེངས་ཕྱི་མ་མ་ཤར་གྱི་བར་དུ་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བ་ལ་མ་མཐོལ་ན་ཚེ་འདིར་འབྲས་བུ་ཐོབ་རུང་གི་རྒྱུད་དག་པར་གྱུར་པའི་སྡོམ་པ་སོར་མི་ཆུད་པས་དངོས་ལ་བཤགས་པ་མ་གསུངས། སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་བཅོས་གསུངས་སོ།

以下是简体中文直译：
愿他因此而被梵行者接纳。也应出声说出。第二种：突然到来的[比丘]们疲劳得到休息，仍背负行李，全部坐下，"具寿们，此处将成为僧团的净厨。"同时宣说。之后，这一切事务皆有依赖，一百零一种羯磨中，单白羯磨二十四种，白二羯磨四十七种，白四羯磨三十种。
堕罪忏悔
现在关于堕罪忏悔，分为过失忏悔和诤论解决两种。第一种若补充经文所未涉及的解释：不乐意者通过呵责方式忏悔，乐意者通过发露忏悔方式忏悔。第一种：针对比丘和比丘尼而言，有恐吓、呵责、驱逐和遣返四种，驱摈住处七种，遮止布萨二种，共十三种。将驱摈住处七种合为一种，则这十三种被归为七种呵责。在十三种之上加上两种针对沙弥的，共十四种，再加上对居士伏钵，共十五种。其中恐吓是针对争吵者以白四羯磨威胁，如果不能制止，则以驱摈住处威胁。呵责是针对不忏悔僧残罪常作者以较小对治方式呵责。驱逐是从扰乱居家或扰乱处驱逐出去。遣返是对于侮辱居士等者，让其向亲近和信任的人忏谢。
七种驱摈住处是：传闻犯僧残等罪，但不承认而说的，驱摈出住处；犯罪后却说未犯而不忏悔；如饮酒者不舍恶见；制造争端；因裁决引起不平息；制造争吵的因素；与比丘尼们亲近、戏谑和轻浮交往而驱摈出住处。遮止布萨是：通过中止教诫不服从者，不允许与僧团共同享受布萨。遮止解界是：通过前者不服从，而遮止解界。伏钵是：当居士辱骂出家人时，以单白羯磨行事，出家人们断绝法物和资具的享用。呵责执行者应是具相僧团，时间不应在安居期间，不在心情混乱时进行。方法是：准备阶段由僧团指派的责问者进行提醒和责问，正行阶段以白四羯磨进行，后行阶段总结并说："在此忏悔你的过失，僧团将给你宽免。"
第二，关于：覆藏波罗夷的忏悔方法，未覆藏波罗夷罪的忏悔方法，非波罗夷合规过失的忏悔方法。第一种：犯波罗夷后，在第二天黎明未现之前，未向能说能懂者发露，则不能在此生恢复获得果位资格的清净戒体，因此未宣说实际忏悔，但宣说了加行的加行和加行的忏悔。


 །གཉིས་པ་ལ། བསླབ་པ་མ་ཕུལ་བར་ཕམ་པ་གང་རུང་བྱུང་ནས་ཡེ་མ་བཅབ་པའམ། ཞག་དེའི་ཕྱིར་ཉིན་སྐྱ་རེངས་མ་ཤར་གོང་དུ་མཐོལ་ཡུལ་ཐ་སྙད་ལྔ་ལྡན་ལ་མཐོལ་བར་བྱས་པ་ལ་བསླབ་པ་སྦྱིན་པར་གསུངས་པ་ནི་གནོང་འགྱོད་དྲག་པོ་དང་བཅས་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དྲུང་དུ་ཕྱིན། རྗེས་བཟུང་ཞུས་ནས། དགེ་འདུན་གྱི་ལས་བྱེད་པོས་ལྟུང་མཐུན་རྣམས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་(༦༠བ)
གནས་ལ་བློ་མཐུན་མངོན་དུ་བྱས་ནས། བསྒྲུབ་བྱས་གསོལ་བ་ལན་གསུམ་དུ་བཏབ་སྟེ། ལས་བྱེད་པས་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསླབ་སྦྱིན་བྱིན་ཏེ་དགེ་སློང་དུ་བསྒྲུབས་ནས་དགེ་སློང་སྤོ་མགུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲལ་གྱི་འོག་དགེ་ཚུལ་རྣམས་ཀྱི་གོང་དུ་སྤོ། རང་གི་སློབ་མ་མ་གཏོགས་དགེ་སློང་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱག་དང་བཀུར་བསྟི་མི་ལེན། སྟན་མཉམ་པོར་མི་འདུག གནས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དང་སྡོམ་པ་མི་སྦྱིན། མདོ་མི་འདོན། ལས་ཀྱི་ཁ་སྐོང་མི་བྱ། དགེ་སློང་གི་བསླབ་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྲུང་བའོ། །གསུམ་པ་ལ། དང་པོར་ལྷག་མ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ལྟུང་བ་བཤགས་པ་ནི། ལྟུང་བ་ཕོག་ནས་སྐྱ་རེངས་མ་ཤར་བར་དགེ་སློང་ལ་མཐོལ། གལ་ཏེ་བཅབས་ན་གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་མིན་པས་ཙི་ཙམ་བཅབས་ཀྱི་བར་གྱི་སྤོ་བ་སྤྱད་དགོས་པས་དགེ་འདུན་རྣམས་ལྟུང་མཐུན་བྱིན་རླབས་དང༌། གནས་ལ་བློ་མཐུན་བྱས། བསྒྲུབ་བྱས་ཕྱག་བྱས། ཙོག་པུར་སྤོ་བ་སྤྱད་པར་གསོལ་བ་ལན་གསུམ་བཏབ་སྟེ། དགེ་འདུན་གྱི་ལས་བྱེད་པས་གསོལ་བཞིས་སྤོ་བ་བྱིན། བཅབས་པའི་དུས་དང་པོར་མི་དྲན་ན་དུས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་ཞེས་འདོན་པ་བསྒྱུར། སྤོ་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་ནི་ཕལ་ཆེར་བསླབ་བྱིན་དང་འདྲ་ལ། འདིས་བྱིན་ལེན་སྟོབ་ཏུ་མི་རུང༌། གསོ་སྦྱོང་ལ་གཞན་མེད་ན་མདོ་འདོན་རུང༌། གྲལ་མགུ་སྤྱོད་ཀྱི་འོག་ཏུ་སྡད། ཞག་རེ་བཞིན་འདས་འབྱུང་བརྗོད། ཡུལ་རིང་པོར་སྤོ་བ་སྤྱོད་ན་ཞག་གསུམ་བཞིན་ལན་རེ་བརྗོད། ལྷག་མའི་ལྟུང་བ་གཞན་བཅབས་པ་ཡོད་ན་དེའི་མིང་ནས་སྨོས་ཏེ་ལྷན་ཅིག་སྦྱིན། རིམ་གྱིས་དྲན་ན་སྤོ་(༦༡ན)
བའི་ཆོ་ག་སྔ་རིམ་ནས་བྱིན་ནས་གཅིག་ཅར་སྤྱད། བཅབས་ཡུན་གང་རིང་དེ་སྤྱད་པས་ཐུང་བ་རྣམས་ནང་དུ་འདུས། སྤོ་བ་ཐེབས་ནས་མགུ་བ་སྤྱོད་དགོས་པ་ལ་སྤོ་བ་སྤྱོད་རིང་ལ་ལྷག་མ་རིས་འདྲ་གཉིས་པ་བྱུང་ནས་བཅབས་ན་སྔ་མ་ཞིག་པས་སྔར་ཇི་ཙམ་བཅབས་པའི་ཚད་དུ་སྤོ་བ་བླངས་ལ་སྤྱད། དེའི་རིང་ལ་འདི་འདྲ་གསུམ་པ་བྱུང་ན་ཡང་གཞི་ནས་བསླངས་པའི་སྤོ་བ་སྤྱད་དགོས་སོ། །བཞི་པ་སོགས་བྱུང་ན་སྨད་པའི་ཆད་ལས་བྱད་དོ། །སྤོ་བ་སྤྱོད་པའི་བར་ལ་རིགས་འདྲ་བྱུང་ན་མ་བཅབས་པ་དང༌། ལྷག་མ་རིགས་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ནའང་མ་བཅབས་ན་སྔ་མ་མི་འཇིག བཅབས་ན་སྤོ་བ་བླངས་ནས་ལྷན་དུ་སྤྱོད། སྤོ་བ་སྤྱད་ཚར་རམ་མ་བཅབས་ན་མགུ་བ་སྦྱིན་པ་ནི་དགེ་འདུན་ལ་ཕྱག་བྱས། ཙོག་པུར་འདུག ཐལ་མོ་སྦྱར། མགུ་བའི་དོན་དུ་ལན་གསུམ་གསོལ་བ་གདབ། དེ་ནས་ལས་བྱེད་པ་པོས་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་མགུ་བ་སྦྱིན། མགུ་ལྡན་གྱི་བྱ་བ་ནི། སྤོ་སྤྱོད་ཀྱི་གོང་བསླབ་སྦྱིན་གྱི་མཇུག་ཏུ་སྡོང༌། འདས་བྱུང་བརྗོད། མགུ་སྤྱོད་ནི་ཞག་དྲུག་པ་ཡིན་ལ། མགུ་བ་སྤྱོད་བཞིན་པ་ལ་རིགས་འདྲ་གཉིས་པ་བྱུང་ན་གཞི་ནས་མགུ་བ་བླངས། བཞི་པ་ལ་སྨད་པར་བྱ། རེ་ཞིག་འཐབ་བཀྲོལ་ཅན་སོགས་ཀྱིས་འཕྲོ་བཅད་དགོས་པའི་རྐྱེན་བྱུང་ན་རྐྱེན་གྲོལ་ནས་དེའི་འཕྲོ་བླངས་ལ་སྤྱད། མགུ་བ་སྤྱད་ནས་དབྱུང་བ་ཞུ་བ་ལ་དགེ་སློང་རང་བཞིན་གནས་པ་ཉི་ཤུ་ཡར་བཅད་ལ། དབྱུང་བའི་དོན་དུ་ལན་གསུམ་གསོལ་བ་གདབ། དེ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མདུན་དུ་རྩྭ་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུར་ཁ་སྦུབ་ཏུ་ཉལ་དུ་བཅུག་སྟེ། ལས་བྱེད་པོས་གསོལ་བཞིའི་ལས་(༦༡བ)
ཀྱིས་དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་དབྱུང་བར་བྱའོ། །སྤྱིར་མཐོལ་བཤགས་ལ་མཐོལ་བ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་བཤགས་པ་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དང༌། མཐོལ་བཤགས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་དོ།

以下是简体中文直译：
第二，关于未舍学处而犯任何波罗夷罪后完全未覆藏，或在当天黎明未现之前向具足五种言语能力的对象发露的情况，经说授予学处：怀着强烈惭愧前往僧团前，请求摄受后，僧团羯磨执行者加持同犯罪者，达成住处共识后，求受者三次请求，羯磨执行者以白四羯磨授予学处，使其成为比丘，然后安置于别住和摩那埵行者之下、沙弥之上。除自己弟子外不接受自然住比丘的顶礼和恭敬，不与同等座位而坐，不作依止阿阇黎并授戒，不诵经，不补足羯磨人数，应如实守护比丘学处。
第三，首先忏悔十三僧残罪：犯罪后在黎明未现前向比丘发露。若覆藏，非特殊人物应随覆藏时间行别住，僧团加持同犯者并对住处达成共识，求受者顶礼，蹲跪三次请求别住，僧团羯磨执行者以白四羯磨给予别住。若不记得覆藏开始时间，则改为"从无量时以来"。别住行为基本与授学相同，但不可给予受持，若布萨时无他人则可诵经，坐于摩那埵行者之下，每日宣说经过时间，若在远处行别住则每三日宣说一次。若覆藏其他僧残罪，应指名一同授予。若逐渐忆起，则依次授予别住仪轨后一同履行，以最长覆藏时间行持，较短者包含其中。
别住完毕后需要行摩那埵时，如果在别住期间犯第二个相同种类僧残罪并覆藏，前罪失效，应重新接受与最初覆藏时间相等的别住。若此期间犯第三个类似罪，也必须重新请求别住。若犯第四次以上，则施以呵责惩罚。在别住期间若犯同类罪未覆藏，或犯不同类型僧残罪未覆藏，前罪不失效。若覆藏，则请求别住并一同履行。别住完成或未覆藏时给予摩那埵：向僧团顶礼，蹲跪，合掌，为摩那埵三次请求，然后羯磨执行者以白四羯磨授予摩那埵。摩那埵行者的行为是：坐在别住行者之上、授学者之下，宣说经过时间。摩那埵期为六日，在行摩那埵期间若犯第二个同类罪，应重新请求摩那埵，第四次则施以呵责。若因争吵者等原因需暂时中断，因缘消除后继续未完成部分。
摩那埵完成后请求出罪，应有二十位以上自然住比丘，三次请求出罪。然后令求受者在羯磨执行者前如铺草般俯卧，羯磨执行者以白四羯磨在僧团中为其出罪。一般而言，忏悔分为先发露后忏悔，也有发露忏悔同时进行的情况。


 །དེ་ལ་ཕམ་པའི་སྦོམ་པོ་ལྕི་བ་བཤགས་ཡུལ་ནི་དགེ་སློང་དྲུག་ཡན་ཆད་ཀྱི་དྲུང་དང༌། ཡང་བ་ནི་བཞི་ཡན་ཆད་ཀྱི་དྲུང་དུའོ། །ལྷག་མའི་སྦོམ་པོ་ལྕི་བ་ནི་ལྔ་ཡན་ཆད་ཀྱི་གན་དང༌། ཡང་བ་ནི་དགེ་སློང་ཆོས་དྲུག་ལྡན་ཏེ། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ། ལྟ་བ་དང་མཚན་མཐུན་པ། ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ། སྨྲ་ཤེས་ཤིང་དོན་གོ་བ། མཚན་གཅིག་པ། ལྟུང་བ་མི་མཐུན་པ་སྟེ་བཤགས་ཡུལ་ཆོས་དྲུག་ལྡན་ལ་བཤགས་པ་པོ་ཡང་འགྱོད་སེམས་དང་སྡོམ་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་མ་མོ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་འདུན་གྱི་གནས་བརྟན་ཏེ་དགེ་འདུན་འཁྲུགས་ལང་གི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའི་གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ཕམ་ལྷག་གི་སྦོམ་པོ་དང༌། ལྷག་མ་དངོས་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་ཆད་ལས་ཀྱིས་མི་བཤགས་པར་དགེ་སློང་ཆོས་དྲུག་ལྡན་ཞིག་གི་དྲུང་དུ་མཐོལ་བཤགས་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པས་གསུངས་ལ། སྤང་ལྟུང་བཤགས་པ་ལ་ནི་བླ་གབ་ཐ་དད་ན་གནས་པའི་དགེ་སློང་རྫས་མི་གཅིག་པ། ལྟ་བ་དང་མཚན་མཐུན་པ་ལ། འཆང་བའི་སྤང་ལྟུང་བཤགས་པ་ནི། རིགས་མཐུན་རིགས་མི་མཐུན་གྱི་ཡོ་བྱད་ཞག་གཅིག་ཙམ་སྤངས་ཏེ་བཤགས་པའོ། །རིན་པོ་ཆེ་དང་མངོན་མཚན་ཅན་དང༌། ཉོ་ཚོང་གི་རྫས་མ་རྫོགས་པ་ལ་སྦྱིན་པའོ། །བྱིན་འཕྲོག་འཕྲོག་ཡུལ་ཉིད་ལ་སྤངས་པ་སྟེ་གསོག་འཇོག་ནད་པ་དང་(༦༢ན)
མ་རྫོགས་པ་ལ་སྤངས་ཏེ་བཤགས་པའོ། །ལྟུང་བྱེད་སོར་བཤགས་ཉེས་བྱས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་རྣམས་ནི་ཚིག་ཙམ་གྱི་བཤགས་པས་གྲུབ་ལ། བསླབ་བྱའི་ཉེས་བྱས་ཀྱི་ལྟུང་བ་བཤགས་པ་ཡང་ལུས་ངག་གི་རྣམ་འགྱུར་དུ་ཐོན་ནས་ལུས་ངག་གི་བཤགས་བྱ་དང༌། ཡིད་ཙམ་གྱི་ཡིན་ན་སྡོམ་བྱའི་བཤགས་བྱའོ། །དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཤགས་པ་ནི། ཕམ་པ་ལ་ཕྱིར་བཅོས་མ་གསུངས་ལ། དེའི་ཉེས་པ་ལ་སྡིག་པ་ཕྱིར་བཤགས་པ་ཙམ་གནང་ཡང་གཏན་སོར་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་ལ། དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་པ་དང་འགལ་ཞིང་ཆང་འཐུང་བ། གར་ཕྲེང་སོགས་མཐོལ་ཞིང་བཤགས་པ་ནི་མཁན་སློབ་བམ་གནས་བརྟན་ནམ། དགེ་འདུན་གྱི་དྲུང་དུ་ཙོག་པུར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་དགོངས་གསོལ་བྱས་ཏེ། མཐོལ་བཤགས་ཀྱི་སྔགས་ཚིག་ལན་གསུམ་དུ་བརྗོད། མཐོང་སྡོམ་དང་ཐབས་ལེགས་བྱའོ། །དགེ་སློང་གི་ཁྲིམས་ཉིས་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་ལས་དགེ་ཚུལ་ལ་གནང་བ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། བྱེ་བཤད་ལས། འཆང་བ་དང་ནི་འབྲལ་བ་དང༌། །དེ་བཞིན་ས་ནི་བརྐོ་བ་དང༌། །རིན་ཆེན་རེག་དང་མེ་ལ་རེག །སྤངས་ནས་ཟ་བར་བྱེད་པ་དང༌། །ལྗོན་ཤིང་འཛེགས་དང་ཤིང་གཅོད་དང༌། །བྱིན་ལེན་མ་བྱས་ཟ་བ་དང༌། །(རྩ་སྔོན་མི་གཙང་འདོར་བ་དང༌། །(དེ་བཞིན་གསོག་འཇོག་ཟ་བ་དང༌། །ས་བོན་འཇོམས་དང་ཟླ་འཇོག་དང༌། །དགོན་པའི་འབྲལ་དང་གསོག་འཇོག་བྱེད། །མི་སྨྲ་འགྲོ་དང་དགེ་ཚུལ་ཉལ། །ཆོས་གོས་ཉི་མ་དང་པོ་ལ། །བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་ཟླ་ཕྱེད་ཅིང༌། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མ་རྫོགས་པ། །(༦༢བ)
རྫོགས་པར་མི་བྱེད་རྗེན་པ་འཚེད། །དེ་ལས་གཞན་པའི་བསླབ་བྱ་ལས། །འགལ་བ་བསླབ་བྱ་ཉེས་བྱས་སོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གནས་ལམ་གྱི་གཞི་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བའི་ཚུལ། གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་པའི་ཆོ་ག་བརྩིགས་ནས་རི་མོ་བྲི་ཚུལ། སྦ་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བའི་ཚུལ་རྣམས་ཏེ་རྟོགས་པར་སླ་བས་རྒྱས་པར་མ་སྤྲོས་སོ། །གཉིས་པ་རྩོད་པ་ཞི་བྱེད་ལ། མདོར་སྒྲོ་སྐུར་སྤང་བའི་དོན་དུ། སྡོམ་ལ། མངོན་སུམ་དྲན་པ་མ་སྨྱོས་དང༌། །དེ་བཞིན་གང་མང་ངོ་བོ་ཉིད། །རྩྭ་རྣམས་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུ་དང༌། །ཁས་བླང་བར་ཡང་བྱ་བའོ། །ཞེས་སོ། །ལུང་འབོགས་པའི་དོན་དུ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཅེས་སོ།

以下是简体中文直译：
关于波罗夷粗罪重者的忏悔对象是六位以上比丘前，轻者是四位以上比丘前。僧残粗罪重者是在五位以上比丘前，轻者是向具六法比丘前忏悔，即：具有比丘戒，见解和性别相同，心智清明，能言善辩并理解义理，同一性别，不同犯罪类型，这是忏悔对象应具备的六种条件。忏悔者也应以悔过和防护心态进行，特别是持经、律、论藏等特殊人物。对于僧团上座即可能引起僧团纷争的特殊人物所犯的波罗夷和僧残粗罪，以及实际僧残罪等，不必通过处罚来忏悔，而是在具六法比丘前仅以发露忏悔即可成就。
忏悔舍堕罪时，应向住在不同屋顶下、物品不同、见解和性别相同的比丘忏悔。忏悔长时持有罪时，应舍弃同类或不同类用具一天后忏悔。对于贵重物品、明显标识物和未完成的买卖物品则应施舍给他人。抢夺物应归还给被抢夺者，蓄积食物应施予病人和未具足戒者后忏悔。
波逸提单堕罪和恶作罪类只需言语忏悔即可成就。学处恶作罪的忏悔，如果表现在身语行为上，则属于身语忏悔对象；如果仅在意念上，则属于防护忏悔对象。沙弥戒忏悔方面，波罗夷罪未说忏悔方法，对其过失只允许忏罪，但不能完全恢复。违反沙弥学处如饮酒、歌舞等，应向亲教师、轨范师或上座或僧团前蹲跪合掌说"请听"，然后念诵忏悔咒语三次，见罪防护并作善巧法。
比丘戒二百五十三条中，允许沙弥的有二十二条，如《分别解说》所述："持有、分离、挖掘地面、触摸贵重物、触摸火、舍后进食、爬树、砍树、未受持而食用、抛弃青草和不净物、储存食物、破坏种子、月长储存、空闲处分离、储藏、不语而行、沙弥卧具、法衣第一日、未加持而过半月、加持未完全、不完全履行、赤身烧煮。违反其他学处属于学处恶作。"
第三，关于住处道路基础的顶礼与否的方法，建造寺院仪轨及建成后绘制壁画方法，隐藏和全面护持方法等，因容易理解，此处不详细阐述。第二，关于止息诤论，为避免增减之目的，总偈曰："现前、忆念、不痴、多数决、自性、如草敷、应许"。为授与经文之目的则说："具寿们"等。


 །དངོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ནི་གོ་བར་གསལ་ལ།
འདོན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བ།
འདོན་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཅེས་ཏེ། རྣམ་གཞག་བསྒྲགས་པ་ནི། དེ་ལས། ཞེས་སོགས་ཏེ། རྩོད་པ་ཕྱིར་བཅོས་དེ་ཉིད་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། ལས་ཀྱི་རྩོད་པ་ཞི་བྱེད་དང༌། འཁོར་ལོའི་རྩོད་པ་ཞི་བྱེད་དང༌། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྩོད་པ་ཞི་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ལ། ལས་ཀྱི་རྩོད་པ་དང༌། དབྱེན་གྱི་ལྷག་མའི་སྐབས་སུ་བཤད་ལ། དེ་ཉིད་ཞི་བྱེད་ལ། རྒྱུ་སྤོང་བ་ནི། དགེ་འདུན་དབྱེ་ནུས་པའི་དགེ་སློང་ལ་ལྟུང་བ་མི་གླེང༌། ནན་ཏུར་དང༌། སྒོ་གྱུར་དང༌། ངན་པའི་གྲངས་སུ་མི་གཞུག དེས་ཚུལ་ལྟུང་བ་གླེང་ན་རང་ལ་ལྟུང་བ་མེད་ཀྱང་མི་བཟློག་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ནི། དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ལྟ་ལ་མཆོག་འཛིན་དང༌། གཞན་ལྟ་ལ་སྡང་བ་སྤངས། ཞི་བྱེད་དངོས་ནི། (༦༣ན)
དགེ་འདུན་གྱི་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བཟོད་པ་སྦྱིན་ནས། དེ་ནས་དགེ་འདུན་ལ་མཐུན་པ་སྦྱིན་པར་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ། དགེ་འདུན་གྱིས་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་མཐུན་པ་བྱིན། དེ་ནས་དགེ་འདུན་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྦྱིན་པར་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ། དགེ་འདུན་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་དགེ་འདུན་རྣམས་ཐུགས་དབྱེར་མེད་དུ་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་འཁོར་ལོའི་དབྱེན་གྱི་རྩོད་པ་དང་ཞི་བྱེད་ནི། གོང་དུ་ལྷག་མའི་དབྱེན་གྱི་སྐབས་སུ་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྩོད་པ་ཞེས་པ་ནི། སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི་བཤད་བྱ་དངོས་ཏེ། དེ་ལ་རྩོད་པ་དང་ཞི་བྱེད་གཉིས་ལས། རྩོད་པའི་རྒྱུ་ནི་ནང་ན་ཡོད་པ་ནི་བདག་འཛིན་དང་ཉོན་མོངས་པ། ཕྱི་རོལ་གནས་པ་དང༌། དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ། གདམས་ངག་སྤོང་བ། ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ། ལས་ལ་མི་མཐུན་པ་དང་བཞིའོ། །རྩོད་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཕན་ཚུལ་མི་མཐུན་པར་སྨྲས་པའི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་སེམས་གཞོལ་བའི་སེམས་མཁོན་འཛིན་གྱི་བློ་དང༌། བློ་དེས་ཀུན་ནས་བླངས་པའི་ལུས་ངག་གི་རིག་བྱེད་དོ། །རྩོད་པ་ལ་དབྱེ་ན། ཕུང་པོ་ལ་བདག་ཡོད་མེད་ལྟ་བུ་རྩོད་ནས་ཚིག་འཁོན་འཛིན་དང་བཅས་པ་འགྱེད་ཕྱིར་གྱི་རྩོད་པ། ལྟུང་བ་གླེང་ནས་བཀའ་བློ་མི་བདེ་བ་ལ་གདམས་ངག་བཞག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚིག་རྩུབ་འཁོན་འཛིན་མི་བསྡམ་ཕྱིར་གྱི་རྩོད་པ། ལྟུང་བ་བྱུང་ནས་ཚིག་རྩུབ་འཁོན་འཛིན་ལྟུང་ཕྱིར་གྱི་རྩོད་པ། རྩོད་པ་དེ་གསུམ་གྱི་དབང་གིས་(༦༣བ)
གསོ་སྦྱོང་སོགས་ལས་ལ་མཐུན་པ་མ་བྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ཚིག་རྩུབ་འཁོན་འཛིན་དང་བཅས་པ་བྱ་ཕྱིར་གྱི་རྩོད་པའོ། །གཉིས་པ་ཞི་བྱེད་ལ། རྩོད་པ་ངང་གིས་ཞི་བ་དང༌། ཞི་བྱེད་ཀྱིས་ཞི་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྩོད་པ་པོ་ཚེའི་དུས་བྱས་པ་དང༌། ནད་ཀྱིས་རྒྱུན་རིང་དུ་བཏབ་པ་དང༌། བསླབ་པ་ཕུལ་ནས་ཁྱིམ་པར་བབས་པ་དང༌། བདག་མེད་རྟོགས་པར་ཤེས་རབ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞི་བ་ལྟ་བུའོ།

以下是简体中文直译：
实际文词义已经清晰明了。
所有诵文的总结
诵文结尾是："具寿们"等，规则宣告是："从此"等。稍微解释一下诤论忏悔本身：羯磨诤论止息、僧轮诤论止息和其他诤论止息。第一，羯磨诤论和破僧僧残章节已经解释过，而其止息方法为：断除原因，即对能破僧的比丘不提出过失，不呵责，不关闭，不列入恶人之数。如果他提出自己的过失，即使自己没有过失也不反驳。采用对治是：依据沙门四法，放弃执着自见和憎恶他见。真正止息是：
以僧团白四羯磨授予忍辱，然后向僧团请求给予和合，僧团以白四羯磨给予和合。之后请求僧团和合布萨，僧团以白四羯磨进行和合布萨，使僧团心意不分。第二，僧轮破僧的诤论及其止息，在前文僧残破僧章节已经意义明了。第三，其他诤论是：此处真正要解释的，分为诤论和止息两部分。诤论原因有内在的，即我执和烦恼；外在的，即对事实真相错误理解；舍弃教诫；有过失；羯磨不和合四种。
诤论本质是：互相说不和谐语言后产生的仇恨心念，以及该心念所发起的身语表现。诤论分类：如争论蕴中有无我等后带着仇恨的争辩诤论；提出过失后因不悦接受教诫而产生的粗言不制仇恨教诫诤论；犯过失后粗言仇恨过失诤论；因这三种诤论而在布萨等羯磨中未给予和合，由此带着粗言仇恨的作事诤论。
第二，关于止息，分为自然止息和通过止息方法止息两种。第一种：诤论者命终、长期患病、舍戒还俗、以及由证悟无我的智慧和菩提心在心中生起的力量而止息等。


 །གཉིས་པ་ལ་རྩོད་པ་དང་པོ་ཞི་བྱེད་ལ། མངོན་སུམ་དང༌། གང་མང་གི་ཞི་བྱེད་གཉིས་ལ། དང་པོ་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་དང་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྩོད་པའི་ཚེ། ཕྱིས་ལུང་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་མཐུན་པ་ལྟ་བུར་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང༌། རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཞི་ན་དཔང་པོ་འཐད་སྒྲུབ་ཀྱི་གཟུ་བོས་དང༌། དེས་མ་ཞི་ན་རྩོད་པ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་དགེ་འདུན་གྱིས་དང༌། དེས་མ་ཞི་ན་ལུང་རིགས་ལ་མཁས་པའི་དགེ་སློང་བཞི་ཡན་ཆད་གསོལ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོས་པའི་གསལ་བས་དང༌། དེ་མ་ཞི་ན་དེས་གསོལ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོས་པའི་དགེ་སློང་གསལ་བའི་གསལ་བས་དང༌། དེས་མ་ཞི་ན་གནས་བརྟན་དང་བཅས་པའི་དགེ་འདུན་ལ་རྩོད་པ་ཕུལ་ཏེ་དེས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང༌། དེས་མ་ཞི་ན་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་ཚད་མར་གྱུར་པས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང༌། དེས་མ་ཞི་ན་སུས་ཀྱང་བཀའ་ལས་འདའ་བར་མི་ནུས་པའི་གནས་བརྟན་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ལ་རྩོད་པ་ཕུལ་ཏེ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་བརྒྱད་ཀྱི་ཞི་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེས་མ་ནུས་ན་ཚུལ་ཤིང་(༦༤ན)
བྲིམས་ཏེ་གང་མང་བའི་ཕྱོགས་ལ་དག་པ་བྱིན་ཏེའོ། །རྩོད་པ་གཉིས་པ་ལ། ལྟུང་བ་དྲན་པས་འདུལ་བ་སྦྱིན་པ་དང༌། མ་མྱོས་པའི་འདུལ་བ་སྦྱིན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟུང་བ་གླེང་ནས་གསལ་པོར་མི་དྲན་པ་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་མ་བྱུང་དྲན་དུ་བཅུག་ནས་མ་བྱུང་བར་ངེས་ན་དག་པར་བྱིན་བྱུང་བར་ངེས་ན་ཕྱིར་བཅོས་ཏེ་གདམས་ངག་བྱིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་མ་སྨྱོས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ལྟུང་བ་བྱུང་མ་བྱུང་དྲན་དུ་བཅུག་ནས་སྔར་བཞིན་བྱེད་པའོ། །རྩོད་པ་གསུམ་པ་ཞི་བྱེད་ལ། ལྟུང་བ་ངོ་ཤེས་པ་དང༌། མི་ཤེས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། གང་ཟག་ཁ་ཡར་བ་དང་འབྲེལ་པ་དང༌། དགེ་འདུན་མཐའ་དག་དང་འབྲེལ་པ་ལས། དང་པོ་ནི། ལྟུང་པ་གླེང་བྱེད་ལ་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། རྩྭ་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་ཏེ་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་བཅོས་ཡུལ་ངེས་མེད་ལ་ཟིང་ཕྱག་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་འདུད་པའོ། །གཉིས་པ་ངོ་མི་ཤེས་པ་ནི། ལྟུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བའི་སྒོ་ནས་ཞི་བར་བྱེད་དེ། ལྟུང་བ་མ་དྲན་པ་ལ་དྲན་པའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་གྱིས་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་ཟླ་བ་བཞིའི་བར་དུས་གཞན་དུ་གནས་པའི་སྤྱོད་པ་བྱིན་ཏེ་ལྟུང་བ་དྲན་པར་བྱེད་པའོ། །རྩོད་པ་བཞི་པ་ལ། ལས་ལ་མཐུན་པ་བྱིན་པས་དངོས་སུ་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང༌། བརྒྱུད་ནས་ཞི་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཇུག་གོ། །ཁས་བླངས་པའི་ཞི་བྱེད་ནི། རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ཕྱིར་མ་འཕྲོས་པར་གླེང་བྱ་གླེང་བྱེད་གཉིས་ཀས་ལྟུང་བ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ཏེ་རྩོད་པ་(༦༤བ)
གསུམ་པ་ཞི་བྱེད་ལ་འཇུག་གོ། །ད་ནི་རུང་མཐུན་གྱི་དོན་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རབ་བྱུང་ལ་མི་རུང་བ་དང༌། མཐུན་ཅིང་རུང་བ་ལ་འགལ་བའི་བསླབ་པ་རྣམས་དགག་པར་མཚུངས་པས་གོས་སྦུ་གུ་ཅན་བཀག་པས་ཨང་རག་སོགས་བཀག་ལ། རུང་བ་དང་མཐུན་ཅིང་མི་རུང་བ་དང་འགལ་བ་སྒྲུབ་པ། གནང་བ་ཡོ་བྱད་ཀྱི་དངོས་སུ་གནང་བ་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་མི་རུང་བ་མིན་པའི་ཟླ་གམ་སོགས་བགོར་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །འདོན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་སོགས་ཏེ། ཚིག་དོན་ཕལ་ཆེར་གོ་སླ་ལ། གང་གཞན་ནས་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་སྡེ་སྣོད་གཞན་ནས་འབྱུང་བའི་མྱང་འདས་ཀྱི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ་བདུན་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ། འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་འདུལ་བ་དང་མཐུན་པ། ལྟ་བ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བློ་མཐུན་པ་དང༌། དགེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་དགའ་བ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་འཚོ་བ་ཆོ་གས་མི་རྩོད་པ་དང༌། དམིགས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་པས་སེམས་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བ་དང༌། དགེ་བའི་བྱ་བ་ལ་མི་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དང༌། རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལས་སུ་རུང་བའི་བག་ཡོད་པས་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ།

以下是简体中文直译：
第二，关于第一种诤论的止息方法，有现前和多数两种止息方法。第一种，当辩论双方就有无之争时，后来依据经教和理由达成一致，如辩论双方通过现前止息；若辩论双方凭自力不能止息，则由公正的证人裁决；若仍不止息，则由了解争议的僧团；若仍不止息，则由四位以上通晓经教理论的比丘以白二羯磨指派的澄清者；若仍不止息，则由前者以白二羯磨指派的澄清者的澄清者；若仍不止息，则将争议提交包括上座在内的僧团进行止息；若仍不止息，则由作为权威的三藏持有者进行止息；若仍不止息，则将争议提交给任何人都不能违抗其命令、具有威力的上座进行止息，这是现前八种止息方法。第二，若仍不能解决，则分发表决木签，给获得多数的一方授予清净。
第二种诤论的止息，有以忆念给予调伏和以不痴给予调伏两种。第一种：在提出过失而不清楚记得时，促使其忆起是否犯戒，若确认未犯则授予清净，若确认犯戒则忏悔并给予教诫。第二种：在心智未乱状态下，促使其忆起是否犯戒，然后如前处理。
第三种诤论的止息，分为了知过失和不了知过失两种。第一种又分为与个别人相关和与整个僧团相关两部分。第一部分：通过向责问者承认的方式。第二部分：通过铺草方式，即辩论双方及不确定的忏悔对象相互顶礼，双方互相低头。第二种不了知过失：通过寻找过失本质的方式止息，对不记得过失者，僧团以白四羯磨给予四个月住在他处的行为，使其忆起过失。
第四种诤论：通过给予羯磨和合直接止息，间接则运用所有止息方法。承认的止息方法是：辩论双方不再争执，被责问者和责问者双方都承认有过失，然后进入第三种诤论止息方法。现在应了解"如法与和合"的意义：出家人不适合且和合适合的相违学处同样禁止，如禁止筒状衣服也就禁止紧身衣等；适合和合且不适合相违的开许，如直接允许的用具和颜色等非不适合的月形等可穿着。
所有诵文的结尾是："具寿"等，文词意义大多容易理解。"从他处出现"指从其他藏经中出现的涅槃法，与三十七菩提分法相顺应，行为举止与律相符，见解和智慧见解一致，以善德而喜悦，不因戒律、见解、生计和仪轨而争论，以专一所缘而护心，对善行不忘失的正念，以使自他相续适合菩提业的正知而修习瑜伽。


 །ད་ནི་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་ཀྱིས། འདུལ་བ་ནི་སྟོན་པ་དེའི་རིང་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉོན་མོངས་ཤས་ཆུང་མོད་ཀྱང༌། ལུས་གདུང་ཞིང་སེམས་གདུང་བར་མི་བྱེད་པར་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་དཀའ་ཐུབ་(༦༥ན)
ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་ནས་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་འདོད་པའི་གཉེན་པོར། བཟོད་པ་བཀའ་ཐུབ་དམ་པ་བཟོད་པ་ནི། །མྱ་ངན་འདས་པ་མཆོག་ཅེས་ཐུབ་པས་གསུངས། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང༌། །གཞན་ལ་འཚེ་བ་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། གཙུག་ཏོར་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉོན་མོངས་གཞན་ཤས་ཆུང་ཡང་དགེ་བའི་ལས་གང་གིས་ལྷ་མིའི་གོ་འཕང་དོན་དུ་གཉེར་བ་དག་མང་བས་དེ་དེའི་གཉེན་པོར། མིག་ལྡན་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཡིས། །ཉམ་ང་བ་དག་ཅི་བཞིན་དུ། །མཁས་པ་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་འདིར། །སྡིག་པ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་སྤང༌། །ཞེས་གསུངས། ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཤས་ཆུང་ཡང༌། རང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མཆོག་ཏུ་བལྟས་ཏེ་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སྨོད་པ་ལྷུར་ལེན་པས། སྐུར་པ་མི་གདབ་གནོད་མི་བྱ། །སོ་སོར་ཐར་པའང་བསྡམ་པར་བྱ། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཀྱང་རིག་པར་བྱ། །བས་མཐའི་གནས་སུ་གནས་པར་བྱ། །ལྷག་པའི་སེམས་ལ་ཡང་དག་སྦྱོར། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །འཁོར་བ་འཇིག་གི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཤས་ཆུང་ཞིང༌། གྲོང་པའི་བསྙེན་བཀུར་ལ་ཆགས་པས་དེའི་གཉེན་པོར། ཇི་ལྟར་བུང་བས་མེ་ཏོག་གི། །ཁ་དོག་དྲི་ལ་མི་གནོད་པར། །ཁུ་བ་གཞིབས་ནས་འཕུར་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཐུབ་པ་གྲོང་དུ་རྒྱུ། །ཞེས་སོ། །གསེར་ཐུབ་ཀྱི་རིང་གི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཤས་ཆུང་ཡང་(༦༥བ)
རང་གི་ཐོས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ནས་གཞན་གྱི་དེ་ལ་སྨོད་པའི་གཉེན་པོར། བདག་གི་རིགས་དང་མི་རིགས་ལ། །བརྟག་པར་བྱ་སྟེ་གཞན་རྣམས་ཀྱི། །མི་མཐུན་པ་དང་གཞན་དག་གིས། །བྱས་དང་མ་བྱས་རྣམས་ལ་མིན། །ཅེས་སོ། །འོད་སྲུང་གི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཤས་ཆུང་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་ལ་ཆགས་པས་དེའི་གཉེན་པོར། ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བག་བྱ་སྟེ། །ཐུབ་པའི་ཐུབ་གཞི་རྣམས་ལ་བསླབ། །ཉེར་ཞི་རྟག་ཏུ་དྲན་ལྡན་པའི། །སྐྱོབ་པ་མྱ་ངན་མེད་པ་ཡིས། །སྦྱིན་པས་བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་འཕེལ། །ལེགས་སྡོམ་དགྲ་སོགས་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་དང་ལྡན་པས་སྡིག་པ་སྤོང༌། །ཉོན་མོངས་ཟད་པས་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་སོ། །འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པ་འདིའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་མང་ཞིང་སྡིག་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་ལ། དགེ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ལ། འདོད་པས་སེམས་གཡེང་ཞིང་མཉམ་པར་འཇོག་མི་ནུས་པའི་གཉེན་པོར། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་སྟེ། །དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད། །རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འདུལ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། །ངག་གི་སྡོམ་པའང་ལེགས་པ་ཡིན། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་སྡོམ་པ་ལེགས། །ཀུན་ཏུ་བསྡམས་པའི་དགེ་སློང་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་རབ་ཏུ་གྲོལ། །ངག་རྣམས་བསྲུང་ཞིང་ཡིད་ཀྱིས་རབ་བསྡམས་ཏེ། །ལུས་ཀྱིས་མི་(༦༦ན)
དགེ་བ་དག་མི་བྱེད་ཅིང༌། །ལས་ལམ་གསུམ་པོ་འདི་དག་རབ་སྦྱངས་ན། །དྲང་སྲོང་གསུངས་པའི་ལམ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ།

以下是简体中文直译：
现在关于过去诸佛世尊的布萨，毗婆尸佛说："虽然此佛陀教法中声闻们烦恼较少，但作为那些不折磨身心却勤修外道苦行希望获得果位者的对治，'忍辱是最高的调伏，忍辱是最胜涅槃，佛陀如是宣说。出家后伤害他人、害他的人非是沙门。'"拘留孙佛的声闻们虽其他烦恼较少，但多有为求人天果位而行善业者，作为彼等对治说："有眼之人行于世，如同畏惧危险处，智者行于此世间，应当完全舍弃罪。"拘那含牟尼佛的声闻们虽其他烦恼较少，但视自己戒律为最高而致力诋毁外道，因此说："不诽谤不伤害，应守护别解脱，应了知食物量，应住于边际处，正修增上心，此是佛陀教。"迦叶佛的声闻们虽其他烦恼较少，但贪著村民供养，作为对治说："如蜜蜂采花蜜，不损花色与香气，采取汁液后飞去，智者亦应如是行村中。"
释迦牟尼佛时期的声闻们虽其他烦恼较少，但执持自己的闻法和戒律为最胜而诋毁他人，作为对治说："应当审察自己的合理与不合理，而非审察他人的不合理，以及他人作与未作。"迦叶佛的声闻们虽其他烦恼较少，但贪著禅定之味，作为对治说："对增上心应谨慎，应学佛陀调伏处，常具正念入寂静，无忧怙主已宣说，布施能增长福德，善守护不生怨敌，具德者能舍恶行，烦恼尽则能涅槃。"我们的本师释迦牟尼佛的声闻们烦恼众多，造作各种恶业，认为少许善行即已足够，心为欲望散乱而不能专注，作为对治说："不作一切恶，具足修诸善，完全调自心，此是佛陀教。身律仪善妙，语律仪善妙，意律仪善妙，一切律仪善。处处自律仪，比丘能解脱一切苦。守护语言意善调，身不造作不善业，若能清净此三业道，则能获得仙人所说道路。"


 །སངས་རྒྱས་རབས་བདུན་གྱི་འདུལ་བ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོའི་ལུང་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམ་གཟིགས་གཙུག་ཏོར་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ། །འཁོར་བ་འཇིག་དང་གསེར་ཐུབ་འོད་སྲུང་དང༌། །ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་གཽ་ཏཾ་ལྷ་ཡི་ལྷ། །མི་འདུལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་སྐྱོབ་པ་མཆོག །སངས་རྒྱས་དཔའ་བོ་བདུན་པོ་དག །གྲགས་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་ཐར། །འདི་ནི་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བཏོན། །ད་ནི་སོ་ཐར་གྱི་འབྲས་བུ་ལ། འདི་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་གང༌། །སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་གུས། །འདི་ལ་གུས་དང་བཅས་གྱུར་པས། །འདུས་མ་བྱས་པ་ཐོབ་པར་གྱིས། །དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་བསྐུལ་བ་ནི། །བརྩམས་པར་བྱ་ཞིང་དབྱུང་བར་བྱ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་འཇུག་པར་བྱ། །འདམ་བུའི་ཁྱིམ་ལ་གླང་ཆེན་བཞིན། །འཆི་བདག་སྡེ་ནི་གཞོམ་པར་བྱ། །སོ་ཐར་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པའི་ཆེ་བ་ནི། །གང་དག་རབ་ཏུ་བག་ཡོད་པ། །ཆོས་འདུལ་འདི་ལ་སྤྱོད་འགྱུར་བ། །སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་རབ་སྤངས་ནས། །སྡུག་བསྔལ་ཐ་མར་བྱེད་པར་འགྱུར། །མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཟིན་ནས། གནས་སྐབས་གསོ་སྦྱོང་གི་ངེས་པ་ནི། ཕན་པའི་ཚུལ་(༦༦བ)
ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང༌། །བསྟན་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་བཏོན་པས། །དགེ་འདུན་གྱིས་ནི་གསོ་སྦྱོང་བྱས། །གང་གི་ཕྱིར་ནི་མདོ་བཏོན་དང༌། །གང་ཕྱིར་གསོ་སྦྱོང་བྱས་གྱུར་པ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་བསྲུང་བྱ་སྟེ། །གཡག་རྔའི་རྩེ་མོ་ཇི་བཞིན་ནོ། །
མཇུག་རྫོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བ།
ད་ནི་མཇུག་རྫོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བ་ནི། སོ་སོར་ཐར་པ་བཏོན་པ་ཡི། །བསོད་ནམས་གྲུབ་པ་གང་ཡོད་པ། །དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཐུབ་དབང་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ཤོག །ཅེས་དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་མངའ་བདག་དཔལ་ལྷ་བཙན་པོ་རལ་པ་ཅན་གྱི་རིང་ལ་ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨ་བའི་དགེ་སློང་རྒྱལ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང༌། ཞུ་ཆེན་གྱི་དགེ་སློང་ལོ་ཙཱ་བ་ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །ད་ནི་འཇུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། །འདི་ན་བློ་གྲོས་བླུན་པོ་མུན་པའི་ཁྲིར་འཁོད་དེས། །བླང་དོར་བརྗོད་པའི་ལང་ཚོས་དག་པའི་ཕྱོགས་ཉམས་ཤིང༌། །ཆགས་སྡང་ཟང་ཟིང་རྙེད་པ་ཁོ་ན་ལྷུར་བྱེད་པ། །གང་མཆིས་ཐོ་རངས་མུན་རྡུལ་ཇི་བཞིན་སྲབ་གྱུར་ཅིག །ངེས་འབྱུང་བློ་དང་གཉེན་པོའི་ནོར་ལྡན་ཅིང༌། །མ་ཆགས་འཕགས་རིགས་དབང་པོ་དུལ་བ་ཀུན། །ཐོས་དང་བརྩོན་པས་རྒྱུད་སྦྱངས་སྙིང་རྗེ་ཅན། །བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་མཇུག་གྱུར་ཅིག །ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་སྙིང་པོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །ངེས་པའི་དོན་མཆོག་སྐུ་བཞིའི་བཅོམ་ལྡན་ལ། །(༦༧ན)
རྒྱུ་འབྲས་ཕྱིན་ལོག་བྲལ་བའི་ཐབས་རྙེད་དེ། །འཆི་མེད་རྟག་པའི་གོ་འཕང་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག །འདིར་འབད་དགེ་བའི་ལས་བྱུང་རྣམ་པར་དཀར། །གང་མཆིས་མཁའ་མཉམ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཞབས། །གོ་འཕང་བདེ་བླག་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཀརྨ་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས། རྗེས་འཇུག་རྣམས་ལ་ཆོས་སྦྱིན་དུ་བྱས་པའི་ཡི་གེ་པ་ནི་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་སྤོང་བ་པ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་བགྱིས་པའོ།

以下是简体中文直译：
通过七佛的别解脱戒各自的特性来展示各自的经文："毗婆尸佛、尸弃佛、毗舍婆佛、拘留孙佛、迦那迦牟尼佛、迦叶佛和释迦牟尼佛瞿昙天中天，无上调御难调者，世间怙主最胜救护者，这七位英勇佛陀，具名声者各自的别解脱，在此详细宣说。"现在关于别解脱戒的果报："对此诸佛以及佛陀声闻们皆恭敬，对此具有恭敬者，将获得无为法。"因此劝勉出家："应当精进应出离，应当趣入佛教法，如象踏毁芦苇屋，应当摧毁死魔军。"精勤于别解脱戒的殊胜："凡是极为谨慎者，行于此律法者，断除生死轮回后，将能终结诸苦。"已经宣说了究竟果报后，暂时布萨的确定："为护持有益戒律，为增长佛陀教法，所以宣说此别解脱，僧团由此行布萨。为何宣说此经典，为何进行此布萨，应当守护此戒律，如同保护牦牛尾尖。"
结尾圆满的善根回向
现在结尾圆满的善根回向："宣说别解脱戒所获，如是所有功德成，愿以此使一切世间，获得能仁王果位。"这是在殊胜自在主尊贵天王拉巴坚时期，由克什米尔毗婆沙宗比丘胜友和译师大比丘觉罗龙尊译出校对并确定。现在完整结束的偈颂："此处愚昧之人坐于黑暗宝座，毁坏辨别取舍言辞清净方向，唯一勤于贪嗔以及琐碎利养，但愿所有这些如同拂晓黑尘变薄。具出离心与对治财富，无贪圣种诸根调御者，以闻与精进净相续具悲心，愿趋入菩提道方向。一切名言皆无实质，于胜义四身薄伽梵，获得离于因果颠倒方便，愿成就不死常恒果位。此处精勤善业所生纯白，无论何者愿等同虚空一切众生，圆满佛陀具德上师足，加持轻易成就果位。"这是噶玛巴米觊多杰以增上意乐为随行者们作法施，书写者是释迦比丘断行者祖拉庆哇所做。


 རྣམ་འདྲེན་བཞི་པ་རྒྱལ་བ་དོན་ཀུན་གྲུབ། །མངོན་གསུམ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱུར་པ་ལྟའི། །སོ་ཐར་མདོ་ཡི་འགྲེལ་ཆེན་རྨད་དུ་བྱུང༌། །རྒྱལ་དབང་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེས་མཛད་པ་གང༌། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང༌། །རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་སྤེལ་སྐྱོང་ལ་བློ་དཔའ་བ། །ལྷག་བསམ་བཟང་པོའི་དཔལ་གྱིས་རབ་ཕྱུག་པ། །བསླབ་གསུམ་ནོར་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སྦྱོང་དེས། །མི་བཟོད་དཔར་སྤེལ་ཉིན་བྱེད་གཞོན་ནུ་ཡིས། །གངས་ལྗོངས་འཕགས་བལ་འབྲུག་འབྲས་ཀྱིས་མཚོན་པའི། །འཛམ་གླིང་མཁའ་མཐར་རྒྱལ་བསྟན་པདྨོའི་དཔལ། །བཞད་ཅིང་ཆོས་འདུལ་ཟིལ་མངར་བཅུད་བཟང་པོས། །སྐལ་ལྡན་དྲུག་སྐྱེས་ཚིམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གླུས། །སྐལ་བཟང་ཐོས་འཛིན་བསམ་ཡས་སྙན་བྱས་པས། །ཀུན་ཡིད་ངེས་འབྱུང་དད་པས་ཉེར་དྲངས་ཏེ། །ཀུན་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་ཞིང་སར་འཁོད་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའང་རྒྱལ་པའི་དབང་པོ་དཔལ་ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རིག་པའི་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གིས་སྙིགས་དུས་སུ་གསུང་རབ་ཉམས་གསོ་མཛད་སྐབས་གང་གི་ཞབས་འབངས་སུ་གྱུར་པ་ཐ་ཤལ་ཨི་ཤྭ་པུཎྱེ་པས་འཕགས་ཡུལ་ལྡི་ལི་རུ་གསར་དུ་བྲིས་པའོ།

以下是简体中文直译：
第四导师胜者一切义成就，现见如同成为感官行境，别解脱经论释大论稀有奇妙，胜王米觊多杰所造者。深广法义受用享乐，持续弘扬护持佛教勇敢心，以善增上意乐庄严富有，具三学财富之沙门彼，无法忍受印刷增长之幼日轮，雪域印度不丹锡金为代表，遍及世界边际佛法莲花庄严，绽放律法甘露蜜良美精华，以满足具缘蜂众之法歌，为善缘闻持无量耳所作，使一切心意出离信心引导，愿安住于遍智佛陀刹土。此乃佛陀君王至尊噶玛巴然炯仁波切金刚尊者，于浊世中复兴经典之时，作为其仆从的卑微伊湿伐布尼耶于印度德里新近书写。



སོར་མདོའི་འགྲེལ་པ་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས།

以下是简体中文直译：
别解脱经注释宝藏
;


